{"@context":"http://iiif.io/api/presentation/3/context.json","id":"https://av.kznarchives.gov.za/iiif/3x83j3b45n/manifest","type":"Manifest","label":{"en":["Khumalo, Mthembu \u0026 Shwala"]},"logo":"https://d9jk7wjtjpu5g.cloudfront.net/organizations/logo_images/000/000/237/original/kwazulu-natal-archives-logo-white-on-transparent_F.png?1676044208","metadata":[{"label":{"en":["Alternative identifier"]},"value":{"en":["KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25"]}},{"label":{"en":["#_Quality Control"]},"value":{"en":["1_Metadata"]}},{"label":{"en":["Date"]},"value":{"en":["2023-05-25"]}},{"label":{"en":["Duration "]},"value":{"en":["03:52:01"]}},{"label":{"en":["Contributors"]},"value":{"en":["Lawrence Mduduzi Khumalo (LEFT) (Interviewee)","Johnson Mpisendlini Mthembu (MIDDLE) (Interviewee)","Thulani Mdumseni Shwala (RIGHT) (Interviewee)","Muziwandile Hadebe (Interviewer)","Reinhardt Hartzenberg (Field Technician)"]}},{"label":{"en":["Provider"]},"value":{"en":["KwaZulu-Natal Department Sport Arts and Culture - KwaZulu-Natal Archives and Records Service - Oral History Unit"]}},{"label":{"en":["Repository"]},"value":{"en":["Audio-Visual Repository"]}},{"label":{"en":["Language"]},"value":{"en":[]}},{"label":{"en":["Preferred Citation"]},"value":{"en":["\u003cp\u003e\u003cstrong\u003e(Reference code) \u003c/strong\u003eKwaZulu-Natal Department Sport, Arts and Culture - KwaZulu-Natal Archives and Records Service; Oral History Unit\u003c/p\u003e\r\n\u003cp\u003e \u003c/p\u003e"]}},{"label":{"en":["Source URL"]},"value":{"en":["https://www.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777"]}},{"label":{"en":["Access Restrictions"]},"value":{"en":["This material is open for public access and research"]}},{"label":{"en":["Embargo Date"]},"value":{"en":["N/A"]}},{"label":{"en":["Format"]},"value":{"en":["MPEG-4 (Base Media / Version 2) - extension: .mp4 - ISO/IEC 14496-14 -Video Compression Standard: HEVC (H265) - Frames: 25fps - 16:9 - 8-bit - Compression Mode: Lossy - 854x480 pixels (Public Access - Format)","AVCHD - extension: .MPT - Frame rate: 25fps - 16:9 - Compression Mode: Lossy - 1920 x 1080 pixels (Original Media - Format)","ProRes422 - extension: .MOV - Frame rate: 25fps - 16:9 - 8-bit - Compression Mode: Lossy - 1920 x 1080 pixels (Video Archive Version - Format)"]}},{"label":{"en":["Primary Media Type"]},"value":{"en":["Video"]}},{"label":{"en":["Medium"]},"value":{"en":["Born digital (digitally generated content)"]}},{"label":{"en":["Themes"]},"value":{"en":["Anglo-Zulu War","Family Histories","Zulu History"]}},{"label":{"en":["Subject"]},"value":{"en":["Zulu Kingdom History","Family Dynamics and Traditions"]}},{"label":{"en":["Genre"]},"value":{"en":["Oral Histories"]}},{"label":{"en":["Transcript Language"]},"value":{"en":["IsiZulu"]}},{"label":{"en":["Conditions governing access"]},"value":{"en":["\u003cp\u003eCollection is open for research.\u003c/p\u003e\r\n\u003cp\u003e \u003c/p\u003e"]}},{"label":{"en":["Condition governing reproduction"]},"value":{"en":["COPIES FOR PRIVATE STUDY: Subject to copyright, conditions imposed by owners and protecting the documents, digital copies can be made. PUBLICATION: A reader wishing to publish material in the collection should contact the Provincial archivist in writing. (Email: kznarchives@kzndsac.gov.za ) The reader is responsible for obtaining permission to publish from the copyright owner."]}},{"label":{"en":["Rights Statement"]},"value":{"en":["\u003cp\u003e© KwaZulu-Natal Archives and records Service - All rights to the interviews, including but not restricted to legal title, copyrights and literary property rights, have been transferred to the KwaZulu-Natal Department of Sport, Arts and Culture - KwaZulu-Natal Archives and Records Service. The status of the content is mentioned in the Release status section, and it is intended solely for research and non-commercial purposes. Interviews may only be reproduced with written permission from the KwaZulu-Natal Archives and Records Service and with the correct citation according to the Preferred Citation field. For commercial use, arrangements with cost needs to be made with the Provincial Archivist in writing. – kznarchives@kzndsac.gov.za\u003c/p\u003e"]}},{"label":{"en":["Duration"]},"value":{"en":["11:36:05"]}},{"label":{"en":["License"]},"value":{"en":["\u003cp\u003ehttp://rightsstatements.org/vocab/InC/1.0/\u003c/p\u003e"]}},{"label":{"en":["Copyright Owners"]},"value":{"en":["KwaZulu-Natal Department Sport Arts and Culture - KwaZulu-Natal Archives and Records Service; Oral History Unit (Primary)"]}},{"label":{"en":["Disclaimer"]},"value":{"en":["\u003cp\u003eThe memories, comments, and viewpoints shared by the narrators, interviewers, and interviewees in the content on the KZNAV-Channel and related documents do not represent the viewpoints of, or speak for the KwaZulu-Natal Department Sport, Arts and Culture - KwaZulu-Natal Archives and Records Service or KwaZulu-Natal Government. The KZNAV-channel merely serves as an online repository for the memories, comments, stories, accounts, and experiences of the interviewees. The KwaZulu-Natal Archives and Records Service cannot guarantee or assure the validity, accuracy, or completeness of the information in the interviews hosted here and expressly disclaims any liability therefore. The KwaZulu-Natal Archives and Records Service retains the right to refuse to host or make publicly available any donated interview due to our discretion. Furthermore, the KwaZulu-Natal Archives and Records Service is pleased to provide open public access to content and oral history interviews for educational and non-commercial purposes, but the KwaZulu-Natal Archives and Records Service retains the copyright to each interview, transcripts, and any other materials hosted on our KZNAV-Channel unless expressly indicated in the \"Copyright Owner\" field. In certain instances, some interviews may be unavailable to the public due to the content being locked or not having reached the predetermined public release date as legally determined by the Provincial Archivist. The KwaZulu-Natal Archives and Records Service strives to always offer correct and up-to-date information on the KZNAV-Channel. Although this information has been compiled with the greatest possible care, the KwaZulu-Natal Archives and Records Service does not guarantee the completeness, accuracy or topicality of the information. Content, Interviews, transcripts, and other materials published here may not be reproduced in full or published without our express consent. The KwaZulu-Natal Archives and Records Service can be contacted at kznarchives@kzndsac.gov.za for more information.\u003c/p\u003e"]}},{"label":{"en":["Keyword"]},"value":{"en":["1879 descendants"]}}],"requiredStatement":{"label":{"en":["Attribution"]},"value":{"en":["\u003cp\u003e\u0026copy; KwaZulu-Natal Archives and records Service - All rights to the interviews, including but not restricted to legal title, copyrights and literary property rights, have been transferred to the KwaZulu-Natal Department of Sport, Arts and Culture - KwaZulu-Natal Archives and Records Service. The status of the content is mentioned in the Release status section, and it is intended solely for research and non-commercial purposes. Interviews may only be reproduced with written permission from the KwaZulu-Natal Archives and Records Service and with the correct citation according to the Preferred Citation field. For commercial use, arrangements with cost needs to be made with the Provincial Archivist in writing. \u0026ndash; kznarchives@kzndsac.gov.za\u003c/p\u003e"]}},"provider":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/aboutus","type":"Agent","label":{"en":["KZN Archives and Records Service "]},"homepage":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/","type":"Text","label":{"en":["KZN Archives and Records Service "]},"format":"text/html"}],"logo":[{"id":"https://d9jk7wjtjpu5g.cloudfront.net/organizations/logo_images/000/000/237/original/kwazulu-natal-archives-logo-white-on-transparent_F.png?1676044208","type":"Image"}]}],"thumbnail":[{"id":"https://d9jk7wjtjpu5g.cloudfront.net/collection_resource_files/thumbnails/000/188/792/small/KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25_Khumalo_Mthembu_Shwala_HB_H265_W_854x480_v1.1.mp4_1685475327.jpg?1685475328","type":"Image","format":"image/jpeg"}],"items":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792","type":"Canvas","label":{"en":["Media File 1 of 2 - 1735719478_188792_1685475369_KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25_Khumalo_Mthembu_Shwala_HB_H265_W_854x480_v1.1_.mp4"]},"duration":13921.791,"width":640,"height":360,"thumbnail":[{"id":"https://d9jk7wjtjpu5g.cloudfront.net/collection_resource_files/thumbnails/000/188/792/small/KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25_Khumalo_Mthembu_Shwala_HB_H265_W_854x480_v1.1.mp4_1685475327.jpg?1685475328","type":"Image","format":"image/jpeg"}],"items":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/content/1","type":"AnnotationPage","items":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/content/1/annotation/1","type":"Annotation","motivation":"painting","body":{"id":"https://aviary-p-kzndsac.s3.wasabisys.com/collection_resource_files/resource_files/000/188/792/original/1735719478_188792_1685475369_KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25_Khumalo_Mthembu_Shwala_HB_H265_W_854x480_v1.1_.mp4?1735719548","type":"Video","format":"video/mp4","duration":13921.791,"width":640,"height":360},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792","metadata":[]}]}],"annotations":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580","type":"AnnotationPage","label":{"en":["Lawrence Mduduzi Khumalo, Johnson Mpisendlini Mthembu, Thulani Mdumiseni Shwala [Transcript]"]},"items":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/1","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Introduction Song","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=0.0,15.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/2","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Umhlaka 25 May 2023, uMuziwandile Hadebe with Reinhardt Hartzenberg. We are from the Department of Sports Arts and Culture Archives, Oral History Unit. Sisekhaya kwaKhumalo, kwaQhudebe, sizokhuluma nobaba walayikhaya ehhh…uMduduzi Khumalo. Kukhona yena, kubekhona umfowethu…hawu sengizosho leli lesiNgisi ke manje uJohnson Mthembu…[uhleko]…kubekhona nomfowethu uMdumiseni Shwala. Cha, ingxoxo nje bafowethu esizoyenza ngizocela ke…angiqale ngawe ke mfowethu usho ukuthi wena uwubani wakabani, wazalwa nini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=15.0,61.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/3","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Oh, mina ngiwuMduduzi Khumalo, igama ke elijwayelekile kakhulu kuthiwa ngiwu-Bhlashi eligcwele nje ngisho emlonyeni wabantu ngisho ezinganeni. Enye intombi nje eGoli yaze yalicela yathi ngicela uma ngizala ingane yami ngiyibize ngaleligama ngithi uBhlashi, ngathi kulungile…uyethe leligama. Ehhh…mangilapha…ehhh…angibonge nje Bhungane…ehhh…nensizwa le ohamba nayo ukuthi nigxobe la kulamagceke kaVukayibambe nizongikhulumisa ngomlando wakithi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=61.0,121.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/4","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Mina ngingowakaKhumalo, ngizalwa ubaba uSitilobho ubaba igama lakhe lobunsizwa elobungane ke uMchokwane wayelanywa ke uMathembeka ezinsizweni kwagcina uMasimula, ugogo lo ogobile, usikhaxa akangeni ebhokisini. Ezalwa ke bona uVukayibambe uGuntente, umatshayizindlu kwanongola phihli laf’ibheseni umkhulu. Umkhulu ke ezalwa uNtonga, uNtonga ezalwa uNkebo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=121.0,194.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/5","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Umuzi udabuke eMpangisweni lapho esasuka khona uma bengilandisa. Lezinsizwa ezimbili ke uNkebe noLukhakhayi kwathi ke umangabe kulwa impi, lempi engathi uma ngiyibuza kwakungekabani lempi angayithola kahle kodwa uDingane uyangena lapho ekubulaleni lapha kwaBayeni ngoba samlanda…sengikhohliwe unyaka ukuthi imuphi okwakuzohamba kusihlupha ukuthi ukhokho wenu kalandwanga efele empini kanti ke wabulawa uDingane lapha kwaBayeni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=194.0,243.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/6","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kusho ukuth ke uma befika labafana ababili befika lapha ekhaya, bayafika akasekho uyise basuka ke bahamba baya ku-aunty wabo eMpangisweni bafike bahlala lapha. Kusho ukuthi ke leyandawo ke ayabagculisa mhlawumbe kahle babuya beza la kwaMavuba, kunendawo ekuthiwa kukaMavuba lapha phezu kweMfolozi bakha ke khona. Uma bakhile ke khona kwase kufika isikhathi sokudatshulwa kwamamokhana, oyise bomkhulu ke laba esengikhuluma ngabo. Base bethi cha, thina asizukuya ngale Osuthu sizoba ngapha kwaButhelezi njengoba umngcele unqamula eduze kwabo nje uyoshona koGhayi usubathatha ubabuyisa ngapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=243.0,303.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/7","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kusho ukuthi ke akha ke lamadoda lapha asikabikho ke thina. Ubaba waganwa kaMthembu, eBathenjini kubo kanangu uMpisendlini, umzala nje lo. Waganwa ke ubaba akahlalanga futhi isikhathi eside emhlabeni, wagula washona washiya intombazane uPhumzile, uSigegede wedlula ke yena, kweza mina kweza intombazane yedlula futhi intombazane ukhona ke kodwa oyedwa lapha ezansi uThembinkosi useGoli njengamanje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=303.0,375.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/8","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kushukuthi ukubuya ke kukamama lapha esebuya…ngoba thina amehlo ethu anwebeke sesila ekhaya komama eBathenjini lapho esikhulele khona washona ke ubaba ngoba ushona nje umama ubesengapha. Sakhula ke sikhulela la eBathenjini ngaze ngathatha ipasi ngoba nesikole sangehlula, kushukuthi ke ikhanda laliqinile mhlawumbe kukhona izinyamazane engangingazitholi kahle phela ubaba uma engasekho okunye kuyedlula nje…[uhleko]…uyabo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=375.0,431.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/9","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Phela ubaba uyakubuka, ukubuka noma uhamba ukuthi lengane yami yini ndaba engathi ayisethekile ake ngisukume. Umqondo kamama awufani nokababa, uyabo. Yebo bakhona nabo omama abasheshayo emqondweni athi, hayikhona ingane yami kungathi ayithimulile kushukuthi kukhona ke nami ukuthimula engingakuthimulanga…[uhleko]…ngaphelela endleleni. Nokwangiphatha kabi ke nje kakhulu, nokwangiphatha kabi ke nje kakhulu kwaba wukuthi umama wayehambe eqhwanda, eqhwandela thina. Eyi, manje umqondo mase usubuyile…eyi ngoba ngafunda kabi ngangena eMame, sangehlula isikole ngapha ngixabana nothisha esengitshele emadlebeni ukuthi yeyi wena Bhlashi, akasangibizi nangegama lesikole ungibiza ngaleligama ebengikutshela ngalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=431.0,496.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/10","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kanti umuntu uma ezofeyila uvele enze nje…ngona ngokuhleka wena eculisa ilokhuzane…manje kukhona insizwa eyayilibhimbi la eduze kwami, yavele yakhuluma nami ngehluleka ke ukuzibamba…[uhleko]…kwakuthiwa uSikali igama layo ngisayikhumbula. Ithule futhi namanje lensizwa njengoba kusuka umsindo nje uthisha wayelwa nokuthi hawu kanti Bhlashi umuntu uma ezofeyila uye abe nje…Hayi angisiqedanga isikole ngathi hayi vele ngizofeyila ngoba angiboni nakahle, ngedlula ngaya eMaphophome.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=496.0,538.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/11","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngifika ke eMaphophome ngiyofunda u-4 njalo nakhona hayi angiqhubekanga ngoba ngathi ngibheka ngabona o-Miss manje ukuthi hayi, izintombi lezi. Kukhona nje owakaButhelezi engangimbuka kahle…Umama uphi ke lapho, useseMpangeni, ngathi ke hayi, imendo yangehlula kwasho abantu. Uma ngifika la ngedlula ngashaya ipasi ngathatha izikhwama zami shwiiiii eGoli, 1980 ngaphanda ke, ngaphanda nemisebenzi njalo ayikho kahle lapho engizimelela khona. Ngiye ngazimelela nje ngithi ngiyaqala nje ukuzimelela kusemayini…iminyaka nje mayimithi…ngangisuke ngisebenzile ngiphume ngingene la, ngiphume ngingene la sengigcine ngahlala ke la. Njengoba sengixhoza izigodo ke nje izihlahla zikaNkulunkulu…Mmmm…[uhleko]…Manje ke yimi ke impehlwa edl’izigodo kwezakaKhumalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=538.0,620.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/12","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hayi asi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=620.0,621.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/13","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Uma sakhile ke lapha ngicele ke kumalume noma ngeqe…amehlo asethe…sengibuya eGoli. Eyi manje Mthembu…silaphaya, hayi besicela ukuthi malume sike sibeke isigxobo. Hawu umalume asukumele phezulu afike asibeke ke lapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=621.0,643.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/14","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Umalume ozala lensizwa?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=643.0,645.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/15","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Umalume lo ebesinaye izolo ozala lensizwa. Afike ke asibeke ke lapha. Kushukuthi ke zonke ezinye izinto aziqhathaniseki kahle ngoba mawucabanga angithi ngisuke le ekhaya emndenini ngingazi lutho nje impela sizithomohlwana, okuningi ke bekusijomba ke okunye okusemndenini. Kodwa umama ubengayekile ukuthi lapha kusekhaya kuyayiwa, uyabo…Kunomuzi olaphaya…imizi yakithi nje cishe iwu-18 eyakubo kwalomuzi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=645.0,688.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/16","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Angimbonge lapho nje umama ngoba akashongo ukuthi hayi…ngoba ngiphume laphaya. Ngoba angithi umndeni uyanukana kuyathakwathwana, angiphume nje laphana ezinganeni zami zize zingalubeki lapha futhi ngize ngingabatsheli ukuthi imizi yakini ikuphi nakuphi. Hawu ngambonga lapho ke umama ngoba wasikhombisa ke saxhumana ke nomndeni wakhona layikhaya noma ungakaze udede, kade ukhona njengoba kade ngenza umsebenzi nje uphelele la kodwa ebebengekho bebengekho ngoba abaphumeleli bonke abantu…Mmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=688.0,733.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/17","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Uzalwe ngamuphi unyaka?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=733.0,735.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/18","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ngizalwe ngo 1963.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=735.0,741.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/19","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm…Cha sizobuya asiqhubekele ngapha kumfo waseBathenjini. Zethule mfowethu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=741.0,751.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/20","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ehhh…angibonge Bhungane siye sizwe besho abaziyo bethi unduku zamil’emthonjeni. Bayazi ke abashoyo ukuthi babeshiso yini. Cha mina ngiwuMpisendlini Mthembu ngizalwa…ubaba ongizalayo uMasondishi, igama lakhe uBondangaye, uMasondishi igama lakhe lobunsizwa. Baye bathi ke abambongayo undishindishi yikankwembeshe, Masondish’uhamba kancane ziyakushiy’izindaba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=751.0,782.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/21","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngisho ke izibongo zikababa ongizalayo uManukelana uNgangazane khona lapha. Engizala ke entombini yaseMaMbatheni lapha eNgqeqeni lapho engizala khona oPhikeni lapho engizalwa khona. Wabe ke umama ke…wab eke umkhulu ngale komama esephuma inxiwa sebekhipha ugogo kaButhelezi eMongozini simbeka khona sekuyigama lomuzi kuthiwa iKakhulumizindaba, umkhulu. Usizala ke ubaba usizala enxiweni leli elidala elingale thina sithi lidala kodwa akhona amadala, siye sithi lidala leli esithe uma kusukwa kulona besibancanyana sizingane nje sithatha izinyawo, umqondo wethu obukayo ngoba sikhule nathi sibona kunendlu eyayisele khona kuthiwa eyakagogo kaMboza yayisele khona enxiweni. Sakhula ke, siyesaba lendlu sithi mhlawumbe kuhlala otikoloshe omantindane, uma siyobuyisa izimbuzi nje siyesaba nje iwe sesibadala lendlu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=782.0,838.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/22","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sakhula ke lapho enxiweni uMasondishi ubezalwa…igama likamkhulu ozala ubaba uMphuphuma, elobunsizwa ke kuthiwa uMpotozi kaNgiyane, ikhehla el…sicoco, weklamayela…emahhashini…izibongo zikamkhulu ke lezo mabembonga ke umkhulu ozala ubaba uMpotozi ke. Wayekade ke engummeli la esizweni sakwaButhelezi evumisa abantu imishado, wayengummeli emela abantu ngemishado. Sizalwe ke thina sakhula la ekhaya omama bebaningi ke ekhaya egcekeni. Ubaba ke ezalwa intombi yakaMgabhi, oNqashi le kwaMadlakazi la ezalelwe khona ugogo wagana khona la eBathenjini, wagana umkhulu uMphuphuma. Sakhula sizingane umuzi umkhulu wakhe phansi kwentaba, sakhula nabo omzala sakhula phansi kwabo bebadala kithi. Sibabone bengasekho, sibabone sebebuyile sibabone sebengasekho…njalo uma bekhona nje besifaka ekwaluseni besishaya sizingane, besishaya sizingane nje, izimbuzi ziphi, izinkomo ziphi, amankonyane…nalo ukhezo lwephuka kusho induku.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=838.0,908.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/23","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kulinywa ke layikhaya emasimini sishawa noma ubani ke emasimini, uma inkomo ilapha emasimini umuntu uyakushaya nje. So, sikhulile ke laphaya…sikhule umkhulu…mina nje umkhulu ozala ubaba angimazi kahle kodwa mangizwa umlando bathi ushone ngina-5 years eshona uMpotozi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=908.0,925.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/24","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hawu wawusemfushane.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=925.0,926.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/25","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Manje ke angimazi ke kahle mina, bathi umuntu owayengikhonzile ngangiyingane ehlala kuyena ephathwa uyena. Isizathu esengisibuka manje ukuthi oh, isizathu ukuthi umama uthe uma egana la eBathenjini wafike wazala udadewethu uSiphiwe…Uma esephinde ekhulelwa eqiwa inyanga, yameqa inyanga wazala ingane yentombazane ekuthiwa uCentiwe, lentombazane yashona incane bathi yayiyinhle abayaziyo omama. Wase ephinde ke ekhulelwa umama eqiwa inyanga wazala umfana uMzikayifani igama lalomfana, waphinde lomfana washona ngendlela engabonakalanga kahle.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=926.0,970.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/26","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uthe uma umama eseqiwa inyanga wayesemthatha ugogo wamyisa eLinda wase wayomgcina eLinda lapha kuShembe wayeseyiNkosi…Wahlala ke umama khona wahlala, wahlala ke umama khona wahlala, wahlala ke umama khona wahlala wabuya umama ngoba kunomsebenzi lapha ekhaya eBathenjini. Kanti ubuya kabi inyanga le ekufuna akhululeke ngayo le u-June. Uma efika lapha ekhaya ke kunomsebenzi ke kuyasetshenzwa, umakoti ke ubesetshenziswa kuqala kunganakwa noma uzithwele noma unjani ubesetshenziswa nje umakoti. Uma sekufanele umama sekudliwe umsebenzi usuphelile sezihambile nje izinsuku sekusele nje ukuthi umama abuyele emuva la agcinwe khona ukuze azale lengane ukuze iphile. Nakho ke sekuthiwa hayikhona kusho ugogo uMaShandu uthi akuyikho uza komkhulu bahlezi phansi kwesihlahla somvithi, omkhulu babengahlukani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=970.0,1024.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/27","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Bahlezi phansi kwesihlahla somvithi ke lapha, uyabaza ke lowakithi umkhulu unomnewabo omdala ke umkhulu uNgubendala, uNqabimbube, uGwazinyathi. Nangu uKamkhaluza eguqa, cha bo Bathembu naku sinenkinga umakoti hayi akukuhle lapha engathi ufuna ukukhululeka. Hawu, MaMkhaluza watshela thina pho, yini ungatsheli uKaMgabhi na? Hawu uKaMgabhi akavumi ukusiza umalokazane uthi bakhona oMaXulu. Pho awubatsheli ngani ke bona watshela thina pho?  Hamba utshele bona ukuthi sithi abasize uMaShandu lo ofuna ukukhululeka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1024.0,1058.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/28","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma eya oKaMkhaluza uyafika ingane isiphuma, ingane ke le eyimi. Hawu, bamsize ke umama ngoba useyabeletha vele. Aphume uKaMkhaluza ayosho sebeqeda sekufanele kusindwe emva kwesivalo lapho umama besizelwa khona, ayothi hayi Bathembu usekhululekile umakoti. Hawu, eyani ingane na? Abe esethi ke ugogo KaMkhaluza, ugogo KaMkhaluza uKaMbatha, uKaMbatha logogo uKaMkhaluza ke uyise. Ngoba abafazi bakudala babethi uma begana babizwe ngamagama oyise…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1058.0,1092.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/29","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ngamagama oyise…Mmmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1092.0,1093.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/30","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Yebo. Athi ingane eyomfana. Abe esethi umkhulu hawu kanti impisendlini KaSovane, kanti impi ilapha endlini kaSovane esho ugogo uKaSovane…athi umkhulu hawu labafazi bafana bonke, bafana bonke abafazi balayikhaya ngoba nami lapha ekhaya ngisuke khona ngishiye kunje…ngishiye nakhona ngibona ukuthi abangizwa hayi ngiyashiya ngoba bayadelela, bafana bonke ke labafazi, beyisa bonke. Wathi hayi, ngibona sengathi impi ilapha endlini kwesivalo kusho umkhulu ke. Engiye ngibone ke ukuthi nje wayengikhonzile ngalokho ke nje, igama lami ke kwase kuthiwa ngiwuMpisendlini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1093.0,1127.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/31","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngaba uMpisendlini igama lami nje elisepasini labhalwa kanjalo igama lami. Leli elika Johnson lingena uma sekufanele ngiye esikoleni ngo-1982 kufanele ngiyoqala isikole u-first year, 1980 kufanele ngiyoqala isikole. Uma sifika lapha esikoleni kusetshenziwa leligama elithi ngiwuMpisendlini esikoleni hayi, othisha bathi leligama lizobahlupha abelungu uma lengane isikhulile isiyosebenza ayethiwe igama lesilungu. Kuzothiwa ubani ke igama lalengane? Mina nomnawami lo ongelamayo sizethe thina amagama, sivele sizethe thina amagama…uyabona…phela thina sibhala amagama asesikoleni phela ubungane obusiphethe besikole sizethe lamagama.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1127.0,1170.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/32","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi, kubekhona u-Alboso sizetha thina amagama, sihlanganisa lamagama esiwezwayo ezinganeni kuthiwe Alboso, noBoso uyabona nalo ongilamayo uyabona sihlephulelana igama elilodwa siyazetha thina ukuthi kubhalwe lamagama. Athi uthisha hayi, Hhheee…u-Album no Alboso, yes u-Album no Alboso. Athi uthisha cha ngeke kulunge nizethe nina kufuneka niye ekhaya ngoba lamagama azohamba abhalwe emapasini. Hayi, sibuye sisho ekhaya, uma sisho…izingane phela kufanele zisibize ngalamagama izingane esikoleni, manje thina sibuye singawathandi lamagama ngoba bayasicwasa u-Album no- Alboso hayi, hayi…[uhleko]…asiwathandi lamagama esethiwe ngawo. Uma kusuka lapho…sisuke lapho ke thina sifike ekhaya, uma sifika ekhaya sisho…ngenhlanhla kukhona ubhuti umnewethu ozalwa uNtabezulu lapha ekhaya kababa omdala waseSthupheni ubuya eThekwini uzifikele uzobona ngapha usuka kusisi wakhe ngale Ehlanzeni uzobona la.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1170.0,1230.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/33","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu bese umama ke kwakungumuntu owayengasabi muntu wayevele akhulume nje umama. Athi, nazi izingane zami zifuna amagama azosebenza lapha esikoleni, angazi zibiza athini amagama. Avele ubhuti angahluphi athi, hawu vele bayasiza bazosebenza kanjani uma befika eThekwini ngeke bakwazi ukusebenza eThekwini ngoba abelungu lamagama, abakwazi ukubiza lamagama oNqabembube kusho ubhuti. Athi no, wena igama lakho uzoba u-Johnson, wena uzoba u-Robertson kwase kuba yilamagama ke njengoba nami ngiwu-Johnson nje kwase kuba yilawomagama ke. Saphatha lamaphepha sesiya esikoleni siyisa kumemu Khumalo lo osifundisayo u-first year, siyisa lamaphepha wawabhala ke kwaba yiwona amagama asebenzayo. Saqhubeka ke saphila sihlala la kodwa ke ngesimo esasihlala kusona Bhungane eyi, kwakunziwa indlala yayidla umunyu futhi esikoleni kungafundeki. Sasike sihambe la singadlile siya esikoleni, sibuye esikoleni uthole ukuthi nokudla akukho nomama uyothekela kusathekelwa.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1230.0,1285.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/34","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1285.0,1286.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/35","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kunqanyulwe amazwe kuphilwa ukuthekela, kuthekelwa kunzima wagcina umama wahamba wayosebenza umama lapha Olundi kwakhiwa iphalamende leli elise-Olundi. Wasebenza ephalamende kwaba wumsebenzi wangena kabi itoho seliphela, kwakuyitoho elidlulayo. Wakha isikole, kukhona isikole ekuthiwa iMasibumbane esilapha Olundi. Ngalesikhathi umama esebenza lapha, kwafika ugogo wakaButhelezi esezosithatha sinengane ke encane ekuthiwa uSithembiso, kwakukuncane nje sikuphatha loku okuyingane. Ngikhumbula ngelinye ilanga kwake kwavele kwaquleka ngisele nako sasishintshana ngako uma siya esikoleni, njengoba sibathathu singabafana yiko loku lokhu okuncane, udadewethu asimazi ukuthi uphi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1286.0,1326.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/36","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Bese kuba nenja ekuthiwa u-poison, kwesinye isikhahti sasimshiya nalenja ekuthiwa u-poison iyigada lengane ingafuni nayo lengane inja. Ikhale ingane kuze kube yilenkathi indlala ayifuni muntu oyithintayo lengane. Bayishaye bayenze yonke into ingafuni ukusuka eduze kwengane, thina siya esikoleni sizama ukufunda. Ugogo wafike wasithatha ke kulesosimo sayohalala ekhaya kubomama. Sihlalile ke ekhaya kubomama 1983 sisekhaya kubomama…1984…lo owawukhona 1983 sisekhaya kubomama, 1984 sisekhaya kubomama, 1985 sisekhaya kubomama, 1986 sisekhaya kubomama. Kuthe ngo-1987 kwathiwa udadewethu kukhona izinkomo ulotsholwe, ulotsholwe kaKhanyile kaMagagadolo. Kwafika umfowethu okuthiwa uMdlinzowabathembu wazosilanda lapha sagibela ibhasi okuthiwa uWashesha sabuya ngalelibhasi sazohlala ekhaya. Safika sahlala ekhaya kwagogo indlu phela yakwethu phela manje akukho muntu, akukho mpahla phakathi sahlala la kwagogo. Sahlala kwagogo, sahlala kwagogo eyi, kwasho ukuthi asihleli kahle sesisuke endaweni ekade sihleli kahle noma nakhona yayisha induku lapha kwakusetshenzwa lapha omama bakhona kodwa nje sasidla.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1326.0,1388.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/37","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kodwa la…eyi kwasho ukuthi hayikhona kunzima kakhulu lapha, igcine lensizwa engilamayo ngoba yona yayishesha ukubona into ebhedayo, yayingakwazi ukuyibekezelela into ebhedayo, mina ngangibekezela noma kunjani. Yase ilala endlini kamama nje, ilala endlini lapha kunamacofocofo ezinyawo zezimbuzi la phansi, yahlala endlini kamama, yahlala endlini kamama isikhathi ihleli endlini kamama lapha. Hayi bese kuphuma mina nami ngilandela bese kulandela futhi lengane lomfana omncane. Lengane le encane siyishiyephi, siyishiye ekhaya kubomama le encane uSithembiso kusekuncane akukafundi ngisho isikole. Sathi sihleli lana…ugogo kwaphela amalanga amanti [ukhombisa ngesandla] watshela uManukelana ukuthi izingane angisaziboni ngizwa kuthiwa sezilala laphana. Kanti useke waya laphana kanti masivale isicabha la, angithi kwakunalokhu kokuthi uma uvale isicabha la bese sishutheka ukhiye… [ukhombisa ngesandla] …angithi ima kanje lento la kungena khona ukhiye, sishutheke uthi la thina sihambe siye esikoleni. Sihambe siyocela komama siyocela kugogo kaNobuhle uMaShandu lo ola kaMkhize, siyocela kuye asinikeze o-anyanisi, asinikeze impuphu asinikeze konke esizokudla asithengele namasi asinikeze sihambe sifike sibeke endlini uthole ukuthi uma sibuya esikoleni akusekho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1388.0,1450.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/38","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sibuyele esikoleni phela manje u-1988 sibuyele esikoleni sifice ukuthi ukudla akusekho indlala ibhilitile ekhaya. Hayi, sihlalile lapho ubaba uma efika ezosishaya wathi ubani othe ngenani la, yathi lensizwa engilamayo yathi heyi baba…yavele yamtshela nje 9/9 yathi nje baba heyi, thina baba siyahlupheka lapha kagogo wena baba awusazi noma siyaphila yini washo yonke into. Wathi ubaba hawu ngazibulala izingane zami wasishiya wangasishaya. Lapho sothe umlilo sibasile asazi sophekani, sothini siyizingane waphuma wasishiya, ngakusasa wathi wena ungayi esikoleni ekuseni asihambe siye esitolo la kaPhongothi sahamba wayothenga ukudla impuphu wathi angibuye nako ngize la ekhaya ngafike ngakubeka la endlini. Nako lokudla sikubekele ukuthi sizokudla namhlanje njengoba sizolala nje, kusasa sizovuka siye esikoleni sothi sibuya lapho sekuntshontshiwe akukho, isimo esasiphila phansi kwaso.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1450.0,1495.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/39","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Nazi nezinkomo kulesosikhathi ziyasihlupha izinkomo, ziyasihlupha izinkomo lezi ziyafika phela zivela emapulazini ziyahlupha zazintathu nje. Kwakuwu Bhlamane, kuwuZiyandlela inkomazi ngoba uBhlamane kwakuyiduna litheniwe, kuwuZiyandlela loku okunye sasingenalo igama lakho nakho kwakuyiBhlamane kutheniwe. Manje kusho lezinkomo zintathu layikhaya, ekhaya izinkomo azikho umuzi wonke sekuyilezinkomo ezikhona. Hayi, asifice sihlezi nomfowethu lo uMdlinzoyabathembu nalo oyiwele ozalwa umama ophakathi avele athi nje ubaba uzosishaya, athi uyasishaya ubaba …usishayelani bamubambe laba siphume bruuu…sobabili kusale lokhu komfana okuncane akuyeke okuthiwa uVelenkosini. Mase singale kaKonqo, bathi asihambe siyosebenza kaNkosi, sivele sihambe siye kaSithole eMashona ngezinyawo liseyi-gravel izwe leli. Sifike sisebenze kaSithole, sisebenze kaSithole…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1495.0,1544.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/40","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Banani kaSithole?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1544.0,1545.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/41","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Baba?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1545.0,1546.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/42","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Banani njengoba niyosebenza khona nje?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1546.0,1548.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/43","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Wayenza ifenisha, ebaza izitulo nje sifike kuthengwe amapulangwe kubazwa izitulo. USithole ompofu lona. Hawu bese kuthi ngelinye ilanga nje lana nakhona lapha sidla kanye ngosuku, sidla nje isinkwa, i-lemon twist nesinkwa nje esi-brown sonke sobathathu. Kukhona abanye esibaficayo kuyasetshenzwa sibaningi abantu, idolobha elikhulu lingakabikho elinye kusayidolobha elikhulu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1548.0,1570.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/44","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kuthi nje ngelinye ilanga nje uKovi avele abize u-aunty umama wakhe umzala athi uyabazi yini labafana? Sisendlini. Lapho sithi sizama ukucasha ngamatafula thina athi yeyi phumani nina nangu ufuna ukunibona lo-aunty wenu lo. Hawu, avele akhuze ibhadi u-aunty. Hawu! Nibekwa yini la? Niyafuneka ekhaya hambani niye ekhaya…[uhleko]…hambani niye ekhaya, hawu! Sibuyele endukwini sofike sithini ke ekhaya. Lapho ke babuya ke laba ababili, wasuka lo ongilamayo wanqamula izwe washona eNkwalini mina ngasuka lapho, nami ngathatha…kwafika abafana la kusa…labafana laba, owakaMpanza omunye owala kaNdwandwe oMkhululekisi bangithatha saya enkwalini. Uma sifika eNkwalini ngafike ngagula into ongakaze uyibone, sazama ukubuya ke manje. La eNkwalini sihlezi la kwi-pavement, hayi kuqhamuke umlungu athi hawu yini, ngiyakhala ngiyagula basho ukuthi hayi ikhanda, ngibulawa ikhanda nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1570.0,1622.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/45","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi athi umlungu…ahambe athi woza la emotweni ngikugwinyise amaphilisi asishiye futhi ahambe lomlungu khona lapha eNkwalini. Simisa izimoto ayikho imali simisa izimoto, zisithathe izimoto size sifike edolobheni yeyi, lasishonela ke manje. Singene kwi-café lapha sithenge ikota sidle ikota la e-café. Hayi, senzenjani? Hayi bese ekhuluma umfo kaNdwandwe lapha athi hayi asifune umsebenzi kumnikazi wesitolo, bese bethi hayi nangu umnikazi wesitolo wakaDludla. Wathi hayi, ubaba uyamfuna umfana ozomlusela izinkomo, niyakwazi ukulusa izinkomo? Sithi hayi siyakwazi. Athi hayi lindane ubaba uyeza ukaNongoma, kodwa ubaba ufuna lo, akhombe mina. Nangempela wafika uDludla wathatha mina, labafo laba sadukelana lokho, lokho kuze kube namhlanje ngezwa kuthiwa sewashona omunye sewangcwatshwa lo omunye namanje angimazi washonaphi sadukelana nje lapho. Ngahlala lapho e…ngafike ngashintsha igama ngaba uJabulani ngoba ngenzela ukuthi ngingatholakali ekhaya ngaba uJabulani, ngiyelusa ngibizwa ngoJabulani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1622.0,1676.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/46","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kuyabe ngelinye ilanga ngibume ngize layikhaya ngibatshele layikhaya ukuthi ngikuphi…ubaba lo uyangiholela imali, uyangiholela impela kahle uwuthisha umkakhe, uwusomabhizinisi ubaba uDludla wayene-library futhi enezitolo lapha kwaNongoma. Hayi, uma ngifika layikhaya ngibuye ngibuyele emuva. Kuyabe ngelinye ilanga usisi ufuna…kunomsebenzi awucoshe eGoli ufuna mina ngalezikhathi ngisekwaluseni. Kuqhamuke abafana bangibize ngegama, heyi weMpise! ngale ngaphesheya komfula weMpise! ngithule nje ngizibe akubona abafana bendawo…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1676.0,1706.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/47","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Wena uwuJabulani wena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1706.0,1707.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/48","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDILINI MTHEMBU: Ehhhe…ngiwuJabulani. Phela bangibiza ngoJabulani lapha, akuliwa go lapha ngiyalwa futhi angidlali. Hawu, labafana bangazi ngegama lasekhaya ngithi angaziwa. Hayi, uma sebefika lapha bathi yeyi kade sihamba nomfowenu uBabo uhamba nomama wakho, eyi bavele basho impela ngqo! Eyi, ngithi angibazi labobantu ngizobabona baphi? Kuthiwe basekhaya, kuthiwe asizokubiza ekhaya hambisa izinkomo uyabizwa. Hawu, hayi cha ngizibe sidla umoba la sizibe sicupha namavondwe sizibe yonke lento le. Kushaye isikhathi sokuthi izinkomo kufanele ziye ekhaya, ziye ekhaya ngifike ngizivalele izinkomo kunomoba ezansi kwalomuzi ngizihlalele khona ngithi angiyi endlini. Hayi, angimemeze uBabo, weMpise, weMpise woza kanti ungakuphi mfwethu. Hayi ngilana.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1707.0,1753.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/49","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Athi woza mfwethu siyakufuna yima ukuzolusa izinkomo wena uya eGoli. Hawu, bese ngivele ngisukuma ke…[uhleko]…eseshilo. Ngathi uma ngifika endlini hawu umama futhi angabi nankinga nje futhi nami, laba babuza igama lami bathi kanti uwuMpise thina sazi ukuthi uwuJabulani thina. Ngivele ngingaphenduli nami ngiwunkunzana ngibheke phansi. Hayi, cha ke ngithathwe ngihambe ngiyohlala eGoli. Ngihlale eGoli, kwaba yiminyaka emibili ngihleli eGoli ngihleli nosbali ngoba ngihlala kusbali lapha nodadewethu. Hayi sesiyabuya eGoli ngizobuya ngize ekhaya, sengiyabuya ke manje ngiza ekhaya ngifike…lapha ezimfa…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1753.0,1790.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/50","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Usukhulile nje manje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1790.0,1792.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/51","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDILINI MTHEMBU: Ngikhulile ngiyofunda u-Standard 1.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1792.0,1793.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/52","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hawu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1793.0,1795.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/53","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngafike ngafunda u-Standard 1","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1795.0,1796.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/54","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Uneminyaka emingaki?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1796.0,1797.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/55","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngafunda u-Standard 2. Ngafunda u-Standard 3 ipasi anginalo njalo kwenzeka yonke lento, ipasi ngilithole ngo…kuqalwa nje ukuvotwa ngangithola ipasi. Ipasi ngalenza lapho ipasi. Ngafunda u-Standard1, 2, 3, 4 eZimfabeni, ngafunda u-5, ngafunda u-6 kwathiwa kuyavotwa ngalolukhetho lokuvota lokuqala nje kwayilesikhathi ke nami kuyima siyoshaya amapasi sihambe ngezinyawo siyoshaya amapasi eMashona sabuya ngezinyawo eMashona ngalicosha lelopasi lelo ngakwazi ukuvota, okokuqala nje. Ngafunda u-Standard 7 lapha eNtsabekhuluma, ngafunda u-standard 8 ngase ngiyaqonywa sengifunda u-standard 8 ngaqonywa intombi yakwaButhelezi, Buthelezi eyalapha eNqulwini ngase Mongozini umndeni owodwa naseMongozini kodwa bona bakhe la eSibovini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1797.0,1846.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/56","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ingiqoma lentombi, hayi kucace ukuthi iqoma kabi ngoba la endlini kunzima, mina ngiseThekwini kuvalwe izikole u-June ngiseThekwini ngalesosikhathi kuvalwe izikole. Uma ngisebenza eThekwini kwa-Eliot inkampani eyafika yangiqasha u-Eliot si-mover imizi yabelungu lapha eThekwini, ilapha e-Springfield ngisebenza lapho. Kunomuntu lapha owayethanda ukuthi mayengiqasha… wayengowase Bergville loyamfo, wayengowakaSithole e-Bergville. Wayethanda ukuthi ngisebenze e-workshop mina ngingakuthandi ukusebenza e-workshop.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1846.0,1881.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/57","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kukhona okuthiwa u-Wiseman lona kwakuwu-Mike lo wase Bergville esitolo, lo kuwu-Wiseman lo owayengapha e-Bizana e-Eastern Cape eyiXhosa engowakaMthembu. Yena mayengiqasha yena…angithi manje sisebenza 3 days sime, mangiqashwa yilo, ungiqasha yena angifake emalolini lo Wiseman, lo ongiqasha angifake e-workshop, angithandi e-workshop ngoba phela kusathe [uqonde ukuthi usamncane] ngisafuna ukubuka amazwe, ngifuna ukubona izindawo into engiyithandayo yileyo. Kodwa manje sengiyakubuka ukuthi lona wayengithatha u-Mike lo umfo kaSithole, wayengithatha enginikeza i-experience engifake emsebenzini wokukhenikha ngoba kwakukhenikhwa e-workshop lapha, uthole ukuthi yimi neNdiya sibabili…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1881.0,1914.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/58","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hawu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1914.0,1915.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/59","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Manje into engangiyilandela la eku-mover (eni) izimpahla kwakunemali okuthiwa zinyoni abelungu abanixhopha ngayo mase nisebenzile bathi impahla yami niyi-deliver (e) kahle baniphe mhlawumbe imali R30, R30 sonke njengoba siwu-4 mhlawumbe basinike o-R30 sowu-4 abonge ukuthi siyilethe kahle impahla. Nokunye mhlawumbe nokokugqoka bayasipha, mina ngangithanda leyonto ke. Mina lapha angicoshi lutho la mina…lapha ngihamba ngopotsho i-dark road ngigibela ngopotsho, eThempeli ngifika ngopotsho ngiphila leyompilo leyo isikhathi eside leso. Kuyaba ngelinye ilanga ngilele nje ngisendlini ngidane ngibamba itoho lika-Eliot. Uma ngilele endlini bese kuqhamuka umfowethu uyabuya ama-Easter uze ekhaya uMdlinzoyabathembu lo athi angimphelezele usebenza kaMagenqe ezitinini yena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1915.0,1958.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/60","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uya ekhaya yena, mina anginayo imali yokugoduka sekuke kwaphela iviki ngingasebenzanga, silala la ehostela kaMashu silala phansi kwesitini lesi itafula lakhona silala siphambane la phansi kwesitini, silala siyi-3 la. Kukhona okwakuthiwa uSkhanzi owayengowalapha kwaShabane ulala ebhentshini eli la elinqume ekuhlalwa kulona la endlini lelibhentshi, thina silale la ngaphansi la. Sifake izinyawo zethu la ngaphansi kwebhentshi ziyoqhamukela ngale ekhanda, ngale la kuqhamuka ngakhona umnyango ekamelweni. Hayi, uma ngimphelezela umfwethu uze ekhaya, kuvele lapha egibele e-Durban Station bese ngibuyela mina e-platform ngiyohlala phansi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1958.0,1997.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/61","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngihleli e-platform ngilinde isitimela esiya KwaMashu esiqhamuka eMlazi. Uma ngihleli e-platform kubekhona insizwa elokhu ihamba lapha iyodwa lensizwa yinde nje, iyayaluza lensizwa, iyayaluza lensizwa hayi igcine iwela ujantshi ize kimi, iwele nje ujantshi ize la. Hayi mayiza lensizwa nami ngizame ukugudla ngizama ukuya le ngoba phela kusathiwa kunezigebengu, kusathe la ekhanda lami. Uma ifika lensizwa hayi cha ingicele izethule ithi hayi mfwethu igama lami ngiwu-Bhoyi Petros Mthembu, ngingowaseMatuba la ngingowakhona kwaShikishela phesheya komfula uNkovikeli, ebese ngima. Athi mfwethu ngihluphekile lapha, ubona ngilapha nje kade ngiye ekhaya ngiwumfundisi mina weZayoni. Ekhaya njengoba ubona nje ngiphelele la isho lesitulo lesi, ithi manje ubona nje kufanele ngiye ekhaya inkonzo yephasika ikwami, kodwa manje ngihlushwe isibonakaliso esithi angingalokothi ngihambe ngingakubonanga wena kufanele ngikuthathe ngiyokufaka emsebenzini ngisebenza enkampanini yakaswidi ngiyiNduna khona ngiphethe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=1997.0,2058.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/62","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Bese ngiqala ngisondela. Athi, ngihlushwe ugogo la uthi angize kuwe…ngifune lomuntu…uthi ngingalokothi ngihambe, ngihamba ngemoto yami futhi ipake ngale ngaphandle kuthiwe ngizokufica khona la kade ngikufuna. Hawu, yebo baba. Yebo mfowethu angisiye ubaba cishe ngiwubhuti kuwe, njengoba ngikhuluma nawe nje wena ungowakaMthembu. Ngithi impela ngowakaMthembu. UwuMpisendlini igama lakho? Ngithi impela ngiwuMpisendlini. Athi, impela ngoba ngitshelwe lamagama lawa, ngilethe lelophupho kuwe. Ngicela ukuthi ngoLwesibili nje uma sibuya kuma-Easter uye lapha e-Springfield eThempel ufune umgwaqo okuthiwa Moghan field ngase garage i-BP. Ngithi mina ngiyayibona. Uye nje e-number 117 uzofike ungithole lapho ufike uthi ufuna uScabhasebhoshi igama abangibiza ngalo kuthiwa ngiwuScabhasebhoshi. Nangempela ngenza kanjalo. Uyabona ke Bhungane ngasebenza lapha ngihola, imali engangiyihola R162 ngeviki…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2058.0,2109.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/63","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Into ongayazi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2109.0,2110.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/64","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: R162 ngeviki imali esasiyihola ngalesosikhathi leso. Angithi ngalesosikhathi imali eyayinkulu kwakuwu-R50, kwakusewu-R50 imali eyayinkulu ngalesosikhathi emhlabeni ungakabibikho u-R100 ohlangene.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2110.0,2121.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/65","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ehhhe…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2121.0,2122.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/66","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kusewu-R50. Ngasebenza lapho ngalobola umakoti ngalo-R150 uMaButhelezi, umakoti wami lo omdala nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2122.0,2131.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/67","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Yona lentombi eyayikuqomile?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2131.0,2133.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/68","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Cha, umakoti wami wokuqala nje, lentombi engishiye ingiqome ekhaya angilobolanga yona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2133.0,2135.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/69","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ehhhe…ngisho yona impela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2135.0,2137.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/70","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngalekelela uyise ngoba wangikhalela ukuthi akanalutho uyise ngashada naleyontombi, zawushaya lapha ekhaya. Kwafakwa i-veil, kwasinwa, kwabhincwa kwayiwa kuma-reception kwakuthiwa ama-reception awakhona kwenziwa konke kwafakwana ama-ring. Sihlalile nalomuntu wesifazane sikhuleka naye singabantu abakholwayo, wahamba ke wadliwa zindunduma. Uma edliwa zindunduma…uthi mazimudla mina ngiyamfonela ugesi sasingakabi nawo ngalesosikhathi la ngakithi, ugesi ubusengale mina ngisele eThekwini. And njengoba ngisele eThekwini nje, lapha eThekwini ngangiwumashonisa ngizalisa ngemali abantu bebekhokha njalo ngoLwesihlanu. Ngakha isitolo laphana eMlazi ka-V, la bengihlala khona ngase-Glebelands. Nakhona ngihleli khona njalo ngiphethe umphakathi wakhona, yimi engiwusihlalo womphakathi wakhona ngikwikomiti lakhona, zonke izindaba zithethwa lapha kimi khona eMlazi lapha kwa-V. Umakoti uthi ucela ukuza ekhaya ngoba udadewethu uhambile uye eGoli mina angazi ukuthi udadewethu uye eGoli uye kusbali umkhwenyana uKhumalo eMarikana.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2137.0,2205.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/71","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngathi mina ngicela uyozimazisa ekhaya ngoba akukho muntu, asinangane nalomakoti. Uma eza ekhaya ke uhamba kunguLwesine uza ekhaya kwakungu-June 16 uza ekhaya. Uma eze ekhaya, ngalesosikhathi kunobhuti wami lo engimshoyo ukuthi u…uyagula sihlala naye ungezansi kwami yena, uyagula. Uma umakoti eze ekhaya ngiqale mina ngimfonele ngoLwesine, hayi angikhalele ngamakhaza ntambama athi eyi kuyabanda layikhaya, oh. Kodwa kusasa ngizovuka ngiye edolobheni, hayi kube right. Ngizovuka ke mina ngoLwesihlanu ngiyothenga imoto eMbilo, ngihambe ngiyoyithenga lemoto eMbilo angithi yena akekho besiyifuna naye. Sengiyitholile imoto ngiyicoshe ngenze zonke izinto zakhona ibe right imoto ibuyele ngakimi, ize ifike kimi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2205.0,2252.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/72","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma imoto isikimi sengilokhu ngimfonela ke mina angisamcoshi efonini uLwesihlanu, iSabatha, iSonto angisamcoshi efonini. Kube wuMsombuluko ngingamcoshi bese ngishintsha ngoMsombuluko ngingamtholi, ngithi ngifonela abanye ngoba ucingo alungeni kuyena ama-charger, uma beyo-charger ngale bashintsha ama-battery nayo yonke leyonto kwaba naleyonkinga. Kube wuLwesibili angimcoshi efonini, uLwesithathu angimcoshi efonini. NgoLwesibili angomcoshi efonini, ngoLwesithathu bese ngifonela ingane ezalwa umalume wami ebihlala layikhaya ekuthiwa uKhanyisile ehlala layikhaya kithi. Ithi hayi wemzala angikho ekhaya umakoti simshiye ekhaya. Hawu, ukuphi wena? SikaShwala. KwaShwala kwenziwani? Hayi siyokhala. Nikhalelani? Kushone umkhulu kaPhelelani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2252.0,2294.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/73","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Lowomkhulu kaPhelelani ubaba omdala kalo uNomandeqe. Hawu kushone yena? Ehhhe…Hawu! Ushone nini? Hayi kuthiwa ushone izolo. Oh. Hayi, awothi uma sewufike ekhaya wemzala ungifonele noma ungibhaze ngizokufonela. Hayi, kuthi ntambama ngo-3 late bese iyafona lengane, wemzala sengisekhaya bese ngimfonele. Mzala muphi uMaButhelezi awungikhulumise noMaButhelezi. Wemzala akekho ngifike la mina ngoMsombuluko kwathiwa uhambe ekuseni ngebhasi. Uyephi? Kuthiwa uye eMandeni. Oh, kusho ukuthi uyobona uSiya ngoba manje ngizama ukufihla ihlazo lakhe isangidida lento yokuhamba kwakhe, kusho ukuthi uyobona uSiya umfowabo, ngizama ukumfihla. Hayi, kulungile mzala ngizomcosha awuthi ngizame ukufonela laba abaseMandeni naye akekho odadewabo oNcamile, hayi akekho. Hayi ngiqale ke manje umoya wami uhlukumezeke ngimfune, uLwesine ngiyafona ngifonela abantu ke manje laba abayizihlobo zakubo nalaba abangabangani bakhe ngingamcoshi. Bese kuvele kushone ubhuti ngale ekhaya…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2294.0,2357.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/74","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Lo kade egula?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2357.0,2359.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/75","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Lo kade egula ngaseThekwini, ngi-busy ngapha ngifuna lomakoti kuze kube yiSabatha, iSonto, Msombuluko, uLwesibili, uLwesithathu, uLwesine kube yiSabatha futhi kuthi ngeSonto ntambama kufone umama wakhe, uwumamncane kuye futhi abe wumamncane kimi ngokuzalwa, uzalwa ekhaya kubomama. UwuMaShandu yena ugane kwaButhelezi. Hawu, ngabe akuyena umkhwenyana uMthembu loyo? Ngithi uyena. Umyeni kaNontobeko? Yebo uyena. Hayi umama kaNomali lo okufonelayo. Yebo, kunjani mamncane? Hayi siyaphila ngane yami. UNontobeko akakabuyi kuwe? Cha akakabuyi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2359.0,2391.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/76","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu, uyazi uNontobeko kade ngizwa ngogogo lapha besisesontweni uthi uNontobeko umbone ngoMsombuluko egibela ibhasi eliya e-Vryheid kodwa isimo abekusona akasithandanga ngoba akafunanga nokumbingelela ubembona ngathi uyintombi nje. Kuqale ke manje futhi, i-stress siqale phansi ngihlukumezeke. Kuthi kusenjalo ngisahleli kanjalo kuvele kungene ucingo ngoMsombuluko i-landline, ingifonele le-landline Bhungane, ingifonele le-landline ngiyibambe abelungu laba engikhuluma nabo ngilubambe lolucingo. Ngabe uwena u-Johnson Mthembu? Yebo imina. Uyamazi uNontobeko Buthelezi? Yebo ngiyamazi umkami. Cha, ufuna umsebenzi ula e-Vryheid, manje ngeke sikwazi ukumqasha singamazi umyeni wakhe…ngiwuthisha mina ngiyafundisa asho isikole khona lapha e-Vryheid.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2391.0,2442.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/77","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu, yebo na? Ehhhe…hayi bese ngisuka. Cha ngiyeza mama ngizofika lapho kinina ngoLwesihlanu, kusho mina ngizofika kunina ngoLwesihlanu. Athi hayi, kulungile. NgoLwesihlanu ngisuke lapha ekhaya ngize ngapha la ekhaya kithi angithi kushone ubhuti, ubhuti kufanele angcwatshwe ngeSabatha mina ngizosuka ngoLwesihlanu early eThekwini. Ngifonelana nomngani wami ngifuna ini, ngifuna isibhamu ukuthi ngihambe ngiphethe isibhamu. Ngithi mangimfonela athi hayi akulungile uhambe lapha ungaphethe sibhamu e-Vryheid kuyabulawana, ngibuye. Uma ngifika kumngani wami, umngani wami angifunele isibhamu komunye umfana ngihambe ngiyosilanda lesibhamu kulomfana ngoba kwakungcwatshwa umkhulu wakaKhumalo koNdabezitha khona ngale, ngibuye nalesibhamu ngisifake la. Uma ngila kaMalanga angizi layikhaya, uma ngila kaMalanga nayi imoto yamaphoyisa ingithathe ingishiye le Olundi. Ngifike Olundi ngaphansi kwe-bridge, nayi imoto yamaphoyisa amanye aya e-Newcastle angithathe, ngiphethe isibhamu njalo awaboni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2442.0,2500.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/78","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ayi angilahle athi sizobuyela, hayi kukhona umuntu ayemfuna lapha elokishini ka-D, ayexoxa nje ngaye lomuntu angimazi ke mina. Athi sisazobuyela ngoba sizwile ukuthi useThekwini emhlanganweni uyi-owner lomuntu…Hayi ndoda ubosifonela mawusujika. Ngithi hayi nami ngiyajika namhlanje. Hawu, bangangikhokhisa futhi banginikeza i-number yabo bayibhala phansi ephepheni, ngathatha i-number ngayifaka ephaketheni ngehla. Ngilahle le lento ngithi hayi ngeke besangithola laba. Ngihlale la e-Vryheid la uLwesihlanu, eyi ngihlukumezeke e-Vryheid ayikho indawo yokulala, ayikho indawo engingalala kuyona e-Vryheid ayikhona indawo yokulala la ngilele e-garage lapha e-Total kwaze kwasa. Kanti ngilalele ukuthi ngizodutshulwa ngakusasa, kungcwatshwa ubhuti ke namhlanje iSabatha sengizodutshulwa. Labantu ababelokhu bangifonelela kona ukungidubula, babezongibulala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2500.0,2544.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/79","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Labantu abathe bayamqasha?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2544.0,2545.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/80","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Laba abathi bayamqasha, hawu, ngidutshulwa ubani? Umfowabo ka lo, ozalwa uyise omncane okuthiwa uZavolo, umfana wakhe, umfana kaZavolo. Lomfana kaZavolo uthi malume kimi ugogo wakhe uMashandu wakubo kamama laphaya, laphayana eMkhiweni. Ngizodutshulwa nguye ehlangene nalaba. Uma efika la uNontobeko athi hawu wena mzala ukwazile ukumbulala sengilele phansi…Wena mzala ukwazile ukumbulala, athi ngasho ngathi ngingamshaya lomuntu…inhlamvu yangena la ngemuva yahamba yazohlala la.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2545.0,2589.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/81","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Cha, chaza…ngalesikhathi…ekuseni ke uyasuka la e-garage uyahamba uya laphaya…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2589.0,2594.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/82","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Angithi mina ngiyahamba ngiya kuyena, ngiyacinga phela ngiyafona angibacoshi. Ngizodutshulwa mina ntambama ngezithuba zo-9 la sebengicosha khona, kufona bona mina mangifona i-landline ayibanjwa yibo abangifonelayo. Ngesikhathi santambama sebethi hamba kanje, kanje ingesikhathi sengidutshulwa lapho ke mina.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2594.0,2611.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/83","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Oh, ushawa endleleni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2611.0,2612.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/84","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngishawa endleleni mina laphana ngijika kuthiwa ngiya e-Leakside, angithi babethi angiye e-Leakside. So, ngibe nalesosimo ke isikhathi eside kabi kakhulu…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2612.0,2621.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/85","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ngalesikhathi usushayekile ulele phansi, wena ushawa umuntu ongamboni?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2621.0,2626.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/86","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Mina ngishawa umuntu engingamboni. Before ezongishaya futhi kuqale kufone ingane kadadewethu ogane kaMpanza engayigcina mina ingaka…kwakuthiwa uPhilani. Ifona ithi, hey malume ukuphi ebusuku, isebusuku manje. Ngithi mina hayi ngiseThekwini. Ithi, hayi malume i-number yakho kade ngiyoyifuna kumamncane lapha ekhaya, ngiphupha kabi malume ngikuphupha useweni ngikudonsa ubambelele enxozeni ngikudonsa. Ngithi mina hayi mshana ngizokufonela ekuseni ngilele sizolixoxa ekuseni lelophupho lakho ngilele. Athi, malume suka la ukhona…hayi ngilele mina ngisembhedeni. Hayi malume suka la ukhona ngiphupha kabi. Ngithi hayi khululeka ngilele mina. Athi hayi malume mawulele kulungile…ingesikhathi sengidutshulwa mangithi nje ngifaka ifoni…ngifaka ifoni isho inhlamvu ngalesosikhathi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2626.0,2668.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/87","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Uwe?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2668.0,2669.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/88","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngawa phansi. Uma ngiwa kufike yena athi, hawu mzala ukwazile ukuthi…ngiyazibona izithunzi zabantu ababili abezayo futhi anginendaba ngoba isibhamu sila, inhlamvu nje ngiyibeke phezulu anginendaba nabo ngithi nje laba mabeza, kodwa manje mude omunye mfishane omunye. Uma beza afike angigxobe la lo omunye athi ukwazile…sengilele phansi ngisathe ngiyamemeza kanti uNkulunkulu usevele wenza umusa usevele wavala umphimbo, wavala ngci la [ukhombisa ngesandla] akusaphefumuleki kuphuma nje igazi kuphela. Athi ngasho mina ngathi ngingamshaya lo, athi hayi usebehlule abantu kaMashu lo, athi usebehlule abantu kaMashu lo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2669.0,2700.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/89","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Athi umbulele ngampela? Athi ngimbulele. Athi awuthi ngibone, angigxobe la futhi ungigxoba la esiswini. Ngesikhathi ethi ungigxoba la avele agxobe ivolovolo, agxume athi uphethe isibhamu! Avele asidonse lo, athi uphethe isibhamu lomuntu uphethe isibhamu lomfana avele asithathe la abeseshaya two times ngapha. Ashaye one ngapha ikhanda lizumuka lithi…Ngalesosikhathi uhlaba phezulu ikhanda la-spinner, ngifuna ukwazi ukuthi ngenzeni ngoba sengibona sekufika lomuntu, phela nangu umkami uyena okufuneka ngabe uyangilekelela ngazi ukuthi kwenzakalani, hayi khona…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2700.0,2726.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/90","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Usefikile naye?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2726.0,2727.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/91","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Angani uyena ongigxobayo achithe isibhamu…asuke ahambe, ngalesikhathi esuka ehamba kuvele kuqhamuke umama kimi, aqhamuke nje ebonakala eza afike athi Mpise, Mpise angishaye ngala athi Mpise, Mpise vuka uzobuya azokuqedela lomuntu. Bese ngivele ngivuka ngilandela yena umama, umama ulandela laba oNontobeko. Ngimlandele cishe ngahamba ibanga elingango 10 meters ngimlandele lomama, wayesesuka wathi lwiiii…ngesikhathi ethi lwiiii…ngase ngiqala uku-screamer ke ngalesosikhathi. Ngaqala nje uku-screamer ngase ngizwa ama-pain amaningi ngaqala ngakhala ngalesosikhathi toti, toti nabo bebaleka nami ngizama ke ngaye ngayofika komunye umuzi e-Lakeside.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2727.0,2760.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/92","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Lomuzi ngathi uma ngifika kuwona kunensizwa eme ekhoneni ngithi mfethu ngicela ungisize mfethu ngidutshuliwe. Athi…avele athi ajikele ngale, uma ngijikela ngale ngifike ngi-knocker kuvalwe isicabha sangaphansi, nga-knocker, nga-knocker…Avele ubaba wakhona afike avale isicabha acishe ama-light, ngiphume. Uma ngithi ngiyaphuma kamakhelwane umuzi wesibili nayi i-hardbody Nissan iyaphuma kunabantu abawu-2, ngicele kulabantu ukuthi bangisize ngithi ngicela bangiyise emaphoyiseni noma esibhedlela ngidutshuliwe. Hayi, athi u-driver gibela la ngemuva, athi lo omunye hayi mana hlala phansi wena sobuya sikuthathe wena sala lapha, usho ngapha eceleni, isuke i-hardbody ihambe. Ngesikhathi isuka i-hardbody…ngesikhathi uma ngifuna ukuhlala phansi ngoba kusho lomuntu abese umama angaveli ngizwe ngezwi athi hamba Mpise bazokusiza abaphambili, hamba qhubeka hamba bazokusiza abantu. Ngithi mina ngiyephi? Athi hamba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2760.0,2801.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/93","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngithi ngiyahamba nali ithende ngiye ngizifake etendeni. Uma ngifika etendeni kukhanyiswe amakhandlela lapha emsamo abantu abekho bala endlini kunomuntu ogadile ohlezi ngemuva nje laphana. Hawu lomuntu avele angangihluphi avele angifake imvubu, ngibathe mfethu…avele angifake imvubu angiqhube angiphushe ngihambe. Ngihamba la estradini ngiya-walker futhi angizazi ke manje ukuthi ngishonaphi ngizwa kunomsinjwana ngaphambili ngiye ngiyongena lapho. Uma ngifika kanti i-tarven kuthiwa i-species igama laleyo tavern leyo. Ngathi uma ngingena nje iphoyisa langibamba la [ukhombisa ngesandla]. Lathi uma lingibamba la labuya negazi lathi lomuntu udutshuliwe. Hheyi ungowaphi wena? Hayi alisaphumi izwi, ngamtshela ukuthi ngidutshuliwe ngathi…Bathi hlala la babebebiza i-boss yakhona, hayi lifike i-coloured ngangilitshela. Ngalesikhathi ngihamba izimpahla ngizikhumulile ngendlela ekushisa ngayo ngiziphethe ngesandla zonke izimpahla kanje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2801.0,2847.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/94","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Mayifika lendoda kimi ifike ingibuze ngiyitshele, ngithi mina ngicela bangisize bangithathe izinyawo zihlale la ikhanda lihlale phansi izinyawo zibheke phezulu. Athi yena ngeke alethe ingubo. Ngithi mina ngeke ngiyajuluka ngathi ngithele ngamanzi. Babiza i-ambulance, i-ambulance bayibiza kwangathi iqhamuka khona la egcekeni. Ngathi uma ngingena nje kwi-ambulance uma isuka nje, amantombazane awu-2. Uma isuka nje, nangu lomfana “yeyi sbari, sbari” uma ithi iyama lentombazane ithi lena engemuva hayi hamba, hamba uyafa lomuntu. Ivele isuke ngalesosikhathi baze bayongifaka phakathi esibhedlela ngahlangana no-Dr Mncwango e-Vryheid. U-Dr Mncwango une-private practice la esiza khona abantu, ya i-surgery yakhe. U-Dr Mncwango yena wayesethi, hayi muyiseni kwi-X ray simbone, uma ngibuya lapho u-Dr Mncwango athi inhlamvu ihambile yaya emphinjeni uzoshona lomuntu mbekeni lapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2847.0,2896.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/95","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngiyabezwa ngithi mina angeke ngishone kodwa aliphumi izwi. Kukhona u-Sister lapha okuthiwa u-Sister Zulu, wayelokhu loyamama alokhu engi-brusher la…into engicasulayo abakhuthuzi i-wallet ila ngemuva ngiphethe i-ID yami, ngiyi-no name nje. Ukuba kwaze kwasa ekuseni ngingasaboni, angichami anginjani bangifake ipayipi la. Kwafika udokotela owayewumlungu ehamba ne-nurse lendoda bangibuza ukuthi ndoda uyaphila? Ngathi ngesandla [ukhombisa ngesandla] …bathi udokotela uthi nakhu ngoba uyaphila uzokusa e-Greys e-Maritzburg ngeSonto ke manje. Nangempela ekuseni ngangifakwa endizeni peee…e-Greys. E-Greys angazi nokuthi ngafika nini e-Greys, angazi nokuthi bangijova, bathi bazobangijova imijovo emibili ngapha kwayikuphela, lapha e-Greys ngaphaphama ngabo-10 emini e-Greys. Uma ngiphaphama ngisusa lokhu, ewu, kuqhamuke umuntu esengibamba lesisandla khona lapho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2896.0,2948.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/96","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngithi ngiyambheka manje ngiboshiwe la, ngiboshiwe angikwazi kwenza lutho. Athi losisi lona, hayi bhuti lala ngiyabuya manje futhi nami ngilale. Uma ngithi ngiyalala ngibuye ngithi no ngilalelani, kubekhona umuntu othi ulalelani vuka. Uma ngithi ngiyavuka sengivuka ngalesikhathi sekungena odokotela sebebaningi odokotela abangenayo babewu-5 bangibuza ukuthi ngiwubani wakwabani, ngibuzwa leyonto nje leyo. Izimpahla zami…sengigqoke ezasesibhedlela, izimpahla zami abazithathanga izimpahla zami bazikhuthuze, la bavele bazithatha bazifaka ku-plastic bazibopha kwawukuphela, kwaphela kanjalo…ngiyi-no name nje kusiza nje. Bese ngichaza ke nami, hayi ngidutshuliwe ngiwusibanibani. Ngithi mina hayi ngingowakaMthembu eMahlabathini, indawo engiyakhele kuseduze kwesikole iGwazinyathi, ubaba wami uyiNduna uMthembu ngichaze konke lokho. Hayi, bangibhalise abese behamba odokotela bathi uzoba-right, yini esingakusiza ngayo? Ngithi eyi uma ningangikhipha lento ela ngaphansi kukhona into ababeyifake la ku-number 2…uma ningangikhipha lento eniyifake la ku-number 2 hayikhona, yiyo nje iyababa ngathi upelepele.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=2948.0,3011.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/97","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi bayikhipha futhi lento bayithi bhonqu eyi ngezwa sengathi kuhamba ubukhuphe emzimbeni ngezwa kushaya umoya, ngezwa kuthi shuuuu…iyona ebeyingibulala kakhulu ke lento. Emveni kwalokho ke ngabe sengimbuza lo-sister ukuthi ubani esingamfonela. Ngaqala ngasho umngani wami wakwaButhelezi okuthiwa uNtokozo Maphumulo. Uma bemfonela…intombazane emfonelayo isebenzisa u-vodacom. Uma bemfonela yena uma ethi yeyi, naku kuthiwa uMthembu akekho ushonile, kuthiwa ulimele. Bathi laba hayi kuthiwa uMthembu ushonile uyangcwatshwa, ungcwatshwe izolo basho ubhuti laba angithi phela sihlala khona endaweni…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3011.0,3039.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/98","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3039.0,3040.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/99","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Basho ubhuti, naye uyaziphuzela aziqhubekele aziphuzele utshwala. Bese intombazane ithi, kodwa bhuti angimuzwa kahle lomuntu engimfonelayo Bese ngithi hayi awufonele okuthiwa uBabonjani Petros Mthembu uyena ongilamayo kodwa usebenzisa u-MTN. Athi hayi ngino-R2 uma ngimfonela uzobuye akufonele back. Amfonele umfowethu, umfowethu uma ebamba ucingo athi losisi uyamazi uMpisendlini Mthembu? Athi ya umfowethu ngilama yena mina. Ulapha ke esibhedlela e-Greys. Athi hayi akekho lapho umfowethu udutshulwe e-Vryheid washona, udutshulwe e-Vryheid la ekhona. Umakoti usefonele udadewethu olapha ka Ntshapheka eMlindazwe, udadewethu wafonela usisi kuyakhalwa ke layikhaya sekunesidumbu esinye, kuyangcwatshwa ngapha sekunesinye isidumbu ekhaya kukhalelwa esinye isidumbu ngapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3040.0,3079.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/100","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma umfowethu ekhala ethi hayibo umfowethu kuthiwa use-Greys intombazane ithi ngicela uzombona kuthiwa use-Greys, uyabona. Hayi bathi ekhaya ungayi lapho. Ithi intombazane bhuti ngicela uze kimi, ufonele mina uma ufika esangweni kuma-security ufune mina angisazi ukuthi wathi owakabani kodwa isibongo ngathi wathi owakaMbatha. Bese ngithi mina hawu, kanti owakaMbatha kanti…bese ethi ngizalwa intombi yaseMaMbatheni. Kuphi eMaMbatheni? Athi yena owakaCeza. Hawu, kuphi kwaCeza? Athi yena wazi kuphi kwaCeza? Ngithi mina umama wami uzalwa khona kwaCeza. Uzalwa kuphi kwaCeza? Uzalwa eZingqeqeni. Athi, hawu webhuti wena awuzalwa uNomphondi wena? Ngithi ngizalwa wuye uNomphondi umama uNomphondi. Uzalwa uNomphondi? Hawu ungowakubo kaSiphiwe wena? Ngithi mina ehhhe…ngilama yena uSiphiwe mina.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3079.0,3121.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/101","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Waqondana nezihlobo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3121.0,3122.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/102","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Avele akhale ke losisi athi kwaze kwakubi ke ingane ka-aunty le. Ngathi mina ngingowakubo kaBhanini mina. Uyamazi uMusa? Ngithi mina ngazi uMusa noBhanini ngithi ngiyabazi. Ngithi uzalwa uTshelimhlophe wena? Athi ehhhe…ubaba lowo ngigane kaZondi khona la e-Maritzburg, kusasa ngi-off bhuti. Ngithi mina hayi cha sisi wami kulungile ke uzongifica ngisekhona sisi wami. Akhale ke losisi akhalele, akhalele ukuthi hawu, ingane ka-aunty bakithi ngayibona kabi sengihamba. Kuyabe ke ntambama afike umfowethu, khona ntambama afike umfowethu kuma-security. Uma engifuna afike…Uma ethi uyangena nje usekhuluma nami kuthiwe cha mana ekudeni. Ngimbukele kude nje laphana mina ngise-theater, la ngikhona ngisendaweni embi nje ngimbukela kude nje umfowethu uyakhala ngiyambuka, uyakhala bamsusa ahambe afonele ekhaya bese befona ke igenge le engaziyo sebeyafona ke laba bakithi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3122.0,3172.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/103","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kanti ngalesosikhathi la ngifuna ukuya khona ngalesosikhathi sekufonelwe e-Vryheid kwathiwa kudutshulwe umuntu wangakini la. Igenge yahlangana yangakithi e-Vryheid angiyazi yonke legenge yangakithi e-Vryheid, isihlangene yonke e-Vryheid isifuna lomuntu odutshuliwe. Uma bengifuna ngale, mina ngapha ngisesibhedlela. Ngibe right esibhedlela ngibuyele emuva ngebhasi kuthiwe bazoku-discharger kuphi, e-Vryheid. Ngifike e-Vryheid ngilale kanti labantu bafike esibhedlela, uma befika esibhedlela bangifice. Hawu ndoda uwe lona kanti siyezwa kuthiwa kunomuntu odutshuliwe sifuna ukumbona asimazi. Hayi, imina. Kuze kufike umfana wakaButhelezi okuthiwa uMelusi wakaVikangani ozalwa ukanina wami uKaVikangani sasingabangani esikoleni, sisengabangani namanje. Loyo wathi uma efika kimi wangibuza ngoba ufike yedwa ngamtshela ngathi ngifuna ubani, kanje umkami kanje, kanje, kanje. Wathi uyazi loyo uhlala endaweni ekanje ngisazoya kokucingela kahle ngizobuya ngikutshele. Ngithi kulungile, wahamba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3172.0,3227.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/104","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Waya ko-checker, wa-checker wabuya futhi wathi sengithole kahle usendaweni ekanje, kanje uhamba nje…uma ufika lapha, uma udlula usuka ngezinyawo uqeda idolobha udlula i-airport wehle ushone phansi, anginasibhamu anginalutho. Ngithukuthele i-anger igcwele ekhanda isandla sisodwa ngoba lesi esinye basibophile selokhu ngihleli esibhedlela lesi. Futhi nala ngifake nokhonkolo la. Ngehle, athi uzothi mawufika phansi uwele udonga bese uphinde futhi uwele udonga bese ukhuphukele emgwaqeni kunomkhukhwana lapha. Uzodlula umuzi wokuqala, owesibili, owesithathu, owesi-four iwona. Ngaphambi kwalomuzi wesi-4 kunemoto yamaphoyisa eme egcekeni uzobona ngaleyomoto yamaphoyisa ifile nje ayihambi iyi-venture. Hayi ngithule kanti la esibhedlela mina ngigqoke private ngiyaziyaluzela…ihhheee…kuyiSonto ngalelolanga i-anger igcwele isifuba. Ngavuka ekuseni, uma ngifika la edolobheni ngifike ngagunda kahle ikhanda ngase ngibuza ummese odayisayo ngangawuthola ngathola ukuthi izitolo zivalwe zonke ngahamba ngezinyawo ngiyofuna lendawo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3227.0,3283.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/105","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngila phezulu nansi indoda iphuma kulomuzi engiwubukayo iyahamba iyoshona angiyiboni ukuthi ishonaphi hayi, ngiyibuke nje ngingabi nandaba nayo ngehle mina. Uma mina ngehla ngizoshona odongweni ngimbone umuntu wesifazane ephuma ethi…uphethe i-empty ye-drink omfishane. Ngithi hayi cishe wuye loya ngizame ukushesha, kanti uyothenga i-drink nje la eduze kwendlu la ngemuva. Ngithi gomonqo, gomonqo bese ngikhuphekela emgaqweni ngithi, uma ngifika esangweni akukhiyiwe ngingene. Uma ngifika khona ama-buglar awa…udlala i-CD yeZayoni. Angithi lomuntu uyiSayoni uthanda kakhulu izingoma zeZayoni, ngithi ikhona impela…inhliziyo yami ithi ikhona impela la. Ngivule i-burglar guard alikhiyiwe, isicabha ngithi handle ayikhiwe ngingene phakathi la emxhasweni indlu ye-RDP. Uma ngithi, ikamelo elingapha livaliwe, ngivule leli elivaliwe ngithi isicabha. Hawu, ngithi nasi isikhwama sakhe ngisithathe, nazi izicathulo zakhe ngizithathe. Hawu nazi izinto zakhe…ngithi ngivula ama-drawer la hayi, ngithi ngiyabheka isikhwama i-wallet ayinalutho ngikufake konke la kulesikhwama sakhe ngigaxa kuyona lengalo eboshiwe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3283.0,3337.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/106","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngibuye lapho…ngiwuyeke nje umnyango uvuliwe ngiye e-toilet ngifike ngikhiphe umoya webhayisikile ngifice kunebhayisikile lapha ema-toilet akhona ngikhiphe umoya yonke lento ngingabi nandaba. Ngisuke lapho bese ngiyaphuma. Uma ngisesangweni kubekhona nje umuntu othi nje emadlebeni, awubuyele kulelikamelo olishiyile ubone ukuthi azikho yini izimpahla zakho ozishiye khona, bese ngiyajika ngiyakhona ke manje. Uma ngizongena kanti ingesikhathi naye ebone isithunzi somuntu la endlini esukuma naye uNontobeko, avele asukume…ngiqhamuka nje usuka embhedeni avele athi nje…avele agxume akhale into ongakaze uyibone. Athayime futhi ngoba ngifuna abe ngapha kwami, athayime angafuni ukuba ngapha, afune ukuba ngapha. Ngithi ngiyazama ngalesisandla angifuni nami asithinte lesisandla singabi nawo amandla aphume aputshuke ocingweni angene komunye umuzi afike intombazane ikorobha istubhi acele ukungena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3337.0,3382.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/107","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngithi mina ungangeni…wesisi ungamvuleli lomuntu ungamvuleli. Athi ningabaphi nina? Nalosisi akamazi. Ngime ngento eyodwa nje mina ukuthi ngizichaze nje ukuthi ngiwubani wakabani. Wasevele evuma ke esebuyela emuva endlini. Ngithi mina asihambe siye ekhaya. Athi akafuni siye ekhaya. Ngalesikhathi uma ngikhuluma kuyoma la, bese ngithi mina awungiphuzise amanzi, athi yena phuza nayi i-drink ayithathe yena ayilethe ayithele. Uma ngithi ngiyayiphuza avele aphume. Uma ngithi ngiyagxuma ngibamba umnyango avele akhiye, akhiye ama-burglar guards akhiye yonke into angikhiyele endlini ngaphakathi abe ese-screamer kakhulu la ngaphandle. Eyi ngi…bese kuvele kusuka wonke lamandla lawa enginawo, avele aphele kufike uvalo ngithi yeyi bengenzani. Ngivele ngidonse i-burglar guard le yaqhuma bayishisele ezinsimbini ngiyodonse iqhume ngidonse i-sandal ngibulale iwindi leli ngiphume ngewindi ngihambe. Ngiphuma abantu baningi la esangweni…uma ngithi, bathi bhuuuu…ngihambe, ngihamba nje ngezinyawo kahle futhi anginendaba sengizizwa nginamandla lapho isikhwama ngisiphethe ngihamba ngisiphethe sila kimi ngisiphethe bayangibuka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3382.0,3441.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/108","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uthi mbulaleni ngalesosikhathi yena, mina anginamsebenzi. Uma ngithi, babaleke bacashe bathi bhuuuu…ngihambe ngayongena emfuleni lapha. Ngezwa sekukhala amaveni amaphoyisa wiiiii…wiiiiii…ngathi hayi ngeke angivele ngiye kwi-police station. Ngangithi ngifuna ukubuya ngize ekhaya ngathi hayi angivele ngiye kwi-police station, akuhambeki amandla anginawo ngifuna nokuya esibhedlela akuhambeki. Hayi ngavele ngathi angivele ngiye kwi-police station. Ngathi ngisakhuluma nje nephoyisa, ngikhuluma nephoyisa lakaMaseko sikhuluma nje la kwi-counter nephoyisa lakaMaseko. Ayesengena amaphoyisa angena naye uthi uye lo, uye lo…lakaNdlovu umfana wakaNdlovu. Wathi efika nje wathi Maseko, Maseko ungaqale ubhale wayema ngapha. Wayethi ya wena ungena ngamawindi emzini yabantu wena uyisigebengu. Ngase ngiyaphika mina…ngathi mangiphika ngathi mina angikaze ngingene ngewindi. Wangishaya ngenkulu impama lo, hawu! Ngezwa amathe ephenduka usawoti la ngaphakathi emlonyeni. Uma ethi hhhiiii…ngibe sengimthela la ebusweni ngawo amathe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3441.0,3491.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/109","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Yeyi, wathukuthela wafa. Ngathi khipha lesibhamu sakho usibeke la ngeke ungidubule wena uyinja wena. Agxuma amaphoyisa kwaphuma amanye ngale. Ngalesosikhathi weBhungane uma la emabhentshini umemeza wonke amaphoyisa uthi mbulaleni usebaqedile abantu KwaMashu mbulaleni! Ngalesosikhathi. Ngiyilwe lempi kuze kube ingalezinkathi kangangokuba ngize ngikhiphe nefoni yakhe ngifake i-sim card ukuze bathole izi-number, ngathole i-number kadadewabo uNcumile wakababa wakhe omncane owakhe lapha Olundi bese kuba yilo omunye udadewethu owayemfundisa ke lapha emfundisa ukuthunga ngemshini. Uma babefonela bakhala into eyodwa bathi…lo u-Isaka wathi, eyi impela umkhwenyana lowo sizwile ukuthi uvelelwe umkhuhlane ingane yethu imdayisile sisazoya kokhala. Lithi iphoyisa kwenzakalani…hayi akashonile naba bobabili uyaphika ukuthi ungiganile, uyangiphika nje ukuthi wangigana.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3491.0,3537.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/110","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngiyasho mina ukuthi wangigana. Iphoyisa libuze ukuthi wakunikani? Uyabona ngalesosikhathi iphoyisa lase ligcina selixolisile leliphoyisa kimi sebelincenga. Ngathi uyazi ukuthini mfwethu lapha ekhaya kithi kunezinkukhu uma ngifuna ukuzibamba mina izinkukhu angijimi. Ngiyahamba mina ngiye Olundi ngiyothenga umgqakazo ngiyicaphunele ngiyithelele umgqakazo idle. Njengoba uthi uyaxolisa nje nawe ngizokunika nawe lowomgqakazo kodwa ngizokubamba ngoba awusilona iphoyisa, iphoyisa yilokhu okugqokile hayi wena. Hayi ke ngigcine ngimyeke ke lapho ke. Bese bethi ke…kufike umseshi, umseshi owayefika laphaya umfana wakaSibiya nje mude. Lomfana wathi uma efika…loyamseshi wafike wakhuluma ukweyisa loyamseshi loya kanti uzozibhekela amacala. Uthi hayi, kusho ukuthi wemfwethu akasayizwa encane usefuna enkulu, akayizwa encane.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3537.0,3581.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/111","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: [Nxx…]","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3581.0,3582.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/112","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kodwa ke buya kusasa udaba lakho sizolilungisa kusasa, mase bemthatha bathi bayomvalela. Bese ngithi ke mina thathani mina ningiyise esibhedlela. Esibhedlela uyokwenzani? Ngithi ngeqile. Weqeleni? Bengisayokulwa bengifuna ukubulala lo, bengifuna nje ukumbulala lo bengisayokulwa nje. Hayi, angithathe amaphoyisa afike angilahle esangweni sixabane nama-security angafuni ukungidedela, anqabe kuze kushayise ama-nurse ngibonwe i-nurse kanti kade ngifuneka lapha ngaphakathi ngifunwa ama-social worker lapha ngaphakathi esibhedlela. Lokhu bengifuna ke nalapha kwi-counselling bafuna ukunginika i-counselling. Oh, bese bethi kade ufuneka wena uphumaphi? Bese ngithi bengisayokulwa manje laba abafuni ngingene la ngilethwe amaphoyisa, nabo bayasho la ukuthi ngilethwe amaphoyisa la manje asikwazi thina ukumfaka la.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3582.0,3622.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/113","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi weqile kwi-ward hamba nimbuyisele kwi-ward. Kwabe sekuyilesikhathi sengikwazi ukubuya nami ke sengisuka lapha e-Vryheid ngibuya ngiza ekhaya ngabuyele eThekwini. Ngafike ngahlala ekhaya ngahlala ngaze ngaba right nje, ngazibona ukuthi sengi-right ngabuyela eThekwini…ngayaphi, eMtateni la ngiyi-shop steward khona ngayosebenza khona as a shop steward. Uma sengiseMtateni ngiyi-shop steward ngasebenza khona ngabona ukuthi lento ayingisi phambili sengifuna into ezongisa phambili manje. Umuntu wesifazane oyisigadi empilweni yami hayi angimfuni. Uma ngibuyela eMtateni ngisebenze, ngisebenze bese ngiyeka ngithi hayi ake ngiyofundela ukushayela imishini o-Hyster laba. Ngihambe ngiyokwenza u-Hyster, ngibuye ukokwenza u-Hyster ngihambe ngiyofuna umsebenzi ngifake ama-CV bangibize kwenye inkampani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3622.0,3666.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/114","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngisebenze, ngisebenze kulenkampanyana lena umsebenzi manje ayifuni ukukhokha kahle iyarobha nje eye-coloured. Ayifuni uku…kwakuthiwa u-Clive igama laleli-coloured ayifuni ukungikhokhela kahle lenkampani lilapha eMbilo i-office layo. Hayi…i-Cyclone igama lenkampani kwakuthiwa i-Cyclone inesithombe sehhashi. Ngivele ngifake ama-CV sengiyabona ukuthi senginayo i-experience manje yokushayela imishini ngifake ama-CV. Kanti ngizofaka i-CV bese ngitshelwa abafana ukuthi kukhona inkampani eqashayo ka-Sefari ye-Coloured. Hawu, ikuphi na? Hayi ilapha e-Wentworth hamba khona. Hayi, ngiye ngifice umfana wasemagusheni lapha, wase-Bizana e-Flagstaff. Lomfana wase-Flagstaff athi hayi mfethu impela bayabafuna o-driver kodwa abasebenzi layikhaya. Ngiyacabanga ngoba ngiyabona kusejalidini kuzosetshenzwa kanjani lana. Hayi ngiyifake i-CV yami ngibuye ke. Kwaba amalanga amane nje ngiyifakile i-CV ngezwa sengifonelwa, ngifonelwa kuphi…Ngihambe ngiye kumngani wami ekuthiwa uDuma useMashiyeni ogada imshini, ngithi ngiya kuyena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3666.0,3723.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/115","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu ngivele ngifonelwe ngifika nje kuyena kuthiwa angizokwenza i-interview, hawu mngani wami awungithathe ngemoto ngiyokwenza i-interview kuthiwe angifake amaguzu, ngiyofaka amaguzu lapha endlini eMlazi ngithathe ngemoto ngoba wayenemoto siya e-Wentworth. Uma ngifika laphana abantu bangaka ezitulweni izifundiswa, zigcwele zithe izifundiswa. Hawu, uthi ngizongena nje lapha phela mina angifundile, mina ngino-standard 8 nje mina, ngino-standard 8 nje mina ngeke ngingene phela mina la. Hawu, lathi uma lifika nje leliKhaladi lithi heyi abeze abazo-interviewer. Uma selifika kimina lathi wena mfwethu awuzoyenza i-interview, uzokwenza i-interview yomshini woza nezinto zakho. Ziphi izinto zakho? Ngithi nazi. Kuthiwe ngena emotweni awuhambe siyokubona, sasinenye insizwa angisayazi kwakuwubani kodwa kwakungeyakaNzama ngapha ngezansi e-South Coast. Lensizwa iyiNazaretha kuthiwa bazosi-interviewer sobabili ngokushayela imishini, ifundile lengwenya le isiNgisi isikhipha ngamakhala mina hayikhona siyangishiya. Hayi sifike ke, ngiphike nje ngokuthi hayi ngizomehlula la emshinini. Sisebenze ngomshini, sisebenze ngomshini…mncane lommshini bese lithi iBhunu leli elisiphethe la lifuna oyedwa phakathi kwethu ozosebenza kahle nozohlonipha kuphela, umshini sishintshana ngawo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3723.0,3791.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/116","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kanti kuzothi umshini usanikezwe mina lensizwa bese ivele yenze iphutha, ivele ifune ukungisiza ukungisebenzela kusayi-teatime. Ngithi mina hayi ungabe uwahlaba angithi uzohlaba amabhokisana, mancane amabhokisi ala ukuthi manje alayisha ama-plate lawa ajoyina izinjini lezi ezinkulu ayasinda kufanele uyowafaka emakhabetheni phezulu. Avele anqamule amakhabethe la phezulu azonqamula ama-plasma ngaphansi la ama-TV la phansi. Sabizwa sisazoxabana naye…uma sibizwa amaBhunu laphana ukhuluma isiNgisi ke yena mina ngikhuluma isiZulu nje. “Mina bengingekho ucele ukusebenza ngomshini lo, umshini ubusangakimina ubhaliswe ngami, wathatha umshini wasebenza ngawo”. Eyi, ndoda asikuzwa bese kubizwa abanye ukuthi abazotolika angisafuni nokukhuluma isiNgisi phela manje sekunzima, uyabona manje mase kula akusafuni nokuthi ngisizame sekufuneka ngikhulume ulimi lwami manje ukuze ngiphume kulenkinga. Kubizwe omunye umfana afike azositolikela lomfana, naye ke akatolikelwa uyazikhulumela abuye aphikise lo ongitolikelayo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3791.0,3842.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/117","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngime nje egameni elilodwa nje mina. Hawu, kusenjalo baba Bhungane, kwase kuthiwa akulandwe ama-TV ngoba ngithi mina ababuke kuma-CCTV. Uma bebuka kuma-CCTV, hawu bamubamba wuye nangu ewufaka umshini. Kwase kuthiwa ubani lona wendoda? Wahamba, kwathiwa wena hamba uye emshinini wena ngabuya engasekho ngasebenza ngagcina sengibamba lawa amakhulu ke ama-container. Uma ngibamba lawa amakhulu ama-container…unyaka lo engikhuluma ngawo kwenzeka lento sengibuya overseas ngalesosikhathi, ngibuya e-West nabo laba sibuya e-West ngalento yamasiko, Arts and Culture sihambe nomama uGugu nomama u-Gloria. Unyaka esasiye ngawo kwakungu-2018, u-2018 lo engikhuluma ngawo ngisebenza la, ngibuye futhi ngisebenze sibuya e-West njalo siqhubeke la. Kuzothi 2019 December sibuyile size ekhaya mina angivalile emsebenzini ngangibuye ngoba kuwuKhisimusi bese ngibuyele ngiyosebenza, ngizodla uKhisimusi ekhaya u-New Years ngizowuhlala eThekwini. Ngithi mangigeza nje ngigeza ikhanda…umakoti ugeza ingane ngale…umakoti esengimthathile ke manje angikamloboli usanengane nje umakoti lo enginaye uMaNhlanzi, uMaShembe bambiza ngoMadonsa ngoba uyiHlubi owale eMatatiela phansi kweNkosi uMagadla lapha esuka khona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3842.0,3922.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/118","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngisageza yena ugeza ingane silungisela ukuya eThekwini kufike umfana wala kaDlamini uyagijima uthi, hayi bhuti sisuka lapha ebambeni kuthiwa asinicele kusasa wuwe, ubhuti wakaMkhize lapha…[ukhuluma ngomunye umuntu]…ubhuti wakaMkhize, ubaba wakaSithole nobaba wakho nicelwa enkantolo kaNondayiyane. Sicelwa enkantolo yakaNondayiyane? Yebo. Ewu…Hhhhee…kanti kunenkulumwana ebeyiyimbi ngayizolo ngeSabatha. Eyi, nali ke lelicala selingene ke manje. Hayi, ngihambe ngitshele umakoti…hayi asisayi eThekwini. Yini manje? Angisayi emsebenzini sicelwe enkantolo kusasa. Leyankampani akufonwa ke kuleyankampani wuyifoneli nje uthi unenkinga, okungcono ungafika nesitifiketi sikadokotela [uhleko]. Sivuke lapho siye…ngangithi ngizoya kaNondayiyane bese ngiyagibela ngiye eThekwini. Uma thina sifika kaNondayiyane…futhi ngangigqoke lesikibha lesi. Uma sifika kaNondayiyane nje nalabanumzane esihamba nabo ngifike kuthiwa kade kunenkulumwana ebeyilaphaya izolo, uMasondishi wathi, wathi, wathi elwa neNkosi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3922.0,3989.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/119","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngakho Inkosi ithi ngoba wena uthe wena ukulungisa lesisimo ebesikhona, bekani lomfana kaMasondishi abe yiNduna yami kusho uMntwana wakaPhindangene. Hambani nibeke lomfana kubhalwe nanencwadi kwathiwa ayifundwe incwadi, yafundwa incwadi omunye umuntu wasenkantolo wayifunda incwadi. Kwathiwa sinibizele lokho ke bantu bakaQhudebe ukuthi Induna yenu sekuyi le ukuze ngibekwe ngibe yiNduna ke lapho. Hawu, ngoba ngiyasebenza nje eThekwini? Kuthiwe uzohamba uye eThekwini ufike usho sizokwenzela incwadi ufike usho ukuthi uyabuya. Nangempela bangenzela incwadi ngahamba ngafike ngafaka incwadi kubelungu. Bathi abelungu buyela ke Mthembu ekhaya. Ngabuya ke njengoba lokhu ngihleli nje kanje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=3989.0,4030.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/120","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: U-2020.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4030.0,4031.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/121","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kusukela ngo-2020.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4031.0,4033.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/122","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Uthe iyiphi inyanga?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4033.0,4035.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/123","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: U-December…2019 December.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4035.0,4038.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/124","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: So, u-January nje…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4038.0,4040.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/125","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Sengibuya, angiwusebenzanga u-January ngabuya nje sengihlala ekhaya ngo-January. Umsebenzi uqala lapho ngo-January, u-January ungifica sengihlala ekhaya. U-New Year’s ngawudla la ngaya nje emsebenzini sengihambisa incwadi, abelungu bangibuyisela emuva bangenzela izinto zami bathi sokwenza kanje ukuze ubuyelwe imali yakho, sizokuxosha emsebenzini, uyabona. Sizokuxosha. Ngabonga lokho uma bethi anginga-resign bona bazongixosha ukuze ngiphunyelwe izimali zami kuze ngibuye ke ngihlale layikhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4040.0,4063.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/126","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Siyibamba lapho. Khuluma Shwana zethule mfwethu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4063.0,4070.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/127","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Oh, ngibingelele baba Bhungane nensizwa ohamba nayo lapha ephethe imishini, ubaba uKhumalo uMnumzane neNduna uMthembu. Mina ngiwuMdumiseni Thulani ngingowakaShwala isibongo. Ubaba ongizalayo uThembalengane Msikeleli wakaShwala entombini yakaMkhize uMamsantombi, izinsizwa zazimbiza ngalelogama kulendawo le, kuthiwa uMamsantombi bebebuye bemteketise ke bathi uMdaca ke ezazihamba naye imgangela khona kulendawo le. Mina ke ngiwumfana nje okhule nje khona la endaweni yakaQhudebe, wakhulela lapha kwaMkhize ekhaya kubomama angikhulelanga kakhulukazi ekhaya kithi kwaShwala noma ubaba engowakhona kwaShwala ezalwa umkhulu uSombhobho ozala umkhulu entombini yakwaKhumalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4070.0,4145.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/128","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Umkhulu uSombhobho ezalwa yimboza ukhokho wami uMkhishwa elikanye nemboza lasekhaya phesheya eDulini, ayemabili lamamboza kulemizi yakwaShwala okuyiwona azala lemizi, okuwuyena okuwukhokho wami ke mina. Lokho ngikwaze sengimdala nje ngoba ngikhulele ekhaya komama. Abantu ebengibazi mina yibo omalume Khumalo, yibo omalume ekhaya bomama noma abanye omalume bami bekhona omalume Mphikeleli, omalume Doli nabo omalume uMthembu Induna njengoba behlala phesheya yibona abantu engangibahambela ngiwumfana okhula kulendawo. Njengoba ethi nje kwakunzima ukukhula…ehhh…inzima impilo ngalesiyasikhathi, ngoba mina ukuzalwa kwami ngizalwe ngo-1976, ngizalwa kulo lelizwe lakwaQhudebe. Yilentombi yakaMkhize uMamsato. Ehhh…ngakhulela khona lapha, ngalusa khona la, ngaqhathwa khona la kulelizwe. Iphaphu nje ngangiqhathwa khona lapho kumuzi wakaButhelezi, izingqwele zami kukhona uMabutho noma wayengaphansi kwabo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4145.0,4226.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/129","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kukhona uMbuyiseni omunye okwakungumfowethu kwakuyizingqwele zami ezazila. Kukhona umfo wakithi layikhaya okwakuthiwa uSifiso noma ngangithe ukuba mdala kuye kodwa kwakungumfo wakithi phela ngoba sasikhula ndawonye esasiqhathwa naye. Ngangingaqhathwa ke naye mina ngoba sasingabangani naye ngoba ngangehla ngiyohlala khona, umama wayevamise ukuya khona kaKhumalo ezwana kakhulu nomama wakhona ke umama uMakho, usisi wakhona layikhaya cishe udadewabo kamalume wakaKhumalo. Ngikhule ekhaya kubomama umuzi uphansi kwentaba kwakungekho imizi eyayi la, phansi kwentaba lapha ngilusa izinkomo ngilusela umkhulu uSkhwili uyabahuba, uyabahuxula.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4226.0,4272.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/130","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ikhehla elalinolaka lalazi nje ukuthi inkomo ifuneka esibayeni, imbuzi ifuneka esibayeni, inkonyane ifuneka esibayeni okunye…Makungekho lokho, ngisho ukudla cha wawungakutholi ukudla ufuna izinkomo zakhe la into ayeyifuna. Indoda eyayishaya ngesagila nesiswebhu, two izinto ayeziphatha. Kukhona umkhulu okwakuthiwa uTeyisi owaye owakaMathe la ayezwana naye bese kuba umkhulu okwakuthiwa u-Danger Ndwandwe ababezwana naye lapho wayeyinyanga. Kukhona umkhulu wakaNtuli le ezansi komgwaqo ayezwana naye kakhulu, ayehleli njalo angithume kuye uma esegula ethi angiyombona. Yaqhubeka njalo impilo ngikhula ngisekhaya kubomama, kwaze kwathi iminyaka isiwu-7 umama wakhuluma indaba yokuthi kufuneka ngiye esikoleni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4272.0,4335.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/131","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Wathi umkhulu, izinkomo zami zizosala nobani? Senimusa esikoleni uyofunda ubugebengu? Akukho muntu oyofunda ubugebengu la, uyobuya esentshontsha izinto zabantu. Uzofunda ukuntshontsha amapeni ezingane lapha nemisizi, usezokweba izinto zabantu la. Angikaze ngiye esikoleni. Kwathi ngo-1985 umama wenza iqhinga ngoba manje sengina-10 years manje kufuneka ngiye esikoleni, ziyafunda ezinye izingane mina ngilusa amankonyane, ngilusa izinkomo ngihamba izintaba ngingedwa ekhaya kubomama akekho umfana okhona. Enze iqhinga umama, athi umama hayi angiphilile kufuna ngisiwe e-clinic, i-clinic yayiyodwa ke…ayemabili ama-clinic…kwakuyile eseMame kuyile eZimfabeni. Wathi ungisa e-clinic eZimfabeni lapha angisa khona, kanti umama ungisa esikoleni. Izimpahla zesikole zazilapha kwaSikhakhane kumama okuthiwa uThemba kumalume uDoli, uyamazi ke umalume…izimpahla zesikole lapho ezazifihlwe khona izimpahla zesikole.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4335.0,4414.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/132","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Nazo zithengwe ubani, umama wakaMbuli akanayo ngisho imali umama yokuthenga izimpahla umama zesikole nobaba akasebenzi, akahlawulile ubaba kwaMkhize. Umkhulu ufuna inkomo yakhe ukuhlawula lezingane, akafuni nokuthi ngize ngilibeke kithi, cha. Hawu ke nami ngafike ngagqokiswa lapha angazi ngigqokiselwani. Hawu nami ngiyajabula ngigqoka izimpahla ezintsha o-grey laba ngiyagqokiswa phansi, phansi, phansi…I-clinic yini lena ekugqokwa kanjena engathi uya esikoleni. Hawu, siye sifike kwakukhona umemu okwakuthiwa umemu Nyathikazi, kukhona uthishomkhulu okwakuthiwa uMkantsha umfo kaButhelezi uyena owaye nguthishomkhulu esikoleni. Kukhona umemu okwakuthiwa umem Mdinga othisha engabafica laphana engafikela khona okwakungathi yisontwanyana, yindlu yesonto. Kusazindlu ngalana kungathi ezokulala kodwa uma ngathi uyabuka kunamabhentshi okuzenzela, lapha kuyabonakala amabhentshi akhona ayaphila…esonto noma yindlu yesonto lapha sasikhonjwa khona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4414.0,4490.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/133","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu sasibhaliswa. Uma ngifika lapha ngibhaliswa ame ngentaba uMkantsha uthishomkhulu kuthiwe ngimncane, kuphunywe nami. Kwakunalento ke yokuthi uma kufunakala ukuthi kubonakale ukuthi usukhulile kuthiwe thatha isandla ubambe lendlebe engapha, uma isandla sihlulekile ukubamba lendlebe engapha asikhuli sona sehluleke ukubamba lendlebe. Ngeke usabhaliswa ngalemnyaka le ekuyiyona okuthiwa eyakho ngoba uhlulekile, ngangithi ngiyazi…into elula nje ngithi ngiyasizama isandla ngifuna sibuye ngifuna siyothinta lapha. Ngiyabona phela isesikoleni lapha ngibona naba kukhona engibaziyo engithi uma ngivakashe ekhaya kithi ngifike ngibabone nabanye abafowethu ngiyababona la, hawu sekumnandi nje, asifinyeli isandla. Kubhalwe phansi kuthiwe 1977 bengibhalise.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4490.0,4556.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/134","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu umama ajabulele nje ukuthi ngibhalisiwe, ukuthi ngibhaliswe ngamuphi unyaka kanjani, ajabulele nje ukuthi ngibhalisiwe. Ngibhaliswe, hawu angishiye ke umama ahambe aye ekhaya kusale kufundwe esikoleni ke…kwawukungena kwami esikoleni, esikoleni iseZimfabeni la ngifunde khona amabanga aphansi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4556.0,4580.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/135","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Manje uzohlalaphi njengoba ula eZimfabeni?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4580.0,4583.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/136","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Akayicabangi umama lento yokuthi uma ngibuya ngizofike ngithini ekhaya futhi nami ayikho ekhanda la kimi…[uhleko]…ukuthi mangibuya ngizobuya ngiyephi, cha. Ngibuye, sigudla lapha, sigudla lapha, sigudla lapha sihamba nenye insizwa yakaMbuli okwakuthiwa uMqa. Ehhh…kukhona enye intombazane yalapha elokhuzaneni…okwakuthiwa kuseMoyeni kwaMgabhi eyayingaka, [ukhombisa ngezandla] eyi eyayiyifaka impama mawubhayiza uwumfana. Ngihamba nayo lapha ngihambe ngehle indlela ngiya ekhaya…ngiqale ngingayi ekhaya ngidlale la lokuba yingane ke, ngidlale, ngidlale kuze kuthi late ngikhumbule amankonyane. Sengiphuma ngithi ke…ngithi ngivimba amankonyane, amankonyane asesekhaya esibayeni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4583.0,4633.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/137","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu amankonyane asesesibayeni? Ngibuye ke ngidedele nazi izimbuzi, ngibuyise izimbuzi, ngibuyise izimbuzi. Athi umkhulu yeyi ngena ubophe masinyane, hawu ngingene nami esibayeni. Kanti umkhulu hayi ukuthi uthi angingene esibayeni ngibophe izinyane, ubone ukuthi uma ezongishaya ngila kwi-gate ngizobaleka ngimshiye. Mangingena wathi thwaaaa…mkhunyakanyoko, uphumaphi? Usuyafunda la ufunda ubugebengu uhamba nonyonko, uya re esikoreni! Mbobo encane eyayiphuma amazinyane ngawathi amahlombe…[ukhombisa ngomzimba]…wasifaka kabili ngapha ezinqeni isitshwebhu ngangiphuma ngembobo. Wathi…uzakunya! Wathi uzakunya! Wajabulela nje ukuthi uzifakile izitswebhu ezimbili kodwa ezinqeni ngizwile. Ngabaleka ke nami ngahlikihla lapha, ngahlikihla.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4633.0,4693.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/138","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Wathi uyakhuluma ugogo wathi engabe yenzeni ingane yomntanami? Wadinwa kakhulu wathi weKaShandu! weKaShandu uyangiphendula! Uyangiphendula! Wathi ethatha isagila ugogo nangu ekhuphuka intaba. Hawu nangu ugogo uyabaleka, nami ngangiza emva kagogo. Wathi ningabuyi lapha ekhaya nizofundisana ubugebengu la, nawe usuka nobugebengu bokubheklana le kini eMaMbatheni uzobenza lapha kwaMkhize, umuzi kababa lo angifune zigebengu la! Hayi, kwakungesiye ke umkhulu umuntu onenhliziyo embi. Ngoba kwenzeka lokho ngakusasa hawu ngiyabe sengiyahamba, nangu umkhulu useyangibiza ekuseni sengiya esikoleni. Mina nawu ummbila udle endleleni ingabulawa indlala endleleni ingane yomntanami ihamba izwe elingaka iye lena eZimfabeni, iyawubuya isiwuklilwana ingane yomntanami amasi engaka layikhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4693.0,4759.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/139","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu ngawuthatha ummbila ngabonga, ngawufaka ezincwadini. Ngasidla lesosikhwebu kwaze kwaphuma isikole ngilokhu ngithi nje… [ukhombisa ngezandla] …ngiphinde ngifake ezincwadini, ngiphinde ngithi…ihleza ngalilahla ekhaya ukuze abone umkhulu ukuthi ngiwudlile ngampela ummbila wakhe angililahlanga endleleni. Ngafunda, ngenhlanhla ke ngangihlakaniphile ngaphasa. Ibanga elangiphazamisa lilodwa, ngathi uma ngifika ka-standard 1 ngashawa umfana lapha… [ukhombisa ngezandla] …ngetshe wakaButhelezi kwaSako kwakuthiwa uNzwabethi sisediphini ngihamba nomkhulu. Wangigqema enkulu ingozi lapha ngembokodo kade eshaya inkomo kanti ngale mina ngivimba izinkomo, ngezwa kuthi nje mpoooo! Kanti kuyabhalwa esikoleni. Ngaphazamiseka ke ukubhala i-exam ngiyafuthelwa angisakhoni nokubona izincwadi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4759.0,4821.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/140","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Akukho ukuthi mawulimele lapha kuthiwe hamba esibhedlela, cha. Wawuthotshwa nje ngomanyazini kufakwe omanyazini uthotshwe kuphelile. Indaba yokuthi kuzothiwa hamba uye esibhedlela uyothungwa, cha, yayingekho leyonto leyo. Ushona khona kuthathwe nenhlabathi ihlikihlwe kunamathele la kuze kome. Ngaliphinda ke ibanga leli lika-standard 1, hawu ngaze ngaphumelela nami. OMthembu ngibabone nomfowabo behamba ngezikhindi ezincane ezibuhlaza naye lo uBabonjani belapha esikoleni. Abantu nje nami engibazi endaweni kodwa uma nidibana esikoleni kube engathi anazani, futhi ubuhlobo esikoleni babungekho nje. Ngoba ngisho abafowethu bakwaShwala sasihubhana nje siqhathwe nje nabo lana kusho isibhakela khona lapho esikoleni ukuthi owakini owaphi, kwakungekho mfwethu kungekho bani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4821.0,4888.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/141","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sasazana uma sesidlala la, noma futhi sesidlala lapha uma kuqhamuka nangu umalume ethi yeyi wena uyamsaba lo, ngithi mina hayi angimsabi. Athi nxiii…usho kubani ukuthi awumsabi wena? Ngithi nami angimsabi hawu siyoqhuthana ngesibhakela, siyoqhuthana ngesibhakela kuyolamula uma sekhona okhalayo esehluliwe ukuthi hawu nazi izingane zilwa ziqhathwa ubani kuthiwe ziqhathwa usibanibani, kuphelile futhi lapho kwedlule. Kwakuyimpilo yethu yangalesosikhathi ungeke futhi uyothi ekhaya bengikade ngiqhathwa usibanibani noma kade ngishawa usibanibani, uzophinde ushayelwe kona loko ngoba kusho ukuthi ukushaya nje usibanibani kukhona obewukwenzile. Ukuthi wena uqhathwe nosibanibani wenzanjani wena? Awumshayanga ngani wena ngoba usibanibani umdala kunaye. Abaningi ke ngangithe ukuthi…ngezinyanga kubo, kuwukuthi ngangingesiye umuntu ophiwe amandla okulwa. Ngangiwumuntu nje omncanyanyana njengoba babeze basho abafana bathi ngikhula bethi ngiwuntunsula, babethi ke nganginesisu esikhulu kwakudliwa amasi ke ekhaya kubomama.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4888.0,4950.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/142","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngakhula ke ngikhulela ekhaya kubomama, kuthe ngo-1982 wehla umuzi wasekhaya kubomama…Oh, ngo-1988 yini malume sesehla lapha ezintabeni? Sehlela ngezansi ke uhulumeni eseyidiliza imizi entabeni efuna ukwenza amadlelo ezinkomo. Angilazi njalo ikhaya kithi, ikhaya kithi nje ngiya ngamashansi. Uma ngiye ekuseni kungaze kushaye o-12 ngingale ngiyabuya nje masinyane ngoba umkhulu uyangifuna la, ngifuneka ezinkomeni, ezimbuzini anginayo ishansi noma ngingeqa esikoleni ngale mangifuna ukubona abasekhaya ngize ngapha. Isikhathi sokuthi ngiye ekhaya kithi singekho. Kuthe sengifunda u-standard 5 noma ngingeke ngisawukhumbula kahle unyaka kodwa kukhona khona lapha ko-1993/94 lapho uma ngingaphosisi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=4950.0,5031.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/143","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngagula ngaphathwa umlenze, hayi lokhu besho abantu ukuthi ingane ayihambe iye kubo baze bamtshele umkhulu wathi mthatheni nimuse kubo. Ukuze ngazi ikhaya lakithi kwaShwala. Ngahamba ke ngaya ekhaya ngathathwa bangiyisa kumkhulu, kwakukhona umkhulu inyanga okuthiwa uSocwabazela la kwaSibiya owafika wangisindisa ngaphila wathi bakusizile abasekhaya kini bese bekufuna kumkhulu wakho. Umkhulu wakho wahamba enenhliziyo ebuhlungu ehamba emhlabeni, uthe wena umama wakho ehelela eya esibhedlela umkhulu wakho ubesesibhedlela naye egula azi ukuthi umntwana wakhe uzothola ingane kwaMkhize ethi sengathi ingaba wumfana igama layo kuyoba wuThulani, igama laleyongane. Ngiyazalwa ngapha, uyashona umkhulu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5031.0,5099.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/144","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Kwakuvuka yena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5099.0,5100.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/145","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Manje…kwakuvuka yena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5100.0,5101.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/146","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5101.0,5101.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/147","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Mayeshona umkhulu, uyafika ugogo uMaMhlaphutha ogane umkhulu uMamncobezi uthi Thulanimashwala, usho njalo umkhulu wakho uthe thulanimashwala nakhumuzi. Wathi ugogo wasekhaya kubomama uMaShandu, wathi njengoba senithuli, Mdumisen’uJehova. Ngoba senithule nina bakaShwala, Dumisani uJehova ke ukuze izinhliziyo zenu zilunge amagama ami womabili lawo engaboni ukuthi alikho elinye futhi engalethiwayo, elithi Mdumiseni Thulani MaShwala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5101.0,5146.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/148","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ehamba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5146.0,5147.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/149","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Ehamb’emhlabeni. Uyashona ngapha umkhulu, umama uyateta ngapha. Umkhulu ngapha ukhhuluma ngami kwabazombona ukuthi leyongane leyo sengathi ingaba wumfana, uma iwumfana ayibe uThulani MaShwala iyoba uThulani igama layo, ngaba wuThulani igama lami. Manje uma sekufika umkhulu egoloza nami ngapha useyangifuna umkhulu ngapha, ngigula nje, ngifuneka ekhaya kithi. Ngahlala lapho ke ekhaya kithi. Ngaphasa ngaya eNsebokhuluma  ngiyofunda u-standard 6, akwangabe kusafana kimi njengoba bengisekhaya kubomama ekufundeni kwangathi kuthanda ukuba lukhuni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5147.0,5192.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/150","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Wasukuma ubaba wakucinga ukuthi kulukhuniphi manje, hayi kwatholakala ukuthi kulukhuni la. Lengane lena izalwe yembethe, ithe lengane mayizalwa…mina ngembethe ngokwesiZulu ngisengutsheni ngalungiselelwa ngina-5 years bangembula ingubo, bangembula ekhaya kithi kwaShwala engabe bangembule kwaMkhize. Ngenxa yokuthini njalo, kwakunzima ukuthi bayongimbulela kwaMkhize ngoba akungeneki kuleyansizwa ewumkhulu. Bangintshontsha bayongembulela ngapha angangaphothulwa kwathiwa angobuye ngibuye enyangeni ngoba ngisemncane ngizoqedela imibhemiso. Kodwa lengane uma ingena esikoleni nisho, uma ishintsha isikole nisho kothi noma isiqede isikole niphinde nibike, abasabikanga ukuthi sengisuke eNsebokhuluma emfundweni ephansi sengiya e-high school. Konakala ke.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5192.0,5261.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/151","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngamphinda u-standard 6. Ngaphinde ngaphasa ngathi ngiya ka-standard 7 ngaphinde ngawuphinda u-standard 7 hayikhona. Kwasho ukuthi ngiwumuntu onesiphiwo ngiyasithanda isikole, hayi ngaphinde ngamphasa u-standard 7 ngaya kwa-standard 8 ngaphinde ngamphinda u-standard 8 ngathi hayikhona kulukhuni. Ngase ngiya kumama, hayi mama uma ngike ngaphinde ngafeyila ngicela ukuhamba manje ngiyosebenza eGoli ngidedele odadewethu uzele umama izingane ziwu-8. Manje ngiyabuka manje umuntu ubambezelekile igema yimi esengihleli nje esikoleni, hayikhona. Ngicabanga ukuthi lapha sengifunda u-standard 8 kwakulapha ngo-1998, ya ngangiyophinda u-standard 8. Hawu ngaphasa. Kwa-standard 9 ngase ngimtshela umama ukuthi mama uma ngifeyile kulokhu ngingayi ka-matric hayi cha impela manje ngiyahamba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5261.0,5338.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/152","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sifunda kanzima siyaphuma lapha nomama lapha, omama uMakhuma lapha kuyahlakulwa. Hayi ukuthi umuntu uhlakula insimu yakubo, baqashiwe omama kugcwele amasimu. Umama wayelima insimu yakwaMabaso phesheya eDuleni, siphume ngo-3 siyoqala ukuhlakula ingakanani insimu! Siyomlekelela. Siphuma ngo-3 njalo sisazobuya size ekhaya thina sigeze siye esikoleni, sikhavisa umama ukuthi akhave ukuqeda lensimu ngoba unyaka ozayo ngeke siwufunde i-uniform sobe singenayo kufuna kuthengwe i-uniform ngalemali.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5338.0,5380.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/153","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ubaba akasebenzi uhlezi eDube uhlezi nosbali bakhe manje usesukile eThekwini usengapha uhlezi nosbali bakhe omalume bakaMkhize, uhlezi nabo eDube sebembizile, sbali woza ngapha sizozama. Siyabona impela ukuthi uyatabalasa kodwa manje hayi yiyo inhlanhla engekho akuvumi khona. Hayi sizame sihambe siye esikoleni. Hayi ngibhukule lapha kwa-standard 9 ngithi angingazibeki phansi ake ngifunde ngempela kangangokuthi…ehhh…u-standard 9 ngithe uma ngiphasa, ngaphasa kahle kabi ngaze ngamiswa kwi-assembly emthandazweni ngikwi-top ten.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5380.0,5423.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/154","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Eyi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5423.0,5424.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/155","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Ngikwi-top ten kuma-class awu-4. Lama-class awu-4 engikuwo u-A, B, C, D alikho i-class elinezingane ezingaphansi kuka-34 ngiku-top ten. Hayi ngathi cha kusebenzekile, uma ngibuya kwi-class lami ngiwu-number 2 uma sengibuya kwi-class lami ngathi heyi cha, kusebenzekile ngiya kwa-Matric hawu madoda! Ngo-2000, year 2000 ngiya kwa-matric. Hawu ngiya kwa-matric! Ngawubamba u-matric ngo-year 2000…ehhh…sekugcwele phela…nakhu ke phela ububhobhodleyana sebuvukile, sekuyeshelwa futhi ngiqonywe intombi yakwaKhumalo kwaDaba. Ngibukhali nje ngampela ngiyaphuma ngiyangena ngifuna izintombi la, nakhona lapha esikoleni hayi ngiyabona ukuthi ziboshelwe angizimisile phansi, akusafundeki ke sekukubili kubhangqene ke manje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5424.0,5494.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/156","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sabamba, sabamba kunomfo wakithi okuthiwa umfo kaZikalala sifunda khona u-matric eNsebekhuluma u-principal kwase kunguShongwe esuka eZimfabeni esebambe isikole saseNsebekhuluma sekuwuyena u-principal. Nomfo kaSithole uJabulani Sithole esafundisa eNsebekhuluma, uLindani Ntshapheko othisha ababekhona esikoleni. Ngabamba, ngabamba, ngabamba hayi wangihlula ngangaphuma kuma-results ka-matric. Ngasilanda istatimende sami hayi ngasibona ukuthi hayi ngishawe izifundo ezintathu, bengizamile ezifundweni eziwu-8 esasizenza ngathi hayi ngizamile. Ngayigoba ngayibhekisa eGoli la ngangibizwa khona ubaba wafike wangifaka efemini yakhe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5494.0,5545.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/157","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngafika efemini yakhe hayi ngabona ukuthi lomsebenzi osetshenzwa obaba kufanele kube nje, babesebenza…uhola R800 ngenyanga. Hayi ngibone ukuthi lemali ubaba uyadla endlini, uyagibela lemali futhi kufuna aphathise ekhaya, hayi uthe ebona ubaba mina ngase ngiziyele ematekisini ngafike ngawasha amatekisi. Hawu wenzani manje? Ngathi mina hayi baba nami ngisazama umsebenzi nami engizobona ukuthi ngenza kanjani. Ubaba phakathi nenyanga angibone ngifika nesishebo, angibone ngifika nempuphu. Ngase ngimlekelela ke ubaba ngimthengela ukudla ke manje ngalemali. Itekisi yayisewu-R12 ukuliwasha itekisi, lo-R12 lo wawumkhulu, lo-R12 lo wawumkhulu ngoba wawusithola isikhuxu sikatamatisi ngo-R3 iskhuxu sotamatisi sasisewu-R3 umkhulu lo-R12.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5545.0,5611.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/158","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ehhh…ngiwasha amatekisi njalo u-2001 ngibalekile efemini manje ngibonile ukuthi ayikho lento le engiyisebenzela laphana ukuthi ngilindele u-R800 iyophela nini inyanga. Nalapha endlini ngiyabona heyi lendoda idonsa kanzima, iyinyanga la ibuye nabantu abangeni. Hayi ngibone abuye akhwathaze nezikhwama zakhe ashise izimpepho ngibone ukuthi hayi, heyi amashansi lawa, amashansi alendoda le ishisa izimpepho ikhulume nabakubo. Ngithi mina hayi khona abangeni abantu lapha ubone sesibukana imilomo imhlophe sibuya emsebenzini sobabili, eyi manje kwenziwanjani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5611.0,5656.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/159","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngizothini? Angazi lutho nami lendoda ngiyifice phambili iyona ekufuna ipatanise nami ngiyafika la, hayi ngabaleka. Kwaba ngcono ke sengilapha ematekisini ngiwasha amatekisi ngawawasha amatekisi, ngawawasha amatekisi bangithanda abantu bakaNkulunkulu. Ngiwashe amatekisi abe wu-5 ngosuku, 7 ngaba nekhono ngoba ngathi vele ngiwumuntu umsebenzi engathi ngiyawuthanda wezandla, umsebenzi wesandla ngiyawuthanda. Ngamlekelela ke ubaba noma sengifuna ukuya ekhaya eyi, baba ngicabanga ukuya ekhaya ekupheleni kwenyanga. Ewu, manje ngenzenjani? Ngi…ngi…sengine-bank, capitec bank ngaqala i-capitec ifika ngiqala ukuzwa ukuthi kune-capitec e-Alberton ifika besa-promoter ngaba owokuqala mina kwi-capitec ngaze ngakuwinela lokho","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5656.0,5714.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/160","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hawu!","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5714.0,5715.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/161","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Ngawina R3500 yokuthi nje ngibe owokuqala kwi-capitec yase-Alberton ukuzo-register ukuvula ikhadi…[uhleko]… kwi-capitec ngibe owokuqala ivula i-capitec. Ngathi uma sengibeka imali yami kwathiwa kumalokhuza laphana kwathiwa kunamaphepha agcwaliswayo ufake lapha emgqonyeni, ufake lapha emgqonyeni. Ngithe ngibona kwakungena ifoni kwathiwa ngiyafuneka e-capitec ngiwinile. Hawu uma ngifika ngampela ngibe owokuqala, uwine ngoba ube owokuqala kuvulwa i-capitec wa-register wavula nje ikhadi e-capitec, ngathola u-R3500. Ngathenga imbuzi ngaleyomali [uhleko] ngehla ekhaya ngafike nganika umama…ehhh…iningi lemali ngafike ngayinika umama ngathi akabone ukuthi uzenzelani. Ngathi mama ngicela nje ungithengele imbuzi, wangithengela imbuzi umama. Leyombuzi yazala kanye bayithatha…sahamba sonke isibaya ekhaya ngasala ngingenalutho ke ekhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5715.0,5780.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/162","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ithathwe amasela?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5780.0,5781.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/163","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Ithathwe amasela la esibayeni bayazi omalume, sahamba sonke isibaya uselayikhaya ubaba sahamba sonke isibaya ngavele ngangaba nalutho, ngasala ngingenalutho, lutho, lutho. Ngangiwumfana ke mina owayenemimoya ngoba namanje imimoya nginayo yabantu abadala. Ehhh…kwakuyimimoya yakhe ke umkhulu uSombhobho, Mbhobhonono, ugadle waxuba udadewenu uBaxubile umkhulu ozala ubaba. Manje ke ngakhula ekhaya komama…ekhaya kwaShwala sengikhulela khona umndeni ubambene, uyawazi umndeni…kwangena isihlava. Kuthe uma kungena isihlava emndenini wakithi abangezwana obaba, kwangezwana omama kwathiwa umama uyathakatha uyabona kwavele kwayingxubevange leyomimoya yakasathane owawungena ngalesosikhathi leso.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5781.0,5837.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/164","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Okwaze kwaphoqeleka ukuthi umama athathe izikhwama zakhe akhumbule ekhaya, akaganile kwaShwala. Abuye ngo-12, sasize kwaMkhize bayawazi omalume lowomlando sahlala kwaMkhize ubaba akekho useGoli. Ubaba mayezwa ukuthi izingane zakhe azisekho, eyi uyezwa akukuhle ekhaya. Wezwa ubaba weza kubaba uBhiza lapha kwaShwala wasebuya eseza kosbali bakhe. Ewu, naku ngifica umuzi wami usulapha bosbali hawu kwenzenjani? Bachazelwa ke. Uma sebemlandisile ke ubaba ahambe ubaba, mayethi ubaba hawu asisekho futhi ekhaya kubomama sekuvele kwaxhumana omalume basekhaya neNduna uMthembu kunomuzi wakaNdwandwe lapha sewuthutha uyokwakha Olundi uzoshiya izimpahla ekhaya manje awazi ukuthi zizogadwa ngubani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5837.0,5905.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/165","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sebecela lomama ke kuthi bacela ayogada lezimpahla kuloyamuzi kodwa siyahamba thina weMaMkhize, uma ulifuna lelinxiwa khuluma nobhuti bakho. Bakhuluma ke neNduna, Induna yenza icebo ke…cha ngeke simlahle umntaka Mkhize ukhulele kulendawo. Wangena ke umama, akufaki yena kungena yena njalo ubaba useGoli. Ubaba uma efika asisekho ngapha, usezokhuleka manje kosbali bakhe, bosbali ngenzenjani? Ngingaya yini nami kuloyamuzi ngoba phela sebelapha angazi mina. Asukume umalume uMashinga, wasukuma wamthatha wamusa eNduneni, kuye njalo umkhulu uMasondishi. Wathi nangu umntaka Shwala izingane zakhe sesizibeke lapha. Wathi hawu, wathi hawu wena waNtsobho, wathi hawu wena ungowakithi wena uwumfo wakithi uyihlo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5905.0,5965.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/166","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Woza ngikuse, hamba ekhaya wena kaMkhize wahanjiswa yimi, wahanjiswa yimi kusho umkhulu ke uMasondishi. Amhambise ubaba amhlanganise nezingane zakhe kufike kusho yona Induna ithi kukwaShwala ke layikhaya njengoba sekufike wena, akusikhona kwaMkhize sekukwaShwala layikhaya. Umuzi kaShwala lo. Wangena kanjalo, lomuzi odlule kuwo ngithi kusekhaya nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5965.0,5996.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/167","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hhhheee…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5996.0,5997.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/168","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Kwaba kwaShwala kanjalo. Labo-round obabonayo selokhu sabafica nje yithi esabafaka othayela. Sabafica bakhiwe sesathayisela ke izindlu. Sangena kanjalo kwaze kwafika lapho uNkulunkulu abakhumbula khona abazali. Wakhumbula ubaba kuqala washona ubaba wangcwatshwa sasala nomama. Eyi, sasala nomama engaphilile ngabona ukuthi hayi ungene losathane, hayi senzenjani. Sengiyashayela lapho…ehhh…Oh, ngase ngise-driving school ngifundisa e-driving school kwaNongoma. Eyi, mama nginayo imali engango-R15000, kungeke yini kuzameke ukuthi uqholiswe ungaze uficwe ukufa sizoba yini thina layikhaya. Kuyothiwa kukabani layikhaya? Hayi wayeseyazama ke umama ukulanda abadala enza ini…ehhh…akwangenzeka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=5997.0,6067.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/169","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sathi cha, sahlangana nomalume, omalume bavuma bathi cha kulungile bashana asikuhleleni, sakuhlela. Babekhona bona omalume laba nomalume uKhumalo yibona ababezoganisa, bezoganisa umama engasekho ubaba. Ebanjelwe umshana ubaba kwaba uyena owumkhwenyana okuwuyena owayembambele, wagana umama kaShwala waqholiswa futhi kwaba wumshado nje futhi wabantu ababili abakhona kwangabonakali ukuthi khona ongekho. Kwakuhle nje impela kwalalwa, kwaphinde kwavukwa wageziswa balala, wageziswa kwenziwa yonke into. Kwayiwa emlandweni kwabekwa imbiza kwaxoxwa. Umalume lona nje, ngizokusho lokho ngoba usaphumile.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6067.0,6119.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/170","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Wabuyeka lapho utshwala wathi uyabona angisobuye ngiyiphuze lento, wabuphuza utshwala, waluzungeza uthango lomuzi labo ababekhona bengabanumzane benomalume Shayizandla bethi heyi kanti kusesiqiwini yini la? [uhleko]…Heyi, nanku lomuzi, heyi kanti kusesiqiwini sivalelwe lapha bezungeza umuzi kaMbatha abaliboni i-gate. Ngiyabezwa abantu ababanga umsindo ebusuku bafuna i-gate bafuna ukuya emakubo manje, bafuna ukuya emakubo. Manje babugayiwe, bugaywe kaMkhize buvumile, bugaywe lapha ekhaya kithi buvumile. Ehhh…kuwumlando nje, hayi umalume akazange abubone umlando wayehlezi kanje [uyakhombisa]…kwakukuhle kusindwe ngobethole kugana umama kodwa ezogana ubaba engasekho kungathi ukhona ekhaya. Babemazi befika naye, wafika nomalume laba bagawula naye babona ukuthi hayi indoda baba naye kulelizwe, bamganisela umama bamganisela kaShwala kwaba kuhle, kwaba mnandi saphila.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6119.0,6199.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/171","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kwathi noma umama efika uNkulunkulu emkhumbula, enhliziweni yami ngathi hayi ngiyindoda namhlanje sengisele ngigade ikhaya izingane zikaShwala emzini kaSombhobho. Ngoba naye umkhulu…ubaba akuwona owakhe lowamuzi, umuzi kamkhulu uSombhobho, uTsobhotsili, umlobazi weNgisi loyamuzi loya engikuwo. Ngihlezi kuwo ke namanje, ngiwumuntu engangiwathanda amasiko. Ngiwumuntu ngithanda ukulandela into engiyibona yenziwa omunye umuntu ngifise sengathi nami ngingayifunda ngiyazi. Noma yini nje ngifisa ukuyazi ngoba nobaba ngangiye ngimbone ependa izinduku ngangingafuni angifundise kodwa ngangibuka nje. Kwathi uma sekufika isikhathi sokuba…ubaba ngangiye ngimbone ependa izinduku ngasho ehlathini ngafike ngashaya izinduku, ngashaya izinduku. Izinduku namanje ngiyazipenda akaze angifundise ngangibuka nje enza, ngangibuka nje enza izinduku ngiyazipenda, ngizipendela mina, ngiyikhanda ngiyipende mina.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6199.0,6259.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/172","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngenze izinkezo, ngenze izikhetho zotshwala…into nje engangiyibuka yenziwa umuntu ngangikwazi ukuyenza ngaze ngakwazi nokwenza ngisho imvunulo. Lokhu nje kuqoshwa yimi, lokhu engikuthwele ekhanda. Nalokhu ebengikuvunule izolo ngisho amahawu sengizenzela mina. Ngikufundiswa yini? Ukuvula amehlo. Ukuthi kungathi uma ususele ekhaya bese uthi uyintandane, ayikho intandane enentshebe engaka esizolokhu ithi…uthi uyintandane amehlo nengqondo ikhona. Bekhona abanumzane abanjengoKhumalo, bekhona abanumzane abanjengoMthembu…engabe uya kubo uma kukhona indlela ongayiboni. Yikho abantu bagcina bezibona njengezintandane, yingakho ngakhula ngangaka nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6259.0,6312.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/173","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"ISandlwane ngangisihamba mina kusekhona ubaba omkhulu uNdlovu kwaCeza ibamba leNkosi, kwaCeza. Ngisafunda isikole mina e-high school ngiphatha ihawu lekhadibhothi ngoba kwakufuna ukuthi ihawu ngilithi ngentshede bese ngilishiya amabadlanyana, amabadlanyana lapha ngifake ucingo, ngiphathe izinduku zikaBhoqo lapha ngizithi, ngizithi angaboni kusebusuku. Uma ungena emabuthweni ungene sewulithwele ekhanda, kuthiwe ngena nawe uphethe izinduku ungene phakathi hawu ufike ulibeke phezulu ebhasini uhambe umkhosi. Noma sewehla uzozishiya khona ebhasini uzozenzani manje…hawu ziphi izinduku wena? Uzozenzani ngoba uyazi obhoqo laba obaphethe uzophinde ugawule abanye mawusuphinda futhi, singakazi ke ngendaba yokuphathwa kwezinduku kodwa sithanda ukuhamba sihamba iSandlwana.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6312.0,6369.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/174","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sakhuthala kanjalo, sakhuthala kanjalo kwaze kwafika esikhathini samanje la esibe sesibona khona ukuthi cha, nakhu esiyibonayo indlela ebheke eSandlwane ivuleka manje. Sekukhona omama Gugu, kukhona omama Gloria…ehhh…befika kulelizwa noNyosi. Ehhh…befika bethatha uMthembu bebahambisa, beyomenzisa ama-interview ukukhombisa njengabantu abazi umlando ukuthi labantu singasebenza nabo sithathe amabutho eNgonyama siwase phambili. Sahamba nabo…kwakukhona ke okuncane esikutholayo R1000, mawusaqala u-R700 sihamba iSandlwane. Sikubiza ngensipho ukuthi mawuhambile ubuye uthole insipho nawe ekhaya uthi ukuwasha izimpahla, uwashe izimpahla umusa ababesenzela wona. Namanje basaqhubeka nokukwenza abangamile, bamiswe ukukhothama kweNgonyama okwabaphazamisayo kwase kuphazamiseka izinto eziningi njengoba manje nje belungisa basendleleni impela ukuthi besilungisele.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6369.0,6441.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/175","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngakhuthala ukuhamba iSandlwane, kuthe ngo-2016…kungaqalanga ngo-2016 kwaqala ngo-2015 masiya iSandlwane. Ithi iNgonyama uma siphuma lapha Ondini eZihlabeni iMbube, uBhejane phum’esiqiwini kade sebekuvalele. Uthi, awahambe amabutho ami aze yogibela phezulu entabeni eSandlwane ngoba lapha entabeni kukhona into ekufanele babuye nayo entabeni. Hawu! Hawu nathi ke sithathe ngedumela makusho umuntu omkhulu, izwi lakhona alifelwa phansi. Nongakanani, nongakanani noguge kangakanani nomncane kangakanani wayeshoda ngejubane…2015.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6441.0,6498.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/176","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Intaba leyana njengoba uyibona imile yaseSandlwane Hhhhooo…bayinyuka ngawo amajubane bona omalume laba bebheke phezulu entabeni njengoba imile nje, itshe lalehla liya emuva ungalinaki ukuthi liya kubani, wena uyaphezulu uyozibonela ongemuva. Wena uya phezulu ufike uthathe okuthathayo, isipoqo uthatha kuphi…wehle ubuyele phansi. Emva kwalapho lutho, hawu kanti besenziwani? Kwathi ngo-2016 asangatshelwa lutho. Savuswa nje ekuseni…sasise-lodge nabo oMthembu…sasuka late ke noMthembu, sasilele e-lodge ngokuthi sasihambe nabaNtwana. Sanyuka, sanyuka, sanyuka hawu safica amabutho esegcwele phezulu entabeni. Ngiyahamba ke lapho entabeni naba omalume, iziNduna zihleli lapha azikakhuzwa ke…Induna uMgiliji ukuthi ikhuze kuhlanganwe phezulu entabeni kudlalwe umkhiyane kwenziwe okuzokwenziwa kukhulekwe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6498.0,6564.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/177","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Siyacinga njengoba kwakushiwo ke ukuthi kufuna sibheke masilapha, kufuna sivule amehlo singafike sihlale kufuneka sibheke, nami ngihambe ngiyacinga ke. Kunempepho engangivamise ukuyithola. Ngihambe ngibheka, ngibheka naba abafana bakwaCeza bangakithi. Ngifike ngehle kunesihlahla somnqandane bese ngithi cababa. Hawu, bese kuba khona into ethi awubheke emva kwakho. Uma ngithi ngibuka emuva, nawu u-plastic omnyama. Hawu, lo-plastic omnyama…kunalelibhokisi kulo-plastic omnyama, belina izulu ebusuku. Lo-plastic awunethile kodwa futhi mangithi ngiyabheka lapha ngaphansi ngoba bekunethile, wona usale kanjani ukunethwa? Noma itshe lithe…kodwa phela nanka amaconsi aconsele lapha kodwa wona manje awunalutho nje. Hayi, bese ngithi hayi uyabona ngoba abantu bayangibona anguthathe ngivele ngiwubambe ngiwukhuxuze.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6564.0,6636.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/178","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngiyibambe lento, angifuni ukuthi ngiye lapha engibona khona impepho ngisaphethe lento engingayazi ukuthi iyini. Ngiyibambe lento…Hhhheee…ngiyibheke nami lento, heyi, yini lento. Mangiyivula lento lena, yeyi…kunalento phakathi…[uyabakhombisa]…engiyifica phakathi lento ihamba nale…ngingedwa lapha ngikhona ngivela nje ngekhanda phansi kwesihlahla. Bathi heyi wenzani lapho? Ngithi mina hayi ngiyekeni beningezi ngani lapha manifuna ukubona ukuthi ngenzani. Lokhu ke okwase-West lokhu kuhamba nje kodwa eceleni…ehhhe…Ihamba kanjena ke lento. Hawu, ngiyithathe lento ngiyivale ngiyiphindisele kulo-plastic omnyama ngiyivale ngiyifake ephaketheni ngehle ngiye lapha. Ngibambe lempepho, ngibambe lempepho ngiphethe isikhwama esincane…lapha sengiyashesha ngiyaxhamazela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6636.0,6717.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/179","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi ngibuye lapho ngihlale nabo labafana bethi bafuna ukwazi…hayi ake ningiyeke…yini le…hayi ngiyekeni! Ikhuze Induna lapha, Hebe! Usuthu! Hebe! Usuthu! Hlangana Mgiyane…zisho uMgiyane…hawu ziye zonke, ziye zonke, ziye zonke ngiyiphethe lento. Kuhlalwe lapha kuthandazwe ke, kuye kufikwe kuthandazwe ngesikholwa bese kuthandazwa ngesintu loku kokubonga bese kuhlalwa ke izithangami sekuyaxoxwa ke, ngiyiphethe lento. Nangu umalume, umalume uSkheshe lapha uhlezi noSoqhothile Buthelezi. Ngithi uyabona uma ngingaya laphaya ngingafike ngisithole isisombululo sokuthi lento le ngiyenzenjani. Ngikhokhobe ke manje ngifike ngibakhombise, heyi malume ake nibuke lento. Bathi hawu, uyithathaphi? Ngichaze. Bayivule bathi hawu, bathi awuyiyise lapha kubaNtwana. Ngiyithathe ngiye kubaNtwana nayo lento. Hawu abantwana babaze, akekho oyaziyo lento.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6717.0,6796.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/180","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"UMgiliji ababaze hawu…hayi, bathi hayi kahle ayimenyezelwe emabuthweni wonke phezulu entabeni ukuthi kunensizwa esithole lokhu kulentaba ehamba noNyosi noMthembu, umfo kaShwala. Hawu, hawu kushawe ihlombe ke kubongwe akekho umuntu owaziyo. Hayi, bese bethi ke cha…awuyigcine kithi lento kusho uMntwana uNsika. Hayi ngivume ke, usho vele esidlangalaleni hayi kimi ngedwa. Kwenziwe imisebenzi yonke yasentabeni kufike isikhathi sokuthi ke manje kukhale impempe ukuthi ke manje akwehliwe ngoba muningi umsebenzi weNgonyama ozokwenziwa lapha, kusengowokuqala lona wokugibela entabeni. Eyi kwehliwe lapha, kwehliwe izimbobo, kwehliwe ngapha kuphinde kwehliwe ngapha. Bonke bayazibuza ukuthi lento sizoyinika bani, sizoyenzenjani lento abantu nabo abayazi, bayithatha nje abayazi ukuthi bazoyenzenjani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6796.0,6868.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/181","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi kodwa ngoba ke…athi hayi ngoba ukhona uMagugwana kusho uMntwana uNsika…Hayi ngoba ukhona uMagugwana sesizobuza kuye uMagugwana ukuthi…ehhh…kuthiwani ngalento njengomphathi wethu nabo ke omama u-Gloria kwehliwe, nami ngiyeza ngibhekile abaphethe lento yami ukuthi benganyamalali angithembi. Ngihambe ngibhekile, ngihambe ngiyabuka ukuthi nabaya, nabaya. Akusehliwa nangehubo, akusehliwa nangehubo sekwehliwa nje straight. Hawu, ngiyabe ngiyezwa hhhiiiiii…hhhiiii…uyagqashiya, uyagqashiya uze umisa izinyawo bayamlandela ngemuva oNsika bathi heyi uyayazi yini, uyakwazi yini lokhu? Uyalilizela umama uGugu uyalilizela…uyakwazi yini lokhu? Abazi nabo. Uyakwazi yini lokhu?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6868.0,6924.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/182","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ababize ke athi niyakubona lokhu, bengisenkingeni sengisizakele ngakhululeka. Amabutho eSilo njengoba eze kulentaba, ukutholakala kwalokhu kuwubufakazi bokuthi amabutho ngampela ayaya lapho uMdlokombane asuke ewathume khona phezulu entabeni. Ayayigibela lentaba, futhi uma esentabeni ayanaka awafike ahlale. Yeyi, yayifihliwe lento, yayifihliwe leyanto leyana futhi ngiyakutshela ukuthi nami ngangingahambe ngifunana nezimpepho akekho umuntu owayezobe eyithathile leyanto leyana. Bachaze ke…heyi ikanjani. Bathi lento lena iyisampula le-badge laseNdlunkulu nomfanekiso weNgonyama ebilethwe abelungu abasuka phesheya eNgonyameni. Yathi Ingonyama cha, lokhu ngifuna kuthathwe oyedwa wamabutho ami kodwa ngalendlela yokuthi ngizonika lo ahambe nayo athole umuntu wale eNquthu ozovuka ekuseni ngo-2/3 ongesabi entabeni phezulu ayoshutheka lapho azi khona yena maqede ehle.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=6924.0,7009.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/183","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma uthi amabutho ami esentabeni ngifuna babuye nayo lento okukhombisa ukuthi bayanaka lapha phezulu, nanso ke mina into engijabulisayo baNtwana ukuthi lento nibuye nayo. Uphi lomfana? Ngiye. Hawu ngiyabonga mfana wami. Yini bewufunani wena? Cha bengibheka nami impepho ke ngithole impepho lapha entabeni ngike ngibuye nayo. Athi uyazi ususizile ngokufuna lempepho ngoba ukube awufunanga lempepho beningeke nibuye nayo lento, ajabule. Sehle ke iphethwe lento iphethwe abaNtwana. Kungenwe emcimbini weNgonyama waseSandlwana, hlangalamabutho ifike iNgonyama siyihlangabeze njengokujwayelekile siyiphahle iNgonyama size singene ngaphakathi elokhuzaneni…kubongwe ke iziNyosi…ingene igibele phezulu sikhulume neziNduna ke kuphunywe ngaphandle sekuyolungiselwa impi lapha ngaphakathi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7009.0,7074.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/184","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Naba abelungu, bakhona omalume lapha iziNduna zamabutho. Mina elami ibutho ke bengiwuMxhapho, elami ibutho laseSandlwane ebelihamba ngakwesokudla ophondweni uma sekuthiwa selihlomile. Futhi iqhaza ebengilibamba laphaya bengiyinhloli mina, bekuyimina ebengihlola impi yabelungu ukuthi iphi, ikuphi nendawo bese ngibuya ngizotshela iziNduna zamabutho ukuthi nansi impi. Naba abelungu ihlasele Zulu, ihlasele abelungu sebengene bayalidla elikaZulu phuthumani ihlangene impi! Bese behlangana baphi, baphi…bathi ayihlangane…kuhlakazeke zibize ke iziNduna yena uMthembu, yena umkhulu Masondishi ababize ke…uDududu! UMxhapho! iNgobamakhosi! Ababize ngokuhlukana, ngokuhlukana…izandla zakhe uThulwane! Lubuye lonke zithule zithi…bese iyahlasela ke…isihlasela kuphi? Lapho kukhona khona abelungu. Ehhh…bese kuphuma lensizwa ephuma iyohlola abelungu ngoba ibabona igijime ithi akashongo njalo okaNdaba iyaweya amanzi, bese beyidubula abelungu bathi hawu bamshayile bese sihlala phansi kuthiwe uyadela wen’osulapho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7074.0,7172.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/185","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Zazibaliwe ke izihlandla esizoyisebenzisa, zaziba ntathu kwesesine sishona kubo ngoba kwakufuneka ukuthi umdlalo wethu ube nesikhathi wenziwa. Ufike uye phambili basale phansi abawu-5 bese sibeqa sihlehle siye emuva, sihlehle siye emuva, sihlehle siye emuva iphinde iqale kabusho. Ziyahamba izimpondo azimile uMthembu ulokhu ethe aluye! Aluye! Aluye! Bathule abelungu balokhu behlohla izibhamu badamane beshintshana. Siphinde siye, ziphinde zishe izibhamu bawe abawayo, ziphinde zisho izibhamu bawe abawayo kuphinde kuhlehlwe athi uMthembu [ukhombisa ngezandla]…kuhlehlwe zilale phansi izimpondo. Azihlehli izimpondo, zilala phansi izimpondo kuhlehle isifuba sihlehle siye emuva sesihlehla isibili, siphinde siye okwesithathu mase neqa lelihlandla leli lesibili eliwe phansi kuphinde kuwe abanye futhi bese kuhlehla.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7172.0,7231.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/186","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sekubuywa, sekubuywa ke manje sekulandwa amandla njengenqama awokugcina amandla kushonwa khona. Ahlohle izimpondo manje impela kufuneka zithi… Uma zihlangana izimpondo bese siya la sesiya sesihlasela abelungu…masingena siyisifuba kubo abelungu ngoba abelungu bedubula la bese bekopela abangemuva babangene ngemuva. Bakhona abawayo abelungu abafayo, kukhona abawayo bona laba bamaZulu kubekhona abadubulekayo kukhona abanye balale phezu komlungu njengoba kwenzeka kudala ukuthi kukhona omunye owalala phezu komlungu. Bese kuhujwa lona we-flag ke, lona owahujwa muva, yilona abakhala ngaye abelungu ukuthi kwakungamele abulawe, akabulawa umuntu ophethe i-flag. Lona bamhlasela entabeni baye bambulala, bese ehujwa muva ke lo we-flag afike abulawe aphucwe i-flag. Lento abangayifuni ke abelungu ukuthi wayebulawelani lona ngoba uyena oyekwayo phela ayosho ekhaya ukuthi impi ihambe kanjani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7231.0,7296.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/187","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Manje bakhala ngokuthi umlando waseSandlwane abawutholanga uphelele ngokuthi sabulala lomuntu, sabehlula eSandlwane abelungu. Uma iphela lapho ke kubuyelwe ematendeni ke sekuyodliwa ke, sekudliwa ke ematendeni…ehhh…mina ngisemabhodweni lapho engikhona engivamise ukujutshwa khona emabhodweni. Ngiwumuntu okhonze ukupheka ukuthi kudle abantu, ngiphakele abantu nokunaka kakhulu ibutho engihamba nalo ukuthi lidle, ngisemabhodweni. Kanti ngiyafuneka ngapha etendeni elikhulu bamisiwe abantu ngapha banikwa lezindondo, iNgonyama iyiphethe kanje…ithi ifuna lo walokhu. Uthi ke, akekho engizomfaka lokhu engekho lomuntu walokhu ngifuna lo. Ngacingwa ngaze ngayotholakala emabhodweni, ngathi uma sengifika ngathi Bayede! Wathi hayi wena noma ngingakunika umile hayi, isazokwazana mina nawe. Hawu nami ngangigoba phela ngeke ngilalele ukuteketiswa iNgonyama kufuneka ngihloniphe, yayingigaxa.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7296.0,7376.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/188","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngithi ngiyasukuma ngiya emabuthweni wathi hayi, ungabe usaya kulaba…wayengibiza wayengishutheka ngapha kubantwana namakhosi ngokuhlukana kwawo wayebanika wathi, ukube kuya ngami ngabe ngithi abanilkwe nguwe manje. Wathi hayi kodwa kulungile. Wayebanika, wayebanika lezindondo, wayebanika lezindondo, wayebanika lezindondo ukuphethe lokhu ngawo lo-plastic omnyama. Uma sebehlukana laba sebeyongena uthi heyi, sihamba nawe wena siyongena manje kulelitende elikhulu labo. Hawu! Ngithule mina ngithi hawu, wemadoda! Kumhlophe kuthuli kulelitende kubhanyaza zonke izibani lezi kuhlotshisiwe. Ngithi ngisala phansi athi, mtshele agibele lo, agibele eze ngazo izitebhisi. Hawu nami ngigibele, ngiyesaba ngihamba phela nabakhulu…ngoba mangigibela hawu nangu uMntwana wakaPhindangene vele usephambili. Hawu, kunonqenqema lapha uma ngithi ngiyaguqa ngiyasithela. Hayi bese ethi hayi sukuma ume nsizwa, ngifuna labafana abashuthayo bakushuthe lokhu okwenzekayo…uyiphethe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7376.0,7461.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/189","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Athi, uyakwazi lokhu? Ngithi Bayede ngiyakwazi. Okukabani? Okwami. Ukuthathaphi? Ngikuthole entabeni eSandlwane phezulu. Awuchaze ukuthi ukuthole kanjani. Njengokuyalelwa iMbube ukuthi uma sifika entabeni asibonaka, nami ke ngike ngakhombisa ukuthi siyakunaka izwi leMbube ukuthi ke asonaka entabeni. Ngampela ke besingeke sikuthole sonke ngoba bekukodwa kodwa ngikwazile amehlo ami ukunamela lokhu kwaba okwami. Ngabuya nakho ngakusa eziNduneni zami uKhumalo noButhelezi bangilayela ukuthi ngikuse kubaNtwana ngakusa kubaNtwana. AbaNtwana bakusa kumama uGugu njengoba sekulapha. Wathi hawu wenzekahle impela, ukuba bekungomunye ubezothi hawu ngahlabana akuthathe ahambe nako aye ekhaya kwaziwe nje ukuthi kwalahleka, kungaziwa ukuthi kwatholwa ubani akufihle. Wathi hawu mfana wami wenze into enhle, wathi Inkosi ke mfana wami nami sengiyakunika manje lokhu okwakho ngampela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7461.0,7540.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/190","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Waqale wachazela uMntwana wathi lendondo Mntwana bengingakaze ngikutshele ngayo lento, indondo yami le ebengiyilethelwe abelungu abasuke le phesheya. Mina ezami izandla azihambe zimukela nje into eqhamukayo. Ngase ngithi cha abangayiniki mina ayihambe lento bayonika lamantombazane ahambe ayenze kanje, njengoba itholwe yilensizwa. Kuthiwe oyoyithola lendondo sekuyoba eyakhe emabuthweni ami lawa engiwathume eSandlwane okukhombisa ukuthi ayawenza umsebenzi waseSandlwane. Namhlanje ngibonile ukuthi amabutho ami mangiwathume eSandlwane ayawenza impela umsebenzi, futhi ngokuthola lendondo awenza wonke umsebenzi, akawurobhi umsebenzi. Ngibonga lensizwa ke. Angibuze, ungowakabani? ngingowakaShwala. Kuphi nezwe? Kulo izwe leli eMahlabathini. Hawu, ashaqekeke ngoba sekuvela nobuhlobo esinabo phakathi kwami naye.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7540.0,7610.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/191","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kuno-aunty wakithi owagana eNdlunkulu wagana iSilo, uyise waso iSilo esikhotheme kanye noKaNdwandwe ozala iSilo. Akangabathola abantwana lo wakithi. Yena uKaNdwandwe wathola iSilo sodwa. Okunguyena aunty wakithi owagana eNdlunkulu eseseThekwini eseyi-nurse, okunguyena okwathi uma sebemcwasa uNdlunkulu uMaNdwandwe eNdlunkulu…ehhh…iSilo sesibekiwe, owakwazi ukuthi ayomthatha ayohlala naye eThekwini. Kwathi noma esegula wamphatha, wamelapha waze waficwa ukufa ezandleni zakhe. Uyena owatshela iNdlunkulu ukuthi uMaNdwandwe akasekho. Uyena futhi owakhipha imali yakhe uMaShwala wamthatha wayombeka endlini yakhe yokugcina bemlahlile abakwethu ngoba kunezizathu zokuthi phela ngiwumlanjwana, akaganile kaZulu wabe eseganiswa esefuqwa nje ngoba kufuneka ukuthi ngibe yiNkosi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7610.0,7685.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/192","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kade ukuba yiNkosi ngangikudalelwe nje ukuthi ngiyiNkosi, ngangikudalelwe nje ngisesiswini sakhe ngikhona kwaNdwandwe ngaphuma nje ngiyiNkosi. Yayingekho futhi enye iNkosi eyayizoba khona wathi angithi Shenge? Wathi yebo. Wathi uyawazi yini Shenge lomuzi wakwaShwala? Wathi uShenge ngiyawazi. Isekhona yini Induna kuleyamizi? Wathi hawu ngigcine ekhona umfana besho ubaba Khelosola…obekhona ngezwa kuthiwa useshonile angazi ke base bebeka bani. Hawu, iyafuneka Induna kuleyandawo kuloyamuzi wakaShwala ngoba kwakunesizathu ukuze kube neNduna lapha kwaShwala, akuvelanga nje kwathiwa yiNduna leya. Wena ke nsizwa sihlanganiswe ukhokho wakho nowami ngalokhu. Hamba ke utshele labantu bakini kaShwala ngiyabafuna. Kunezinto eziningi ezingahambanga kahle esigodlweni okufuneka zizolungiseka ngabantu bakwaShwala, nokhokho wakho uMfezi okuwuyena owayeyimvali esigodlweni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7685.0,7758.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/193","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Okunguyena oyinzala yesizwe samaShwala, owagcina ephela khona esigodlweni eningazange nimlande nina bakaShwala. Kumele nikulungise lokho kodwa ngeke nikulungise ninodwa, niyokulungisa uma niza la esigodlweni nize kimi nginilungisele khona. Inselelo ke le eyayisele ukuthi ngiyiyise kwabakaShwala. Sathi uma sibuya eSandlwane ngahlala nayo kwaphela iviki lento ekhaya angiyazi ukuthi kufuna ngenzenjani, angazi kufuna ngithini kubani. Hayi ngabugaya utshwala, akwengenela enhliziweni yami ukuthi sengibugayile utshwala, pho ngenzenjani ngalento. Hayi ngawela eMzimkhulu, hayi Shwala nginenkinga nansi into engiyiphethe. Athi uyayivula naye uShwala athi hawu, mntaka bhuti into enkulu kangaka uyithathaphi? Ngimchazele. Athi hawu mana asibize umuzi ke kuxoxwe ngalento mntaka bhuti nalamagama ongitshela ngawo ukuthi ashiwo iMbube kuwe ke bewezwe ngoba kade siyizama lento yokuya eNdlunkulu sihluleka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7758.0,7830.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/194","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Nababezama obhuti bafa bezama ukuya eNdlunkulu behluleka, namhlanje nayi indlela yokuthi siye eNdlunkulu siyolungisa loludaba esihlale sifuna ukuyolulungisa eNdlunkulu lukakhokho wethu phela owayeyimvali eNdlunkulu. Wabuya wazokwakha kulelizwe wabulawa wabulawelwa lena asangamngcwaba wafela esigangeni, kufuna siyomlanda, akalandeki. Uma sithi sihlela ukuyomlanda kufa abantu, uma sithi sihlela ukuyomlanda kufa abantu yindlela ebesenza ngayo ekungesiyona, sicela ukwenza ngendlela eyiyo manje. Hawu kuhlangane umuzi eZimfabeni wawuthe… [ukhombisa ngezandla ukuthi kwakugcwele] …umuzi wamaShwala kugaywe utshwala, kuhlatshiwe lapha izinkukhu, ama-braai pack oze ne-drink uphethe u-drink kuphekiwe nje kuma-class laphana. Wabanjwa lomhlangano lo ngixoxa loludaba lwendondo njengoba ngiluqalile sigibela entabeni yaseSandlwane ukuthi ngiyicoshe kanjani, ngaze ngayodibana neNgonyama, ngaze ngayoma nayo phezulu namakhosi ingixhawulile ingibambe ngesandla yangibusisa ngalendondo lena yachaza wonke amagama ewachazile ngichazela umuzi wakaShwala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7830.0,7906.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/195","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngathi inselelo esele ke iNgonyama iyanifuna boShwala ithi iyanifuna, yazi ukuthi anisekho nakulelizwe nina ayazi nikhona kulelizwe leli, yazi ukuthi abantu bakaShwala balahleka nje. Ngoba yayibazi behlala eSigodlweni kungabantu baseNdlunkulu, ukuthi bahlukaniswa yini neNdlunkulu ayazi ngoba bafikela eNdlunkulu besuka eSwazini lababantu ayikho enye indawo ababenayo. Babazi nje ukuthi silapha eNdlunkulu Osuthu ayikho enye indawo. Okwathi Inkosi seyibona ukuthi bayanda yase ibanika indawo leya yaseDulini ukuba bayokwakha khona, wakha le eGqoza umkhulu. Wasuka lapho wayokwakha phesheya le mawudlula ngasethempelini wakha khona, wakha umuzi wakaShwala njengoba kugcwele nje laphana akekho omunye umuzi wakaShwala la nje e-South Africa kusuka eZimfabeni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7906.0,7960.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/196","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngisho kungabe udibana kuphi naye uthi, hawu muntu waseZimfabeni, uyothi hawu ukuthathaphi lokho, athi umuntu wakaShwala ngiyamazi akekho omunye ngaphandle kokuthi usuka eZimfabeni. Esuka eZimfabeni njalo wafikela kuphi ukhokho wethu? Efika yedwa uMfezi ewuMfezi kaMzimba esuka eSwazini kwaMzimba. SingabakwaMzimba thina eSwazini, asibona thina abakwaShwala, kwaShwala isithakazelo. AbakwaZulu ngokuthi bayazishintsha izinto, lendaba yokuthi Mzimba, Mzimba, Mzimba hawu kwathiwa uMzimba yilokhu [ukhombisa ngesandla]. UwuShwala wena, washiya isithakazelo kwaba yisibongo. Kwase kuthi ke uMzimba lona waba yisithakazelo kithi njengoba sila. Kwathiwa uShwala wayekhonze amasi ukhokho wethu, kwathiwa imfezi le…wathi kulungile phela uma ngiyimfezi, ngiyiMfezi kaMzimba…angithi sengingathi mina ngiwuShwala uMzimba lo ubaba wami engamshiya eSwazini angingabe ngisaba wuye, kulungile ngiwuMfezi kaMzimba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=7960.0,8023.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/197","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sizalwa ke thina uMfezi kaMzimba eSwazini singoShwala. UShwala isithakazelo eSwazini ngapha uShwala isibongo, ngabakwaZulu ke abakushintsha lokho bathi cha, uShwala lo indaba kaMzimba lo, uMzimba ule eSwazini siyamazi uMfezi lo kaMzimba. Sazalwa ke kwazalwa nathi sisakhona ke sisuka kulo isende likaMfezi kaMzimba owasuka le eSwazini, owafela eSigodlweni saseNyokeni. Uyena nje owayegade isigodlo izinsizwa zile ziyoshayana eSandlwane, wayegade iSigodlo esisoSuthu ngoba uyena owayeyimvali yakhona. Uyena nje owayaphaka impi eyohlasela impi kaZibhebhu impi yoSuthu noMadlakazi, uyena owayephaka impi lapho ababesele ehlanganisa amabutho ayolwa noZibhebhu noMadlakazi le, ukhokho wethu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8023.0,8077.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/198","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uyena futhi owanqobisa amabutho kaZulu kuleyompi leyo owaze wabuya wayisilomo eNdlunkulu okwenza ukuba azondwe ngoba wayesethandwa, ethandwa ngisho nangoNdlunkulu beSilo. Kwathiwa hayi uShwala akasathembekile engathi useyazenzela lapha koNdlunkulu, kanti bajabulela ukuthi ulwele isizwe sikaZulu empini sesibonakala ukuthi asisenamandla sesife kakhulu eSandlwane sikhathele kanti cha, amabutho asele amanye. Wathi uShwala akhona amabutho la somshaya lo, bamshaya. Sasala ke sikhona kulelizwe ke singoMfezi kaMzimba, oGwabasekhohle, oMnyaba, oMnyomuka, oNkonjan’emizombezombe singoMgeshwa thina.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8077.0,8130.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/199","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Yizo ke izinsizwa zakithi esibizwa ngazo eziseSwazini hayi kulelizwe. Esinayo kulelizwe yiyo le ekuthiwa uMfezi kaMzimba. Laba esibabiza ngoMgeshu oMnyomuka sabashiya eSwazini lapho esabashiya khona. Embo, kuthiwa indawo yakhona…kunegama lakhona licishe lifane neMbo, kanjalo ukuthi kubizwa ngolimi lwakhona ngoba phela luthi ukuhluka lapha eSwazini. Yilokho ke mntakababa ebengithi angikwethule umlando awumude kakhulu kodwa futhi uma kungaxoxwa ngomlando kungashona ilanga, kuphinde kuphume ilanga.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8130.0,8175.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/200","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Heyi, wemadoda…buya Mntungwa akuke kube uwena…ehhh…awushongo lutho ngawe. Kodwa ke aseqe okwamanje ngoba lensizwa umfo kaMzimba isikhulume ngeSandlwana. Asike siqale sikhulume ngaso iSandlwane mhlawumbe uqala wena ukuzwa ngeSandlwana. Uyithathe njalo wemuke nayo. Uzolokhu engena nomntakamalume la.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8175.0,8218.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/201","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Bhungane.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8218.0,8219.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/202","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ehhhe…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8219.0,8220.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/203","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Cha, ukuzwa ngeSandlwana kade ngezwa ngaso iSandlwana, kodwa ke isikhathi bengingenaso mina esaseSandlwana. Kufana nase-Stanger, i-Stanger sidume kakhulu umkhosi obekuwuwona obewuphezulu kakhulu kuneSandlwana. Ngoba okungangokuthi nje kwakuthi uma kuyiwa e-Stanger lube khona uphawu lokuthi hayi, uShaka uyawabona amabutho akhe ngoba lapha edlinzeni lakhe yayivuka nje impela imamba ime mpo! Imvula ine lokhu kokuthi uyabona ukuthi loyamthandazo oyokwenziwa lapha wemukelekile.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8220.0,8284.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/204","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Nakhona ke bengingayi njalo ngoba bengihlala ngisematohweni, ngiyakhohlwa ke neminyaka ukuthi konje lokho kwenzekale nini. Kodwa ke uma ngingabala ukuya eSandlwana ngeke ngisakhumbula ukuthi konje imuphi lonyaka ngaqhamuka sasisuka eGoli nebutho. Kukhona Mdlamana, angithi uyabona lapho sekudlalela khona manje…eyadini lapho elwa khona impi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8284.0,8321.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/205","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ehhhe…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8321.0,8322.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/206","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Kwawungakabikho ke lapho, kusengale la kungathi kuyisisele khona umhlangano wawumi lapho ke. Khona lapho iSilo esakhuluma khona saze sehlisa izinyembezi. Kwavuka unogwaja khona la wakhahlelwa ngezinyawo, babekhona oMgiliji ephuma eThekwini naye eza nebutho ngale. Kwaphinde ke kwathi ke, angithi ke sigejana ngani…ngezikhathi zokuthi sisematohweni. Kwaya ngabuya ngaze ngala eHlobane. Isikhathi esiningi njengoba sengilapha uphelile umsebenzi eHlobane nala kwaNongoma engigcine khona. Sekufona iNyosi leya, weKhumalo izinsizwa ziyafuneka njalo belu eSandlwana. Hawu konje kwakuyiwa eSandlwana.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8322.0,8386.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/207","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: INyosi le uButhelezi?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8386.0,8388.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/208","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ehhhe. Hayi kude kudala kakhulu, hayi kude kudala kakhulu… akuyiwe phela eSandlwana. Ukhona noManukelana khona lapho uMasondishi. Hayi siyihubhe siye kusanesixakaxakana nje uMasondishi sokukhishwa lapha ebuduneni, kusabangwa lokho. Kwakunamadoda ayesuka lapha phezulu kwaGuqa ekhona lapha nje ayesivakashele kukhulunywa ngaso nje isimo esinjengokuxakazisana ebuduneni. Sengithi ke kulo, kade ifona iNyosi ithi akuke kube nomhlangano lapha, wasuka ke wangilandela saye sayofika lapha siyokwakha loluhambo lwaseSandlwana. Ngoba namanjena nje sisahamba sona iSandlwana. ESandlwana lapha umuntu ohola amabutho lo obephaka impi wuye uManukelana lo, uMasondishi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8388.0,8464.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/209","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sekungaphathe kabi ke njengoba usufikile nje Bhungane ngoba uzothatha amaqiniso wena la omlando okuthi ke sikukhulume esikwaziyo. UMasondishi kukhona ke lapho athe ukuphambuka khona izolo. Mina ngibone i-practice ibi-practizelwa lapha eMandleni lapha impi ebifundela khona ukulwa emahlahleni laphana. Ngalezikhathi nje iyalwa iyafukuzana emahlahleni lapha. Laphana bekufike nje…kufikwe kunomhlangabo kungakhempwa njengoba bekukhentshwa manje, bekukhempwa la, lapha engiqale ukubona khona. UMasondishi uqale ukuyiphaka impi la, ukuyidonsa impi hayi njengoba ubesethi uthe efika lapha eSandlwana kwathiwa uphi okaMagudungwana, cha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8464.0,8534.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/210","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Abamhlophe abelungu uma bengabonanga kahle isithombe sabo uma beshutha ngalendlela abafuna ngayo lento eyenzeka ngayo. Uma bengayiboni kahle baphinde bayi-repeater lento le bambiza ke uMthembu. Mthembu awuze lapha, aye ke uMthembu. Yini wena wenze njengoba kwakwenzeka, useyabalandisa ke uMasondishi. Cha lapha ngangingekho mina kwakukhona ukhokho wami. Kwakungubani ke? Babhala phansi ke abelungu abamhlophe. Ukhokho wami kwakunguMagudungwana. KwakunguMagudungwana? Ehhhe. Amlayele ke ukuthi wenzanjani… wagwaza abelungu ababili lo omunye wafela kuye esedubulekile.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8534.0,8605.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/211","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Manje ubekunqamulela ke yena ngoba usekhohlwa njengomuntu omdala. Babuya ke abelungu bezolalela lomlando awuchazayo ngoba babechazwa yikho lokho, kodwa bonke abantu ibutho elalikhona kuthiwa woza nawe uzosho ukuthi ubani owakini owasala lapha empini, noma ke asinda wasinda kanjani, akukaze kuvele muntu. Ngenhlanhla kwavela nje uMthembu yedwa owakhuluma ngokhokho wakhe, naye njengoba abuya le wafike wayixoxa indaba eyenzeka eSandlwana ukuthi ningibona nje hayi kwase kusele kancane ukuba ngife, abangiqedelanga bona bangibona khona ukuthi hayi sengifile ngoba sengilimele.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8605.0,8658.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/212","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Akaze bangiqedele bona babethi nje ngizozifela ngoba nokudla akukho, amanzi awekho bangishiya nje kanjalo. Ngenhlanhla ke umangabe kumenyezwa ukuthi abantu abazothatha abantu bakubo abasale empini, basuka ke odadewabo bamfica ke bambeletha, bamhlabela bamenzela umhlabelo, ukuxebula inxosa. Bambeletha besuka naye le baze bafika naye la. Waba nenhlanhla kanjalo ke uMthembu ukuthi awuthole lowomlando, njengoba naye uMagudungwana ekhona phesheya le isithombe sakhe ngoba yindoda eyafa ilwa. Labaya ababengathathwanga muntu eSandlwana bambelwa nje umgodi omhlophe nompisholo bafakwa emgodini owodwa. Leyondawo ke eseyabiyelwa kwatshalwa izihlahla ke lapho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8658.0,8726.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/213","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"ESandlwana ke sisaqhubeka, mina ke bengisophondweni ngapha lweNgobamakhosi sidibana noDlamini naye esophondweni ngale, yithi esinqoba impi, abanqobi bempi yithi isifuba sesisele phansi. Amanqenqenqe nje aqhamukayo, yiNgobamakhosi ile ilokhunga kaDlamini ngapha…Okwathi uma sebephakathi abalungu zase zibuya izimpondo sezihlangana ngale sezidudula. Njengoba kade ekhuluma nje uShwala ukuthi baze babulala ngisho lona owayephethe i-flag lapho abayona khona impi…sase sithukuthele kakhulu phela sesithi nje hayi siyahlikihla nje into ekhona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8726.0,8788.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/214","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"ESandlwana ke…lapha kukhona iNyosi lapha, imbongi yoMntwana wakaPhindangene neSilo ibonga iSilo, ibonge uMntwana wakaPhindangene. Yena ke ubethi uma impi seyilwile yehlukana abe esehamba futhi eyobika, abikele Inkosi ukuthi hayi, isishaye yabhuqa eyakho Zulu eladum’obala…wuye ke obeyibika impi. Thina ke lapha silimele, uMthembu nje lo wokuqala njengoba engasaboni lutho. Ngike ngasho nje nayizolo ngathi eyi, hayi kungifikisela amahloni lokhu ukuthi sithi zikhona ezinye izinto singazibuki kahle.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8788.0,8861.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/215","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngoba nje okunye njengoba ubenhlanhlatha nje umalume ngeke sikwazi thina ukuthi hayi kwakuhamba kanje ngoba phela kufuna ubeke okuyiko, uyabona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8861.0,8870.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/216","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8870.0,8871.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/217","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Kodwa wayekubeka okuyiko kusho ukuthi ke singanaki, njengalaba abangemva kwethu nje bengalunaki loluhambo lethu esilusa eSandlwana. INyosi…kodwa ke kithi ishilo, ibisho kithi ithi fundani yazini ukuthi nina ningobani, ngisho iSilo imbala. Nina ninguZulu ngokwenu lokhu futhi amadoda awakuphathi lobu…ngoba sekuyini amadoda akulelizwe, kusho ke iSilo. UNkulunkulu ke uma esemthatha umuntu akayalezi, akalokhu ethi…uye uzibone sewusele wedwa.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8871.0,8930.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/218","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Inyosi ke yaphunyuka nansiya isihambile, kuyasa ke manje kithi. Ngenhlanhla ke sithole ukuthi ke bakhona abafana bayo Inyosi, nokwathi ngelinye ilanga lamalanga sihlangene njengebutho lalapha eNsebekhuluma ngoba kuseNsabekhuluma la yonke le iNsebekhuluma. Sibhunga ngakho lokhu kweNyosi ukuthi niyabona yini ukuthi sesembuleke izinqa. Kodwa uma sithi siyabheka kwamanye amasayidi siyabona ukuthi hayi, kodwa khona mhlawumbe uma singaqina la mhlawumbe sithi ukuthi…ibutho lingahlale likhona. Bese simumema ke uMdletshe…ake nizosibuka…eze ezosilalela nje ukuthi sithini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8930.0,8991.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/219","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma efika lapha elithola ibutho uthi hawu ngiyabonga, bengingazi ukuthi kanti nisekhona, ngoba kuhambe uzakwethu lona ngithi mhlawumbe mina sengisele ngedwa. Uma niyizinsizwa nisakwazi ukuhlala kanje nikhulume ngesimo sezwe nangokwakha izwe, lokho nami kungiqinisa amadolo. Bese sibakhomba abafana, naba abafana abasakwazi ukuqhubeka Siyabonga. Siyabonga ke uma bekhona ngoba nabo uma belapha eduze kwethu siyabanxenxa, heyi bafana, ngoba nincintile kubaba wenu wusebenziseni lowombele. Inyosi iiyaqopha futhi, iyazisho izibongo lezi ezikhona. Uma usuyiNyosi ngempela sekuthiwa uyiNyosi uyaqopha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=8991.0,9057.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/220","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uyabona njengoba sikhona nje iSilo lesi esikhona, iNyosi…ikhona ezayo ilokhungana…isiqoshiwe, akusho yona ukuthi thanini ngithi…Hhheee…Imbongi le ebona INkosi ihamba lapha, idlule kanjan, kwenzeke kanjani bese izifaka izibongo. Kodwa uma ingazifuni iye ithi hayi ziyeke lezo ngoba isuke ibona ukuthi hayi azilungile, imbongi eqopha INkosi. Nami ke anginawo Bhungane amade amagama kodwa nje nginakho ukuthi hayi, izwe lakithi kungathi lishona phansi. Uyabona izinsizwa uma ngabe zozicwila, emva kwalaba nje izingane lezi…abasekho abanomdlandla kahle. Sewuzwa nje izingane zithi hawu angani manje eSandlwana esobani, nobani njengoba kade ngivimba okunye kusho izolo ukuthi ingani anisitsheli. Cha bo, akekho umuntu ongazi ukuthi njalo ngo-January ibutho liya laphaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9057.0,9137.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/221","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Manje ke lapha siyazama ukuthi lihlale, lihlale lihlangane sikhulume ngesimo saseSandlwana. Sikhulume ngesimo sokuthi umangabe ungowomdabu ongumZulu, okwakho angeke ukwephucwe muntu ngoba kungokwakho ungumZulu. Uma usuthathe okwako ndlebezikhanyilanga usulahlekile, yilokho esiye sinxanxane ngakho lapha ukuthi cha azibuye emasisweni. Ngoba sogcina sihamba manje sesiyozibuza ukuthi konje mina ngingowakabani. Sengiyozibuza manje kuBhungane nakulensizwa. Ngubani konje, uthe ngubani ngiyamkhohlwa.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9137.0,9194.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/222","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: U-Reinhardt.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9194.0,9195.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/223","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Oh, u-Reinhardt. We-Reinhardt awungisize konje mina ngingowakabani? Abe esethi hayi angithi wena ungowakabani, ngoba manje njengoba elapha nje usekuthathile, useyongilondoloza la eyongilondoloza khona. Abekho lapha ababukayo ukuthi lamadoda angani lapha njengoba elapha nje, yini ayifunayo noma senihambile ngeke kulandelwe ngemuva nje kuzothiwa bebethini lababantu. Kade ulapha nje eNduneni uMthembu izolo akekho osayilandela ukuthi lamadoda abethini? Kahle, kahle inhloso yabo yini njengoba bekhona la, uyabona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9195.0,9241.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/224","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Akekho olandelelayo, kunokuba alandele umuntu ungathola ukuthi kubakhona ukupikla, usulahlekile ke lapho. Uma ungazazi nje izibongo zikababa wakho ukuthi ungubani ngisho umenzela umsebenzi ngoba phela uma wenza umsebenzi lapha kufuna ubize abantu bakini ngezihayo zabo ubahaye bonke. Uyobabongelwa ngubani…Mmmmm…Ngoba ngiyaye ngikubuke…angithi nakhona ekhaya la, ikhona nje eyalayikhaya imbongi, imbongi nje impela ihlaba nje uze uthi wena hayi lomuntu yini. Hayi cha ikhona ngoba unikiwe kona, kodwa hayi ukuthi ngikhona nje angibazi mina abantu balapha ekhaya ukubabiza. Angithi ke kufuneka unake ukuthi oh, ubaba wasekuthini ubani izibongo zakhe, ubaba wasekutheni ubani izibongo zakhe ukuze uzokwazi ukubabiza basabele.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9241.0,9307.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/225","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma sengiyothi woza malume uzongikhulumela nabantu bakithi noma kusuke umuntu wesifazane…angithi umuntu intombazane iyalibonga idlozi…hayi Qhubeka sisi kodwa sikhona sizinsizwa, akaze sinake. Manje ke indlela yalapha eSandlwana siyayithanda thina ngaphandle kokuthi kukhona lokhu okuthiwa insipho yeSilo, siyakuthanda thina. Mina ke ngike ngaziphatha ke nezinduku ezinsizweni ngangena nasemgangeleni ngishiqe ngophe, ngabuyela ngashona khona. Yinto ke engiyisebenzisile ke nje leyo, uyabona. Angifundanga ukuphatha izinduku ngaleyandlela ebheka le, cha, izinduku ilokhu ngasuka nazo phanzi zikhona nginazo. Lezi esengiziphatha manje iSilo esathi liyekeke lelihawu, ulungile uliphethe mawuyoganisa, phatha isihlangu uphathe Umkhonto hayi ubhoko angiyi emgangeleni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9307.0,9382.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/226","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngoba mangifika laphana ngesikhathi Inkosi isikhulu kufuna ngiyolalela ukuthi kuyini ekukhulumayo, angisasuki ngifike la ngidlule ngibheke le emgangeleni Inkosi iyakhuluma ngapha siyadlula sibheke emgangeleni, hayi asisekho lesosikhathi. Sekufuna silalele inkulumo yeNkosi ukuthi ibithini ngoba uma elapha nje uzokhuluma nesizwe sakhe, uzokhuluma nathi kufuna sazi ke ukuthi sisuka lapha ubethini. Njengoba uMdlokombane wayehlale ethi abantu abeze njalo eSandlwana umuntu afune ukhokho wakhe ukuthi akekho yini owasala la, eze azomthatha lapha ngoba akekho endaweni yakhe. Lapha wayezolwa lapha ezolwela lelizwe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9382.0,9439.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/227","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ake babafune abantu bakubo bazobalanda abantu bakubo la babenzele umsebenzi emakhaya babayise emakhaya, intshumayelo yakhe ayeyisho. Yilokho nje…ehhh…engingakusho Bhungane ukuthi cha, iSandlwana siyasihamba hayi ngokuthengwa cha, hayi ngokwetshelekwa sizinsizwa nje ezihamba iSandlwana. Futhi nomaphi Inkosi lapho ethi khona peee…imvunulo nje lena ngayikhanda mina ngoba ngingafuni ukwetsheleka ngoba ngiyazi ukuthi uma manje njengoba laba belaphayana nje… [uphefumulela phezulu] …eNdlunkulu babuya nokukhuluma okuthi kusasa kuthiwa Inkosi ibheke le, manje ngizohamba nini ke mina ngiyokwetsheleka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9439.0,9505.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/228","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ukuthi heyi, awungitsheleke ibheshu, heyi awungitsheleke umncwadi, heyi awungitsheleke u…ngizokwetsheleka nini? Seyikhalile phela impempe sekuthiwe peeee….icilongo selishilo. Ngiphenduke ngibambe la, ngivule ibhokisi lelo ngikhiphe imvunulo engifuna ukuyifaka siye lapho esiya khona ngoba akufuneki ukuthi mawulibutho uswelakale kubekhona odakha ngakho uthi hayi ukuthi manjena kusuke imbadada yami yanqamuka. Noma kusuke manjena…kukhona engishoda ngakho. Insizwa nje kuye kuthiwe ilala phezu kwazo ngakho lokho ngoba awazi ukuthi izothi Inkosi kuhanjwa nini, aligayelwa mphako.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9505.0,9560.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/229","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ithathe kumza wakho eyaseSandlwana usho nje ukuthi ngampela…hayi angingasho lutho [uhleko].","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9560.0,9577.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/230","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Cha mina Bhungane mina ngiyithanda lento yaseSandlwana. Mina nje ukuqala kwami iSandlwana ngasiqala ngimncane sihamba ke sibhinca besihamba ke njengoba ubechazile umzala kwaya, kwaya ngenxa yokuthi kwakunalento yokuthi sihamba emgwaqweni la i-transport singenayo yokuhamba thina. Kwagcina sekuyinto engiyiyekayo nanoma ngiqhubeka namatoho. Kodwa ukubuya kwami sengibuya back ngizoqala iSandlwana 2014 ngithathwa uNyosi. Ngicelwa uNyosi mangidibana naye lapha eThekwini lapha emakethe uthi heyi, wena ngiyakufuna ubothi uma ufika ekhaya ufike uzongibona ekade eyobona umuzi wakhe ongapha eThekwini uNyosi nezingane zakhe eziseMlazi uNyosi uButhelezi sidibana nje emakethe lapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9577.0,9618.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/231","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi, ngivume ke nami. Hayi cha Shenge ngoba phela umuntu omkhulu bengimhlonipha nami njengomkhwe wami ngimhlonipha nje kakhulu nangokuthi nje ngiyamazi ukuthi uyiNyosi. Ngimuphe nemali ahambe ke nami ngizihambele indlela yami ngiya emsebenzini isekuseni ngehla esitimeleni nje ngiyobamba itekisi ngisale lapho ngisebenza khona. Mangibuya ke ngiza ekhaya bese ngicosha ithuba bese ngiwela ngiyombona uNyosi. Afike athi cha kahle, mkhwenyana ngifuna ukukuthatha uye emabuthweni eSandlwana. Hawu eSandlwana kusahanjwa iSandlwana, kusekhona into ekuthiwa iSandlwana Shenge? Hawu kahle akushiwo kanjalo ukuthi lento, ilento umkhosi weNgonyama lona. Ngithi ngithatha wena ngikubhale phansi ngoba ngiyambona uyihlo usethanda ukukhathala. Hawu Shenge ngiyezwa ke ngisazoke ngithi ukucabanga. Usahamba njalo ubaba kodwa usethanda ukukhathala, ubaba babuya naye eKapa uyahamba nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9618.0,9667.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/232","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngihambe, ngibuye ngize layikhaya nobaba afike angitshele ngomkhosi waseSandlwana, kufuneka kuhanjwe kuyiwe eSandlwana. Uyazi baba selokhu kwasuka umfowethu waya kuyona eyiphoyisa wabuya weza ekhaya wasishiya eThekwini eLindelani kudala ngama-90s, sasala sihleli eThekwini wabuya weza ekhaya wagcina ephelelwe itoho ngabona iSandlwana ukuthi engathi akuhambi kahle. Athi heyi kahle wena, kufuna wena Mpise uhambe uye le…sihambe nawe siye le naba oQaqamba sihamba nabo, noMtho sihamba nabo. Hayi lento…naba labantu belokhu bengibhinca ngalenkulumo, hayi. Uyabona ke iSandlwana besisihamba sisengabafana kusathe…Kuthe uma sebeqala ukumxakazisa la ebuduneni, sebeqala nje ukumxakazisa kwasho ukuthi bamxakazisa nje kunenkulumo nami engiyifake ngale kwa-COGTA ngoba ngingaboni kahle. Mase ngibuya lapho ngiqondane noNyosi ngifike ngiphethe imali. Athi uyabona ke wena mkhwenyana ngakucela ukuthi sihambe nawe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9667.0,9728.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/233","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngithi hayi Shenge angithi mina ngiyasebenza mina eThekwini. Cha, kufuna ubuye uthathe usuku uye lapha sihambe nawe…bese ngiqala iSandlwana ke. Angithi sekuyafonwa manje, sekuyafonelwa ngoba phela sikhule kusabhalwa nezincwadi kusebenza izincwadi nje ngase ngiqala ke ukuya eSandlwana ke. Kusakhempwa, sizokhempa khona la njengoba kade echaza umzala la sesiyahamba siya eSandlwana. Ngahamba saqala silala ematendeni singakalali ema-lodge lapha kusalalwa phansi ematendeni. Sigubhe lomgubho unyuke uye entabeni, kuwunyaka olandelayo ngangingekho ke kulokhu babecosha lezikibha lapha ezibomvu. Mina ngacosha lezi ezi-bottle green ngonyaka olandela lo ngoba ngangisebenza ngiwumakoti etohweni ngangakwazi ukuthi ngiye eSandlwana. Kulokhu kwesibili ngase ngisuka eThekwini ngeza ekhaya ngoba ngifuna ukuza eSandlwana kwase kungingena ke lapho. Uma sengibuyela manje sengiyolala lapha e-lodge it was 2016, ngase ngigxila ke kulento kakhulu ke sengigxila kakhulu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9728.0,9783.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/234","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Heyi, kodwa nakhona ubona ukuthi kuhanjwa kabuhlungu izimoto zincane kanti kanti uNyosi uyabumba wakha abantu…uyabahlonza abantu…wakha abantu ukuthi laba abamlekelela nge-transport akenqabile ukuthi babe nabantu abaningi but yena uyabumbana abantu akabacoshi. Abantu abafuni ukuhamba eSandlwana, sesilokhu sihamba sibe babili ngibuye ngaba nokugula ngoba ngike nganokugula isikhathi esiningi okwakungihlupha kakhulu okwamadolo sengihamba nge-wheelchair ngibuye ngihambe ngama-crutches. Unyaka cishe u-10 years ngihlala ezibhedlela ngiphathwa amadolo avele avuvukale, avuvukale nje. So, uma sengibuya lapha ekhaya ngilulame ngibuye ngibe right uma kufike ukugula ngalesosikhathi ngihambe ngiye eSandlwana. Kwayilapho ke engisilandela khona iSandlwana senginyuke intaba ngilokhu ngihamba kuze kube yimanje. Kwathi ukuhamba kwaNyosi ngibona ukuthi uNyosi useyakhathala noManukelana useyakhathala njengoba umzala esechazile nje. Singakayi phesheya e-Wessie 2017 sasuka la sayo-practice (za) lapha ematendeni, la kune-lodge la emahlathini emakhosini laphana sahlala khona iviki si-practice (za) khona sahlala lapho sonke.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9783.0,9848.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/235","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ubaba nje silokhu sihamba nje wuye njalo olokhu enza yonke into evumisa impi eyiphaka ngapha, eyiphaka njalo nje uma eyiphaka njalo. Kodwa ubona kona ukuthi kukhona ukungashayisani labantu bawu-4, kodwa thina ke asinandaba ke nokwenza kwabo, asinandaba. Ukuthi uyabona ukuthi uNyosi ufuna kube nguye, uManukelana ufuna kube nguye, uMgiliji naye ufuna kube nguye, uMntwana uNsikalende naye ufuna kube nguye. Kodwa thina singenandaba nakho konke ke lokho silokhu sivumisa nje, lo othi asenze lokhu senza lokho nje sonke singamabutho neziNduna zonke ngoba phela impi yaseSandlwana njengoba ikanjena nje mnumzane. Isigodi…nithini? Isigodi, isizwe la iqhamuka khona impi ineNduna yayo, ineNduna yayo, ineNduna yayo kunabantu bakhona abangabaphathi bakhona. Njengoba nathi sisuka ngapha nje sihamba noNyosi. Ngalesikhathi sisanoNyosi, uNyosi ukuthi wayehlakaniphile ke loyababa wabuka ukuthi uzothanda ukukhathala, uzohamba, ahambe…elokhu ethi fundani wezingane ngoba uma ngifa niyokwenzanjani njengoba kade esho uKhumalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9848.0,9906.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/236","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma ngifa niyokwenzanjani? Wagcina wabona ukuthi lento ayishoyo asinendaba nayo thina silandela yena, thina silandela yena. Wagcina ke wabuya wathi hayi asibize umhlangano sahlala la ngoba alikho ihholo lalingekho ihholo lapha kwaMpande sihlale la ngaphansi kwesihlahla somsilinga. Wasikhetha ke sonke, sabekwa ke sonke. Wena mfana uwena ozoma endaweni yami uzokwazi uku-organizer yonke into la eMahlabathini, esho mina ke. Hayi bavume ke bonke abafowethu. Wena, esho uDlamini, wena ngifuna ungibhekele i-transport wena ulekelelane nanangu umntwana womnumzane. Wena Khumalo uzokhuza izinsizwa wena. Kanti ukwenza lokhu nje uNyosi iminyaka yakhe isiyaphela, naphezu ekwenzile lokho ukuthi asenze lokhu sidonsa izinyawo emuva ngeSandlwana, uma silapha sibuka uNyosi nje asinendaba thina. Kumnandi, kuyahutshwa lapha siyapheka senza yonke imisebenzi yakhona siye empini, singene lapho empini njengami nje mina ukuqala kwami ngangikade ngikwiNgobamakhosi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9906.0,9969.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/237","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngaphuma kwiNgobamakhosi ngangena kulaba oShwala ukuthi hayi lelibutho liyashoda kakhulu lelibutho elihamba ngapha uMxhapho, liyashoda ngahamba ke ngaphuma kwiNgobamakhosi esifubeni angiye laphana. Sase siphuma ke sesihamba…la ke ulokhuzana…iNgobamakhosi iphethwe ubaba uDlamini namanje uyena iNduna yayo uma kufikwa lapha nje. Uma kuthiwa nje iNduna yeNgobamakhosi ngapha, Induna yani, ngapha. Angithi ke uKhumalo lo uyiNduna yethu la, usephethwe uDlamini uma ele kodwa uma ela uDlamini akamphathi angithi uyabona uNyosi usesifundise leyonto ke uNyosi ukuthi mina okwami ukulanda izindaba ngale…angikabi iNduna ngalesosikhathi. Ngilanda izindaba ngale mina emnyangweni ka-Arts and Culture bangitshele ukuthi yeyi, yenza ukuthi lapho Mpise. Biza abantu benze ukuthi ngenza lokho ngibabizele umhlangano. Ngibahlelele umhlangano ngibabambele umhlangano. Nabo uma benento abangayiboni kahle ngithathe ngiyise ngale umsebenzi nje wami iloyo, uNyosi usekhona njalo. Kanti uNyosi emva kweminyaka emibili uzobe esesishiya senza lokhu sasala sazibambela thina, sasala sazibambela thina sathi sizozibambela thina siyayihamba lendlela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=9969.0,10032.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/238","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma engasekho uNyosi sesinenkinga ye-transport, kodwa lithi elethu ningesabi sizoyenza lento. Ngenhlanhla oNdlunkulu bebesibona sihamba neNyosi bebengasishiyi oNdlunkulu beSilo esebuzile bebengasishiyi, sihamba lomcimbi neSilo sihamba lomcimbi weNyosi. Uyabona nje ukugcina kwethu silapha eSandlwana kukhona la sake sanikwa khona izinsipho sinikezwa iSilo, sizophuma lapha Ondini. Mina nje ngaba nokukhathala okukhulu ngazilalela emotweni, kwafika lensizwa yakaShwala yazongivusa emotweni ngilele wathi kuyabizwa etendeni angazi nokuthi kwenziwani ngilele phela. Lapha kuyasetshenzwa, kusetshenzwa uze ukhathale bese uthi hayi kungcono ngilale, ngangena emotweni shwiiii…ubuthongo ngavuka sengiyabhayiza. Woza ngapha uyabizwa iSilo simangazwa ileligama elithi uMpisendlini Mthembu owaphi lomuntu, uphi lomuntu iSilo sihlekisa ngamagama ethu. Vele ngiyadwanguza kuthiwa ngibizwa iSilo ngiya kusona. Athi uNyosi uyaphi ngapha! Sithi iSilo uyaphi lona, uyaphi? Ngisuke ngiye ngapha angiboni ukuthi kufuneka ngiye ngalaphi ubuthongo bungibambe ubuso, isikhathi kwase kuya ko-2.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10032.0,10095.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/239","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Kwase kusa impela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10095.0,10097.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/240","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kwase kusa. Uma ngithi nje, uyaphi…oNdlunkulu…uzohamba kanjani lomuntu…bangithathe oMgiliji noMntwana uNsikayezwe bangise ngale. Heyi, kanti kuthiwani mina angazi ngenzenjani. Kuthiwa angenzenjani kanti. Kuthiwe mana, athi uMgiliji mana. Ulele? Eyi ngithi bafowethu ngilele, yikhathi ngisombuluka ke manje. Uphi lona, uyena uMpisendlini lona? Ehhhe. Hawu Masondishi, ubuza ubaba…kwakwenzenjani wethe ingane kanje Masondishi? Athi ubaba, hayi ubaba uthi ubaba hayi ubaba…[uhleko]…banginikeze insipho yami. Ilapho ke sigcine khona nje ukukhishwa iSilo sahamba. Sizosuka ngonyaka olandelayo bese siya phesheya. Sihamba lembutho senyukele entabeni, kumnandi ke futhi entabeni kumnandi impela la phezulu, mawulapha phezulu. Kunzima kona ukwenyuka nokwehla futhi kunzima kodwa heyi kumnandi mawuphezulu, kumnandi impela kodwa ukwenyuka nje kunzima impela nje. Uyabona uma uphezulu uyabikelwa noma usuphansi futhi…uphezulu sekufanele wehle uyabikelwa, kunjengokuba kade siqala ukuya phesheya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10097.0,10157.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/241","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uyabona masisaya asinankinga masigibela indiza sihamba, kodwa mase sifike khona siyibuka lapha indiza kuvele kuthiwe hayi ungayibuki bheka phansi. Uma senza ama-practice lawa kungcono singayibuki sibheke phansi ngenxa yokuthi ubuka lendlela ozoyihamba. Nakhona ke kumnandi ke…uyabona ko-Wessie nje kwakumnandi kakhulu saze saya la kuthiwa impi iphuma khona, la khona lento okungathi idayimane ojikijela itshe eyinsimbi uyidrayise ivele ihambe kakhulu. Silapha kumnandi ngendlela emangalisayo, silwa lapho namaNgisi hayi, hayi kumnandi kakhulu ubone ukuthi kuyaliwa. Ngoba phela uma seziqhuma izibhamu njengoba kuchazwa nje kuba mnandi. Kufana nensizwa engakaze Bhungane iye lapha, insizwa engakaze iye laphana siye siyidabukele kodwa uma ike yaya nje isuke igqoke kanje. Siyazi next year ayifuni ukusala izobe seyishintshile, igijima iye kwa Mai Mai, iye eThekwini iyolanda imvunulo, sithanda lokho. So, into engiyithanda kakhulu ngeSandlwana ziyalo ezisuke zikhulunywa iMbube laphana, izinto ezisuke zikhulunywa lapha ezinye manje usuzizwa zikhulunywa manje yibo laba beminyango ongqongqoshe ngokwehlukahlukana kwabo asebehambe bekhuluma nje emphakathini ubone ukuthi mawuthi ulalela izindaba kumabonakude ubezwe bekhuluma.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10157.0,10225.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/242","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Lezinto ezihlale zikhulunywa iSilo njengawo lomkhosi womhlanga, uyabona besijwayele ukuhamba kakhulu thina emkhosini womhlanga. Laphana uzwa bethi abantu akafuneki umuntu onengane, ayikho leyonto emkhosini womhlanga, ayikho leyonto. Ngoba umuntu osuke elapha usuke eyolalela ngezindlebe zakhe into ekhulunywa kuyena eyalwa. Umuntu osuke elapha…lapha uma ikhuluma iMbube isuke ikhuluma nabaNtwana abangakamcoshi umntwana abasezintombi nto. Akhulume nabaNtwana abangasezona izintombi nto. Akhulume nabaNtwana asebezele izingane, akhulume nomakoti abaganile, akhulume nomama abadala, akhulume nezinsizwa ezisencane, akhulume nabanumzane. Ikhulume iMbube ibayala ibatshela indlela yokuziphatha. Ngizoke ngikutshele isimanga, uyabona njengamanje ngisohlelweni lokuthi…njengalendawo njengoba kuthiwa ngiyiso leNkosi yalendawo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10225.0,10273.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/243","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Engifuna ukukwenza kulonyaka ngo-December ngifuna ukuthi uma laba sebebuye bonke phakathi kukaKhisimusi no-New Year. Ngisafuna ukubiza izinsizwa zakulendawo eziganiwe zodwa, zodwa kufuna sikhulume isiZulu ngoba isiZulu siyaphuma kanti manje thina sihamba khona lapha kakhulu eSandlwana siyezwa kukhulunywa ngesiZulu kukhuluma ophezu kwezwelonke ekhuluma phezu kwesizwe sakhe. Nezinto ozibonayo ukuthi hawu ngampela lezinto azishoyo imizi iyafa, imizi isiyafa imizi izinto esisuke sizicosha laphana. Kukhona nje into eyake yakhulunywa iMbube ngomunye unyaka eyayikhuluma ngendaba yokungena kwentombazane kwimvelo yayo ithi yona yayingakwazi lokho nalokhu kwama-pampers nalokhu kungabasi kwemizi. Besithi iSilo nginokudideka lapha sizwe bantwana bakababa uma ngithi ngiyahamba ngibona abantu sebeyafa indlala akusekho nje…abantu abasabasi nje awusawuboni nje umuzi oshunqa intuthu, badlani lababantu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10273.0,10334.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/244","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Abasazali, mawuthi uyahamba nje awuboni lutho nje inabukeni olibona egcekeni abasazali abantu kanti kwenzakalani ezweni. Sahleka nathi sanganaka. Usexoxa ukuthi uke wathi uyahamba ngelinye ilanga, uthi ngike ngithi ngiyazihambela nje ngelinye ilanga ethi nje ake ngihambe ngibuke izwe likababa lapha emasimini. Uma ngithi ngibona odongweni izinto lapha odongweni ezimhlophe angizazi ukuthi yini. Uyabona lapho iSilo sayikhuluma leyonto nganamathela lapho ukuthi, uyazi uma iSilo sesikhuluma sisuke sikhuluma ngampela izinto esizibuka la ezindongweni thina la zimbi kakhulu ezindongweni la sihamba khona. Uthi ngiyayidlula nami lento le angiyinaki ngiyazihambela, kuyini lokhu. Ngiphinde ngibone ngaphambili naba abafana abancane bagibele imbongolo ngibabize labafana ngithi webafana anizeni ngapha, beza abafana. Hawu yini mkhulu? Hayi angiyazi lento kukhona into engicela ningikhombise yona ukuthi niyayazi yini lento, kuyini lento le, ilahlelweni lento lapha? Kwangihleka okuyizingane kuhleka, akukaze kungihleke kanje okungabafanyana. Hawu bafana nahleka yini na? Uthi awuyazi lento mkhulu? Cha. Bathi ama-pampers. Yini leyo i-pampers? Kuthiwa inabukelisa ingane. Uthi ngase ngithi hawu, oh, yikho kubantu ngingasawaboni nje amanabukeni mangihamba ngoba ngangithi kuqala uma ngihamba ngibuke isibusiso ukuthi hawu kukhona umuntu omusha ofikile lapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10334.0,10398.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/245","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Noma uma ngibona kushunqa mina ngiye ngijabule ngithi hawu kusho ukuthi kuyadliwa laphana naba bepheka. Manje angisaboni kushunqa nje kukhuluma iSilo, izinto engangizithatha ngisizwa sikhuluma eSandlwana ngilalela, sikhuluma nokuya kwimvelo kwentombazane. Sathi sihamba ngelinye ilanga singanakile eSigodlweni sibona iphepha phansi linegazi sithi, hayi asiyazi lento indlela yokuziphatha kwabantu emhlabeni buka ukuthi abantu baziphethe budedengu kanjani. Uthi bese ngibuza uNdlunkulu engingeke ngimusho ngegama nesibongo sakhe, kwahlekwa ke. Sithi uma ngibuza ukuthi nakhu, kukhona umuntu olimele yini la naku bona kwenzakaleni...isekuseni nje ngibona leligazi. Ngibone uNdlunkulu uyayithatha lento uyayigoqa, ngithi hayi ungakuthinti kufuneka kubizwe abomthetho. Athi hayi, khululeka Ndabezitha uya kugogo. Uthi hayibo yini, uthi hayi gijima uyogeza ucela ngize endlini. Hawu yini? Uthi kusho ukuthi kukhona ingane egulayo. Egula kanjani? Ngoba uthi yena akayazi lento. Uyabona njengomnumzane wekhaya usekhuluma njengomnumzane…uthi ngikhuluma njengomnumzane wekhaya, angiyazi lento. Uthi, sizwe sakithi ngicela nitshele abantu benu baziphathe kahle ngoba umuntu omdala akayiboni imvelo yengane yakhe, izinto ezenzakalayo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10398.0,10468.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/246","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Mina ke nami ungibona ngithi nginawo lowomqondo wokuthi kusafuneka ngelinye ilanga ngike ngibize laba abaganiwe, uyabona uma kuhleziwe la esibayeni kudliwa umnumzane ehlabile nje uKhumalo uhlabile sihleli la esibayeni. Kunezinsizwa ezingaganiwe, izinsizwa ezingaganiwe azidli nabantu abaganiwe nabanumnzane. Kodwa ucoshe ukuthi izinsizwa lezi eziganiwe azifuni ukuya ngapha, zifuna ukuya lapha kulenjejana lena ziyohlala khona ngoba zithi isizathu zithi uma zidla ngapha awusuki ogqokweni mawungasafuni ukudla noma sewusuthi, kufanele ulinde kanti lapha uthatha iqatha uhlale lapho uhlala khona. Oku-wrong lokho ngoba isizwe siyafa siyaphela. Okwesibili kusuka insizwa eganile…uyazi umuntu oganiwe Bhungane akalubambi ukhamba alikhiphe la endlini aye nalo ngale aluse kubantu, umuntu oganiwe. Umthetho awuvumi, isiZulu sakithi asisho njalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10468.0,10519.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/247","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sithi lo oganiwe akatshele mina engingaganiwe umfowabo athi, mfwethu thatha loludiki uluse ngale komama, thatha loludiki uluse ngale kubafowethu,  thatha loludiki uluse ngale kobaba,  thatha loludiki uluse ngale esibayeni akhombe lokho. Hayi athathe udiki adidingane nalo. Usucosha ke namhlanje izinsizwa lezi eziganiwe, kugayiwe lapha kaMbuli mina ngikithi lapha ekhaya, kukithi lapha ekhaya akangitshene lutho mina. Mina ngiganiwe angithi ngihleli ngiwumahlalela ngihleli lapha ekhaya yena uyasebenza lapha emadolobheni. Uma edojile weza ekhaya utshela umkakhe ukuthi akagaye utshwala uyeza. Uma efika umkakhe…ubize lenjeje engaganiwe ulokhu uyibona iphuma ingena uyothi uyambona nangu uphethe Ukhamba. Umbuzo lapha ukuthi lolukhamba aluphethe ulusa kubani engangitshelile mina engifana naye eganiwe nabanye abaganiwe. Yilezinto ekusafanele sizikhulume nesizwe sakithi sisifake esiZulwini bazi inhlonipho yekhaya. Ukhipha Ukhamba yena uganiwe ukhiphela abafana bebhola abangaganiwe uhambisa lolukhamba kubona, kuze kube uyolanda ibhodlela uhambisela abafana bebhola ibhodlela ukuthi baphuze.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10519.0,10577.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/248","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hayi bafwethu ku-right namanje…yinto engekho leyo esimeni isintu siyaphela, imizi iyaphela uyabona. Nanokuthi nokubaqwashisa nje ukuthi njengamanje nje isizwe…Bhungane engizokutshela kona manje, izibongo zemizi ziyaphela. Ziqedwa yini na? layikhaya ikwaKhumalo njengamanje, usekhona uKhumalo unamantombazane azele izingane zezibongo zazo izingane lezi, zilayikhya zinezibongo zazo layikhaya. Bese kuthi ezabafana ezakaKhumalo layikhaya zizele izingane zizizalele le emakhaya konina. Uma ubuka ke mzukwane kwashona uKhumalo bese kushona lengane kaKhumalo yentombazane kuphinde kushone lengane kaKhumalo yomfana, layikhaya kuzosala bani. Kuzosala labazukulu laba abakaKhumalo abanezibongo zabo uXaba, uButhelezi, uShwala, uHadebe la egcekeni elilodwa. Njengamanje sinaleyonkinga njengamanje thina njengeziNduna eziphethe isizwe esibona sidibana nayo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10577.0,10637.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/249","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kunemizi enganaye umnikazi wekhaya okunezibongo eziningi kuzona phakathi, izona zinto ekusafuneka sikhulume ngazi even umphakathi yilento engiyicabangayo mina ekhanda lami ukuthi kusafuneka ngibabize abantu ngibahlukanise, ngibahlukanise kanje. Ngiqale ngizinsizwa lezi ezingaganiwe ngoba phela uma uyinsizwa endala njengoba ungaka nje uma ungaganiwe uwumfana hamba uye ebafaneni musa ukulokhu uya le, uya le. Ukuthi bayakuxosha, mabekuxosha phuma uhambe uye kini kolala endlini ngoba phela uhlulekile ukuganwa. Uma uza la kithi lapha, lapha kulelibandla labanumzane sebenza njengomfana, angithi bayayibeka incoso lapha nogqoko phambi kwakho. Sukuma uhlambe izindla ubenge usukume ubize ofana nawe nibenge, ubenge inyama le uhambe uyoyosa. Uma kuwukuthi kufanele uqobe inyama la uqobe, ubaqobele wena ungazihluphi ngalokho kungakukhathazi lokho ukuthi bancane kuwe akungasikukhathaza lokho, hlonipha umuzi womuntu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10637.0,10690.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/250","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Sebebadala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10690.0,10691.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/251","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Yes, manje inkinga ke angithi uma befika kulomuzi…[uhleko]… angithi ikwaKhumalo layikhaya mina ngowakaMthembu angiganiwe. Uma ngifika layikhaya ngoba mina ngizazi ukuthi ngimdala igenge lena iganiwe zingane, sengifuna ukuhlala kulaba abaganiwe la endlini nalezingane. Uma sekuthiwa abanumzane akabakhiphe bahleli la endlini bese kuthi abafana bawuvanzi la ngaphandle bahleli lapha esibayeni balindile ukuthi umnumzane akhiphe akukhiphayo. Yena uzofuna ukungena la endlini angithi la, la ngoba vele kukhona ontangayakhe noma abancane kuyena abaganiwe abahleli nabanumzane la nabo bahleli ngokuthula. Yazi, woke unake ke lapho. Into abayenzayo, kusafanele sibafundise khona abantu ngoba lento siyayicosha le eNdlunkulu, siyayicosha kakhulu uma sihleli neMbube. IMbube iye isinike noma isifundise lokho, siyayicosha. Woke umnake lomuntu ongaganiwe ufike abe nomsindo endlini i-voice yakhe isho phezulu kulokhu kukhuzwana naye, abanumzane bakhuzana naye. Abe esesuka ame la e-centre athethe phezu kokhamba. Athi esuka athi nibalela mina naba nje obani…usho laba abancane kunaye abaganiwe laba abala endlini ngomthetho, abahleli ngesizathu sazo ngemisebenzi yabo la endlini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10691.0,10751.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/252","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Sekufanele manje silande uKhumalo ngale emaxhibeni u-busy egcekeni sesithi awusisize phela awusixoshele lomuntu. Sesithi hawu Khumalo noma sifune iNduna yezinsizwa, awusixoshele lomuntu, awusikhiphele lomuntu akasihlalisile kahle la endlini. Izinto ke engisafuna ukuzifundisa labantu thina esizicosha uma sihambile, uma iSilo nje kuthiwa siya le siye sisilalele kakhulu, siyasilalela kakhulu. Lento ngiyikhulumiswa yini, ngoba uKhumalo uma echaza, uchaza ngelesimo seMbube esuke ikhuluma lapha. Usho izinto eziningi naye uShwala angakusho nje aye akuzwe sikhuluma lapha, siyalalela. Ungasifica sisebenza, sisebenza kodwa mase kuyisikhathi sokukhuluma kweMbube hayi sibheka lapha, siyohlala ize iqede iMbube. Uma iqeda iMbube ikhathi siphuma ke sesibuyela siyosebenza ke sisebenzele kona ke ukuthi abantu bakwazi ukuhamba becoshile okuya ethunjini, silalele iMbube ngale through lokulandela ini, iSandlwana. Ukulandela iSandlwana, ulandele iSandlwana. Manje uzwa abantu bekhuluma nje okwabo abakuthandayo, asinendaba nalaba abakhulumayo vele umuntu ukukhuluma okwakhe, kukhona abantu abadalelwe emhlabeni ukugxeka kuphela abangadalelwe ukwakha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10751.0,10813.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/253","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uyabona njengoba siza la njengoba kade ulapha ekhaya kithi nje izolo. Ngiyazi nje mina akekho osaze kimi wathini, akekho osafike kimi wathi lababantu bebehamba ngani? Cha. Kodwa ngokuhamba kwesikhathi uzohamba ubezwe omama laba ngikutshele ukuthi, hayi lababantu ebebelapha ayikho lento lena, ayikho lento…kuningi abazokusho, kuningi abazokuso uyabona. Akekho ozosho nje…ukubonga nje ukufika kwenu, ukufika kwenu nje. Ukusuka nje utomule isibongo lesi uthi sifuna ukuya eBathenjini, kaKhumalo, nakaDlamini nakaShwala ukubonga nje lokho. Uma uthi nje, sikhona nathi nasemhlabeni siyaziwa sila emaphandleni emakhaya. Angithi ke abantu abanjani ke labo Bhungane, ngabantu abangayi ezimbizweni zeSilo, ngabantu abangayi uma kuthiwa kunomhlangano endaweni wezinsizwa nje, abayi. Yilabobantu abathi uma beya emhlanganweni wezinsizwa nje badakwe. Kodwa uyabona njengoba ngikuchazela lezinto nje lezi, izinto lezi ebesike sizizwe mhlawumbe iMbube seyikhotheme ibikhala ngazo, izinto eziningi ebikhala ngazo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10813.0,10876.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/254","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu, iMbube umthetho wayo ihlala la sihlala khona yini siyazibuza nathi uma seyikhuluma. IMbube kanti ivele ikhulume nje izinto ongazinaki lezi ozibukayo nje emakhaya, hawu kahle, kahle iMbube ihlala la sihlala khona yini kanti. Ngoba isho lokhu okwenzeka ngakithi, nawe isho lokho okwenzeka ngakini…isho lokhu abakwenzayo ngakithi. Nathi ke ngampela ke yilokho esuke isiyala ngakho esuke sikucosha. Ngiyayibona nje impi, ngiyakubona ukuya entabeni kumnandi lokho kusuke kujabulisa thina. Kumnandi nokukubuka kwenzeka kanje, nokubuka lawamathuna agcwele laphana uwabuke amanye uze ube nosizi futhi uma usentabeni khona kakhulu, kungcono mawuphansi. Mawuphansi uyabuka nje kahle futhi kube sengathi ungashutha isithombe unganaki. Kodwa uma uke wenyukela entabeni uwabuka amathuna hayi, hayi. Uyabona entabeni uwabuka kahle la ufike ubuke kahle ukuthi baphela abantu lapha, ngoba ubona kuyingqumbi ubone ukuthi akayedwa umuntu olapha kunabanye abantu phakathi lapha, nalapha, nalapha. So, ngaleyondlela engisholo ukuthi thina esikunaka kakhulu iziyalo eziqhamuka eMbubeni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10876.0,10933.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/255","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Iziyalo ezisuke ziqhamuka eMbubeni, ikhale iMbube ngesuke ikhala ngako nezimfundiso esuke isinika zona ukuthi ukusuka manje kuyaphambili sihamba kanjani ukuya phambili. Siye sithathe lokho ke, sikuthatha kakhulu ke lokho eMbubeni iyona into esithanda ngeSandlwana kakhulu ngoba sisuke sinesikhathi sonke. Okwesibili, lezinsuku esisuke sihlezi ngayo laphana akungeve ngoba kuwukuthi sisuke si-busy nama-practice, kukhona nokunye ukukhuluma esikucosha laphana.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10933.0,10959.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/256","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ehhh…Mbulazi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10959.0,10962.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/257","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Baba.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10962.0,10963.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/258","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Lapha njengoba sihleli la kulendlu, iyiphi lendlu njengoba zikhona zonke izindlu zalapha ekhaya?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10963.0,10968.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/259","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Oh, indlu enkulu lena eyakwagogo uKaButhelezi, ugogo omdala. Ubaba uzalwa uKaNdwandwe. Ugogo omdala wayezele amantombazane wodwa. Umkhulu ke wayesethatha ubaba ngoba emdala lapha kuKaNdwandwe kugogo omncane esemfaka la endlini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=10968.0,11009.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/260","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: KwaMaButhelezi?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11009.0,11010.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/261","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: KwaMaButhelezi. Ngahamba, ngahamba ngiyifuna lento, ngiyifuna lento izinto zingalungi kahle. Njengoba kade ngisho ukuthi uyabona uma uthola inyanga kufuna uthole inyanga ezokutshela nje ngqo. Ngathi ngisuka eGoli ngomunye unyaka ngiphethwe yithumba kodwa sengiphuphile mangigudla izintaba ngingena kulomuzi lo engilayelwe kuwo kodwa engathi ngihamba laphaya phesheya kwalomhosha uMabonjana. Kwathiwa lomuntu wena ozomthola akuhlolele uphezulu ezintabeni. Uma ngifika lapha ngimthole uMasondo kodwa umnyango engangena kuwo wawubhula ngabalozi, kukhala izigubhu tswiiiii…ngiphupha ephusheni. Uma ngehla ngifika la ngiwufune ngampela lomuzi ngiwuthole phezulu lapha kaMasondo…babebabili ke ekhaya, angisamtholi ke lo engimbone ebusuku sengithola lo wamathambo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11010.0,11081.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/262","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Wathi yena, ubaba wakho wayefakwephi wena? Hayi, angazi. Wathi ubaba wakho kuthiwa wayefakwe laphana kugogo omdala kubo, hamba wena uyokwakha leyondlu. Ukubuya kwami ke ngifike ngibuze kumama, umama angichazele athi hayi impela kwaba njalo. Angithi wathi angashona ugogo ubaba waphindela kwabo, kunina.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11081.0,11114.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/263","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Kanti ungowangale yena.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11114.0,11116.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/264","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Kanti ungowa ngale yena. Ngayiqala phansi ke leyonto sengiyimele, lomuzi lona nje sekungokaMabuyaze uKaButhelezi yindlu le yakhe, leli-flat elingenhla elikagogo omncane. Engisholo ukuthi leyandoda yafike nje yahlala esikhonkosini sokuthi ubaba wakho wafakwa kuyiphi indlu ngoba sebemtshelile ukuthi into engiyaluzisayo yini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11116.0,11149.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/265","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Manje sisendlini enkulu yalayikhaya?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11149.0,11151.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/266","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Sisendlini enkulu yalapha ekhaya la esikhulumela khona izindaba zikhulunyelwa lapha endlini. Umamsamu lo ukhandelwa lapha endlini, uma ngizosho okuthile ngikhuluma khona la akekho omunye owehlisayo. Kufuna ngiwuthathe la uma sekuphelile engikwenzayo ngiwuthele lapha esibayeni ngifike ngiwuthulule khona, kodwa izingane lezi ezikhona manje ziyawuphuza umamsamo kanti umamsamo ubuphuzwa isalukazi noma ikhehla.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11151.0,11192.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/267","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma kungenjalo wuthathe uwufake esibayeni, uma kungenjalo mina njengoba ngikhona nje ngiyawuhabula angithi yibo abakithi abalelokhuzana…ngeke ngiwuchithe lapha, ngeke ngiwuchithe kodwa kufuna ngiyowufaka esibayeni ngiyowuchitha khona. Akukwazi ke ukuthi kungasuka ingane nje yakomunye umuzi izophuza umamsamo layikhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11192.0,11222.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/268","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Manje uthi ke…khuluma ngomamsamo…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11222.0,11226.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/269","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Hhheee…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11226.0,11227.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/270","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Uma kwenziwe utshwala lapha ekhaya kufanele umamsamo ubekhona?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11227.0,11237.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/271","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Uma kwenziwe utshwala, buyakhuluma noma abukhulumi ngisho kanjalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11237.0,11244.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/272","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ehhhe…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11244.0,11246.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/273","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Buyakhuluma noma abukhulumi umamsamo uvovwa kuqala, kuqalwa kubo ukuvovwa kubekwe lapha emsamo sebungavovwa ke lobu obunye ke buphuzwe ke sekubekiwe njengoba usuke uhlabile. Uma uhlabile lapha kufuna ukhiphe uqale amantshontsho uzoshisa la bengakadli abantu, amacebi lawa owakhipha lapha uwashisa nempepho kuwo umamsamo lo eduze kwawo ubeke amacebi uwashise la. Uyothi uwaba amantshontsho kudliwa, asosiwe lapha endlini emsamo. Angazi noma uke ukubuke lokho Bhungane lokhu osekwenzeka manje, kunamahloni asekhona manje. Ufike wenze umsebenzi ubike umsebenzi, angithi umsebenzi ubikwa ngembuzi, ngizohlaba inkomo okulandelayo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11246.0,11312.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/274","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Imbuzi lena impepho yalapha ekhaya, akusiyo impahla ephathelwa izagila kusuke bonke umuntu lo okhona uphathe izagila uyodla imbuzi yokubika, impepho yalapha ekhaya imbuzi. Imbuzi futhi ayinazo izitho zebandla, umhlubulo nje wonke ophelele nohhafu wakhona owomama namantombazane alapha ekhaya. Inhloko eyabafana balapha ekhaya. Lezimbambo ezintathu nesiphanga esikababa nezinsizwa eseziqinile. Lelibandla ke ngitshele ke ukuthi lizodla ini ngoba seli la. Ngizohlaba inkomo sebebuyile bala uze uhwaye imbiza, bala. Amanqina…uyabona isinqe esomndeni lapha ekhaya hayi abantu bangaphandle, loku wukudla kwalapha ekhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11312.0,11379.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/275","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Manje ke abantu sebephelelwe onembeza namahloni izingane ngoba sezikhulumela ngisho ukudla komngcwabo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11379.0,11391.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/276","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Eyi, madoda!","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11391.0,11392.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/277","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Uma kuyongcwatshwa…ingane mawuthi bafana abaganiwe ababuye ngapha, kade ngikusho kuthangi nje lokhu ngikhipha inyama lapha ngithi abaganiwe ababuye ngapha angibali ukuthi kungakanani. Bamuzwa ke omunye ekhuluma ethi “haaa…noma kufe umuntu, kuyofanele ukuthi abantu abadala bamumbele bona”. Aphumaphi lawomagama njalo, kubantu abancane ngoba manje kuthiwa wozani ngapha sukani ekudleni. Abafuni nje ukusuka ekudleni lapho kukhona khona ukudla. Usungathi makufe umuntu…bajabulela ukuthi sizodla inyama, sizophuza utshwala. Bekungagezwa lapha esangweni makuqedwa ukungcwaba umuntu lapha kulelizwe. Bekumbiwa laphaya, basuke abantu bahambe bayogeza emfuleni bahambe baye emakubo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11392.0,11457.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/278","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uma kuwumnumzane iyahlatshwa inkomo kusasa uyangcwatshwa, kungcwatshwa kusasa ke kuhlatshwe inkomo yakhe ke. Yikhathi abantu ke bezobuya bephethe ihele ke kungcwatshwe izolo, sekuyobabazwa ke sekukhishwa lencoso ke futhi bahleli laphana hayi endlini, ngenhla kwesibaya lapha lezingqoko ziphumele khona badle bahambe. Nofikayo ozokhala udlula ngapha nayi incoso naye adaphune ashiye, nofikayo kanjalo iphela kanjalo ayiphumi ngezithebe kuthiwe yithi ebesimba. Sebebuya emfuleni ukuyogeza. Ngoba ke imifula ayisekho manje sekugezwa lapha ngaphandle kwemizi, babuye abantu bangene ekhaya kodwa abahambi. Kodwa abahambi kusasa uyezwa izingane zithi ziyofuna izigqoko ngisho amantombazane esemngcwabeni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11457.0,11524.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/279","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ayokwenzani amantombazane emngcwabeni ngoba awenzi lutho? Aswenkile nje kuphela. Kuyophuma udilinki kuyodliwa, akusekho lokho ukuthi yilowo uphethe isijingi, uphethe izindlubu zakhe laba abagonqile nje abangomama abagonqa la abasaphathi kudla sekubhekwa kuwe ofileyo ukuthi zikhona yini izinkwa sivuke ngetiye akukho abeza nakho bezokudla la ndawonye behleli njengakuqala. Manje sekuzobhekwa wena ofileyo ukuthi unakho yini, uma uyisichaka njena asiyi lapho uyothola umuntu ezihlalele laphana, yilabo…uyogqitshwa zihlobo zakho ngoba awunalutho akubonakali lutho esibayeni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11524.0,11580.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/280","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Yicala lelo phakathi kwezwe leNkosi, ngoba umuntu uma esefile ungokanoma ngubani ngoba inhlabathi iyazila. Manje ke ngeke ungitshele ukuthi loyamuntu akanalutho uthi wanquma…ngeke ngiye ukuyomngcwaba. Inhlabathi awuzokuyisebenzisa yini inhlabathi? Ngoba kade kubekwa umuntu, kuyoze kukhishwe izigeja kuthintwa inhlabathi ke, kodwa nje lokhu osekukhona kulabantu abakhona ukubalela abantu abadala bebancikisele ngokuthi yithi esigubhayo kuyihlazo elibi kabi. Nokuphuza omamsamo bemizi yabantu idunga amakhanda leyonto ezinganeni, kudungeka amakhanda. “Ehlisa umamsamo loyo”. Njengoba kade ngikhuluma nabakithi nje la ungubani wena ozothatha lomamsamo uwuphuze? Bashayiwe ke abanye uma ngizwa, kuqedwa ukungcwatshwa bayabuya ngakusasa bathi bazofuna izagila.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11580.0,11651.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/281","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Hawu! Ihhheee…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11651.0,11654.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/282","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ngathi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11654.0,11657.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/283","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Izigqoko, angithi sebelanda izigqoko manje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11657.0,11658.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/284","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Balanda izigqoko, wadonsa isagila ke …","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11658.0,11659.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/285","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kade bengcwaba namhlanje sebelanda izigqoko.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11659.0,11663.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/286","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Uyini makunjalo? Awukho ehlazweni?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11663.0,11667.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/287","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Eyi! Phela usehlazweni uma ihlazo usalazi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11667.0,11671.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/288","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Izinto ke esibhekene nazo kuleminyaka esinayo. Induna le ibiza umhlangano athi umuntu ibithini? Abayi emhlanganweni. Kodwa uma eke wagaya utshwala kuthiwe Induna ibize umhlangano, kubuya wonke umuntu akafuni ukuzozwa ukuthi yini le asiphathele yona lapha. Ngoba mayehamba nje eya le, lapha kukhona ukukhuluma lapha koMkhulu ukuthi Nduna hambani nitshele abantu ukuthi. Induna ke izofike ikubizele lapha enkundleni yayo izokutshela lokhu ebuya nakho lapha. Wena ke awuyi ngoba vele uzokubambezela ngoba akanatshwala, aphinde umuntu ahambe ashiye umhlangano ungaphelanga ngoba usomile, iyoqedwa ngani lento. Kubantu nje lento ingaqedwa ngani lento kodwa? Isingenele amantombazane ke manje asehamba amahlambi emzini yabantu…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11671.0,11745.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/289","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Izwe lonke.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11745.0,11746.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/290","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ashaya uhele impela amantombazane, kuhlatshiwe kuloyamuzi anasiphi isitho ke enkomeni? Ngoba isitho esikhona la esamantombazane alapha ekhaya, lawa amanye angaphandle anasiphi isitho. Ngoba enkomeni omama banawo umlenze omakhelwane. Laba balayikhaya bayawukhipha umlenze owodwa bewukhiphela omakhelwane. Amantombazane ke anasiphi isitho ukuba angaze aphunyelwe ikesi likabhiya, aphunyelwe ibhodlela likagologo kuphume isizulu. Amantombazane ayogana kwabani? Intombazane isidakiwe ngalenkathi ayikho ekhaya eyiphekile, ayazi nokuthi ibhodwe like laya yini eziko, libhubha nathi izwe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11746.0,11806.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/291","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Phawula Nduna.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11806.0,11807.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/292","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Cha impela nginezwi nami, nginesikhalo impela njengoba echaza umza wami ngomamsamo, njengoba sebevele babuye bezowufuna. Kodwa ke lithi elami kuko konke lokhu, kuyinselelo kimi okufanele ngikwenze ukuthi ngike ngiwubize lomuzi wakithi sike sihlale nawo phansi, nanxa ke kungeke kwenzeke ke kwamanye amakhosi noma kwezinye iziNduna kodwa nje la nathi sikulungise lokho ukuthi sibe yisibonelo. Ngoba ngike ngakwenza ukuthi sibe yisibonelo ngokuyeka ukusa utshwala egodini uma kumbiwa ithuna, la abuphuzwa ke utshwala makumbiwa ithuna nje nabadayisayo buyavalwa utshwala akufuneki badayise. Yinto engathi mangiyiphakamisa esizweni savumelana ngayo, ngathi nayi inkinga esinayo yotshwala abafowethu abancane baphuza utshwala, banathe utshwala bese bezwa sebenamandla amaningi bangabe besaba namandla okumba umgodi kodwa babe namandla okwenza okunye okungasahlangene nalokhu abakuzele lapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11807.0,11872.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/293","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kwayisiphakamiso ukuthi cha, hayi ke Nduna uma uthi siyabuvala, asibuvale…sabuvala. Sabubika eNdlunkulu yashaya ihlombe iNdlunkulu yakithi kwaPhindangene. Namanje njengoba ungizwa ngithi ngisanalento emqondweni wami engiba nayo yento engiyibonayo, iningi into engiyibonayo engeyinhle kahle njengalokhu nje kokuthi abafowethu laba abasha bahambe bedla izimbuzi zemizi yabantu. Ukuthi uma ngilibeka kanje balizwa kabi engathi ngithi bamela izimbuzi zemizi yabantu kanti cha angisho njalo. Kunalezimbuzi lezi ezihlatshwa uma umuzi wakaHadebe behlabile nje ngale, imizi yakaHadebe igcwele ngale yakini isuka khona le koMnambithi nakoMsinga igcwele ngala. Uma kuhlatshwe khona imbuzi benza imikhuba yabo, kusuka abafowethu laba bayekhona, badle lapha baphuze utshwala baze badle ngisho imbuzi ehlatshiwe engaziwa ukuthi ihlatshelweni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11872.0,11924.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/294","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngoba kukhona ingozi ekhona abantu abayenzayo lapha…ikakhulukazi kunalamantombazane asengawokhokho manje ahamba emhlabeni engagananga asebuya manje ngokungemukeleki emndenini kucoshe ukuthi sekuthiwa laba abayiganise nje. Bafune umkhwenyana abangayiganisela yena ngoba yayingenandoda, mhlawumbe yayiqome kwabani yala yagcina ingagananga intombazane. Lowomuntu onjalo uhamba ahluphe sekuthiwa kufanele aganiswe. Uma ke Bhungane eseganiswa kuye kwenziwe njena labantu, bathi umkhwenyana walo yilo ozofika wokuqala abamazi ukuthi ungowaphi ngesikhathi bebulala imbuzi bekhuluma la emsamo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11924.0,11964.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/295","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Oh!","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11964.0,11965.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/296","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Bese bethi umkhwenyana wakho ke khokho, aunty noma udadewethu kuyoba yilo ozofika eze layikhaya kulomsebenzi wakho ezokulanda oyobe engasona isibongo salayikhaya, asimazi ukuthi ngubani, wuwe ke ozosikhombisa yena. Ngalenkathi ke sekwenzeka lokhu, ekuseni abesefika uShwala okungeyena owakithi afike nje ekuseni kuqala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11965.0,11989.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/297","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Eish.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11989.0,11990.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/298","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngalenkathi efika thina siyamthatha simbeke kahle lapha, simbekele nokuthi aphuze ngoba siyamazi ukuthi uyazwana nokunatha, uyabona. Simbekele lapha, abantu benzanjalo abantu…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=11990.0,12001.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/299","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ukuthi simphethe kahle.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12001.0,12003.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/300","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Bamphathe kahle bese bemakhela ukuba wusbali enganakile, ningosbali nina kaKhumalo kanje, kanje udadewethu…Naye ngoba ufuna lobutshwala ekhishelwa utshwala ubona bulethwa phambi kwakhe athi, phela nami ngiyazi ningosbali nina…nami ngiwumkhwenyana layikhaya, anganaki. Izinto ezenziwa ngabantu eziyimikhuba, ezilimaza abantu phandle.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12003.0,12025.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/301","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Eish!","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12025.0,12026.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/302","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngalesikhathi bemenzela lento abazomenzela yona, kukhishwa abantu endlini angakhishwa yena uhlezi nabantu nje…Hayi akahlale yena ulungile. Nabantu abanakile abantu kuyadliwa nje incoso kuze kushaye lezikhathi njengoba sekuyilesikhathi nje sebeyahamba abantu njengoba kuyoshaya u-8…naye usesukuma usethi uyahamba yena. Hawu,heyi usuyahamba sbali? Hayi sengiyahamba sengiya ekhaya mina manje. Bese bemnikeza ibhodlela, bathi hayi woza ngapha sbali heyi nali ibhodlela uyoliphuza nje ngiyakwazi wena sbali sihlezi sinawe wena la kaKhumalo. Uyazi wenzanjani uma elithatha lelibhodlela, uvele alithathe alifake la ejazini lakhe alifihlele ukuthi uya nalo endlini yakhe esuka layikhaya bayamvalelisa bathi, uhambe kahle weMthembu kusho abantu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12026.0,12069.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/303","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uhambe kahle weMthembu. Hayi impela hayi nani nisale. Uhambe kahle impela hawu, hawu sibongile ukusibungaza nihambe kahle uziphathe kahle nasekhaya, sebemnika lelibhodlela useyalifihla. Lelibhodlela uzoya straight nalo aze ayolifihlaphi? Endlini yakhe embhedeni wakhe. Uyofihla lomfazi lo amthatha layikhaya uhamba naye uya ekhaya lakhe. Abantu bayazenza izinto ezinjengalezo zilimaza abantu. Kodwa ke abantu engifuna ukukhuluma nabo abantu laba abafowethu engifuna ukukhuluma nabo ukuthi abayeke ukudla izimbuzi lezi abangazazi ukuthi kusuke kwenziwani kuzona. Ngoba uhamba, ahambe lomuntu uthole ukuthi sekuthiwa unomfazi uyazi ingane encane nje umzukulu wakho umbone esengangawe esegugile, useyikhehla elingaphezu kwakho eligugile awazi. Kanti ingenelwe isalukazi si-busy lapha ekamelweni lesalukazi, ibanjwe ilesalukazi singene sithe ngci! Ayazi. Kuhambe isikhathi kuvele ukuthi lomuntu waganwa, kuthiwe akaze aganwe lomuntu lesangoma siyabheda. Nihambe kulokhu kuthiwa waganwa lomuntu, nithi nina akaze aganwe lomuntu. Kuthiwe hayibo nina nisho…akekho umuntu ongayivuma lento ongathi waganwa.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12069.0,12129.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/304","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Cha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12129.0,12130.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/305","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Akekho ngoba akaze aganwe. Isangoma sithi hayi waganwa, uma nithi hayi. Isangoma sivele sisho amanga sithi waganwa lomuntu kanti akasasho ukuthi uhambaphi yena lezindlela zakhe azihambayo. Uma abantu aba…abafowethu laba uma bengaziyeka lezozindlela…uyabona nje manje lokhu okushiwo uKhumalo ngiyakubuka nakho ngithi, namantombazane aseshaya ujenga ngisho ezimbuzini akusekhona nasezinkomeni ngisho ezimbuzini azothola abayeni bengazi izingane zamantombazane zithole abakhwenyana zingazi. So, ukuziyala…intsha ifuna ukuyalwa ngazo zonke lezizinto ezinjengalezo, izinto eziyinselelo kithina esizibhekayo, isizwe siyafa. Njengoba ungizwa ngikhuluma ngesibongo, ubona izibongo zenza kanjena ngampela esingazi ukuthi izovalwa yini lento, manje uhulumeni uyivulele. Ngoba ngampela, ngampela uthi ukini sekuwuwena kuphela manje osele omise uHadebe, la egcekeni kini akasekho onguHadebe la kini. Abazukulu nje, laba abazukulu bamantombazane alayikhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12130.0,12186.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/306","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Futhi imizi yonke injalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12186.0,12187.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/307","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: So, masekushona wena obvious kusho ukuthi layikhaya sekuzosala nje kube amaKhaladi, yingakho kuwukuthi kusafanele sibuyisele abantu esintwini bezazi imvelaphi yabo ukuthi bavelaphi. Ngoba thina esisenenhlanhla yokuhamba imibutho le yeSilo siyazicosha izinto ezinjengalezi, ngakho kuyadingeka ukuthi isizwe lesi sizazi ukuthi sivelaphi. Uyabona nje uma ungase ulalele, ucoshe umlando okade uchazwa uKhumalo, uchazwa uShwala…uKhumalo echaza ukuthi basukaphi la besuka khona beze bafike la. Sekugcinile njalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12187.0,12218.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/308","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hayi sekuphelile.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12218.0,12219.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/309","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: The rest nje eziza emva kaKhumalo yazi ukuthi sisuka lapha phesheya sase sakha la sekuphelile. Uma ubuka uShwala njengoba ekhuluma echaza umlando wabo ukuthi bavela eSwazini bawuMfezi kaMzimba beze befika la, sekugcinile laba abeza emva kwabo abangaphansi kwabo yinto abangenamsebenzi nayo yilowo nalowo uzinaka yena imali yakhe ukuthi unemali, unani. Uma engenamali, ufuna umsebenzi kuphela. Yizinto ezenzakalayo lezi engibukayo lezi ekusafuna ngibize amadoda, izinsizwa zonke lezi eziganiwe. Angibafuni abangaganiwe ngifuna laba abaganiwe bodwa. Ngoba ngiyabazi laba abasha engizobabiza abangaganiwe bazobuyela kubona beyobayala nabo. Yeyi wemadoda yeyi aningeneni la wemadoda, ziphatheni kahle ukuze niphile madoda ziphatheni kanje. Yekani ukuphuza omamsamo bemizi yabantu kade ningazi ukuthi benzani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12219.0,12268.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/310","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Umamsamo ukhulunyelwe, awukhulunyelwe musa ukuwuphuza awuka…bayawufuna ke into embi, bayawufuna. Yonke lento ngikhathazwa yini mina kuyona, ukuthi abayi ezimbizweni zeNgonyama, abayi ezimbizweni zeNkosi. Ngisho uMntwana wakaPhindangene uma eke wasibiza abayi abazihluphi ngalokho, uMntwana nje ena-27 uhambela isizwe sakhe, uMntwana ena-27 uhambela isizwe sakhe yena lo wakaButhelezi. Kuyenzeka athi ngiya kwaGuqa, kwaGuqa kula phezulu. Kuyenzeka athi uya eMashiyane isikole lesi enidlule kusona uma no…mawuqeda ukuwela iMfolozi. Kuyenzeka athi uza la eNsebekhuluma, bengayi nala eNsebekhuluma ke. Kuyenzeka abe la eMame lapha, bengayi la eMame abayi eMame, abakhona eMame bangayi entweni eseMame, abayi eMame. Ukumlalela, umuntu omkhulu kufuna ukuthi umlalele ukuthi uzothini kimi, into ebahluphayo ke yini, bafuna la bona engathi bangathola kunathwa khona akukho okunye abakufunayo mabethole ukunatha nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12268.0,12325.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/311","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Amantombazane zinsizwa sekuyafana nje, sekuyefana nje. Ukuzala kwabo ungaze uthi wena bayagula, bazala nje, bazala nje uyabona, kodwa ukube bayaya laphana beyalwa. Labantu abawulaleli umsakazo, abawubukeli umabonakude ngoba uma bebukele umabonakude ubathola bebukele lento okuthiwa ama-movie izitori lezi izinto ezingathi shu! Abakubuki lokhu okuyikona okubakhayo. Uyabona nje uma kungathiwa amathuba omsebenzi akhishwe ku-TV baningi kabi abangeke baze baphumelele, angakhishwa ku-social media kukhishwe baningi kabi abangeke bawufune lowomsebenzi ula Olundi ngeke baze baye abantu abasha. Into engiyaziyo nje ukuthi bayayicosha ukuthi wena ngoba uyakwazi ukubukela izindaba, uyakwazi ukubukela okuthile okunomsoco ku-TV, uhlelo oluthi Asikhulume obani izinhlelo lezi ezinjalo ungagcina usubatshela ukuthi heyi, kunomsebenzi okuthiwa use-Olundi gijimani kunesitolo esivulayo, kune-firm evulayo mase beyagijima ke. Kodwa nje bona abayazi leyonto abanandaba nayo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12325.0,12384.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/312","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Isizwe siyafa, isizwe siyafa. Uyabona njengamanje sifuna abantu esizohamba nabo iSandlwana kulezimoto esikhandelwe zona ezintathu, abavumi abantu ukuya eSandlwana. Uma sibuya khona bathi abanjani abahambayo, kuhanjwa kanjani? Isifo abanaso abantu abasha. Sisafuna…ukuthi ngiyakubuka konke lokho, mhlawumbe kusafanele ngibuye sihlale nabo phansi ngo-December time bebaningi sike sihlale ngikhulume nabo ngo-December time. Kubuye kungakhulumeki ke nabo ngoba basuke benamandla, kukhulume wena uwumahlalela bebuya emadolobheni beshisa begqoke izimpahla ekungathi ziyabizabiza, kuye kuthathe kuhluphe ke. Kodwa nje mina ngiwumuntu obukayo njengeNduna futhi nje ngiwumuntu oseke wawubona nomubombo kathisha izinto engiziqalasela kakhulu lezi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12384.0,12434.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/313","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ukuthi lezinto ngiyazibuka ukuthi kufanele ngingene kuloluhlelo ngivule umnyango ngilungise la, ngingene kulendlu ngishanele kulendlu ngiyakubuka lokho kuyofanele ngikwenze lokhu. Ngithi cha madoda nakhu enginibizele kona ngaphandle kweNdlunkulu kodwa nami nje ngike ngiwakhe lomuzi wakhe uDe…kwamina ngiye kuwona kubalulekile ukuthi ngiye kuwona. Bayacosha, abacoshi kodwa nje umangabe mina ngihlwanyelile nginethemba lokuthi kukhona abayophuma nako bedlile, bayophuma bahambe behlwanyela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12434.0,12469.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/314","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm…Shwala kukhona ofisa ukubeka kukho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12469.0,12475.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/315","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Hayi Bhungane sebekhulumile omalume abadala kimi, mina ngiyingane kakhulu Bhungane badala kimi. Abakubikayo yilokhu esikubukayo nathi sizingane sikhula sikubuka heyi, akuselona izwe leli esakhula sibona omalume beshaya izinduku behamba imigangela. Ehhh…sibona makuthiwa lapha kwenziwe umsebenzi sithi uma sifika, kwakukhona ikhehla okwakuthiwa uNongomane livele lisibize sishone phansi ezindongweni, niyothi nibuya sekuphele konke okudliwayo sekubekwe lapha inyama engamadlebe emqubeni ibekwe lapha.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12475.0,12522.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/316","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Bese enishayisa ulayini senikhangeza, nikhangeze, nikhangeze nihlukane niyidlile inyama niyibulele kulowomuzi niyahamba niya emakhaya. Kuyehlukana khona lapho nje. Konke lokhu sekungena izimbiza zotshwala anisekho senihambile, benikwazelaphi loko, ngangingakwazi nje lokho. Kodwa ke manje ahhawuu, hawu…futhi angiboni kukhona ocabanga ukuyofuna umsebenzi ngendlela…Ubona sengathi lelizwe liyabusa uma kunje, akekho ocabanga ukuyofuna umsebenzi kulegenge ekhona manje. Ngicabanga ukuthi abantu ababa nenhlanhla sathola abantu abazosikhulisa basikhombisa indlela, indlela yithi kugcinile kithi yonke legenge yama-80s akusekho muntu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12522.0,12575.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/317","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Futhi kulo leli eliphethwe wuye uMthembu…uyabona manje mawungaya kuleya-container ungababona bangakanani, uphinde uzodlula ngo-9 uzobafica futhi laba obafice bekhona ekuseni ngo-6 noma ngo-5. Uma uthi uyafika laba obashiyile uyabafica futhi, kanti labantu balale lapha yini kanti. Lapha okuphuzwa khona yilapho abahlala khona. Lapho kufunwa khona umsebenzi, cha angeke ubabone khona beyofuna umsebenzi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12575.0,12607.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/318","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ihhhee…Cha kwakukhona njalo…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12607.0,12609.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/319","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Khuluma ukhululeke Khumalo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12609.0,12613.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/320","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Uma kukhulunywa ngesimo sabafana…ihhheee…uthi umfowethu lapha usekhathazekile ubaba wakulomuzi unezinkomo uyasenga, ukhona umfana wakhe akafuni ukuya lapha ayosenga igula lila emsamo kuyaphihla nje amasi. Lomfana uhlale efika negenge yakhe, njalo mayeqedile ukusenga lobaba lo ligcwele igula ubisi ngapha eceleni, ibisifika ke insizwa isiza nabangani bayo isilayishe uphuthu lugcwele indishi. Abuke lobaba ukuthi hayi ngeke, konje lengane ngizoyenza njani nalempi eza nayo? Asuke ngelinye ilanga eqeda ukusenga athulele amasi lapha eguleni, athathe amanzi awalayishe eguleni agcwale avale abekwe lapha emsamo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12613.0,12686.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/321","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Hawu, bese ifika insizwa nebutho layo, amasi usewathuthile wawasa endlini ngenhla igula lihlala lapho elihlala khona. indishi ibekwe laphaya…[uhleko]…kubanjwe igula. Kwathi ke Hhhhhoooo…amanzi ophuthwini kwezwakala ihlaya endlini ngqoooo…ubaba ulalele uvule isivalo lapha endlini. Uthi wezwa nje ngelikhulu ihlaya kwathi nje woklooooo…abaphindange babuya. Angithi ke kufana nalokhu kokuthi ke uthi ugaye utshwala awubizanga mfana sebemenywe yilomfana walapha ekhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12686.0,12735.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/322","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Umfazi wami ugaye utshwala ngibuya ehlathini, usengikhombisa exhibeni nali iphepha…Hho…sekufuna ngifune ke omdala engizophuza naye kodwa sekunokhomela lwabafana abagcwele la ababazi njalo lobutshwala ukuthi ngobani. Uhlabe inkomo yakho kungena umfana nje awumazi ungowaphi usebambe inqina lenkomo usegevi igazi. Owaphi lomuntu osegevi igazi lalapha ekhaya? Lokudla kwezinyanya zalapha ekhaya ungowakabani? Ngoba phela umuntu ubamba impahla ngoba eceliwe. Manje uyabona sekungaze kugcwale amanzi eguleni agcwale uphuthu ngoba manje awusazi ukuthi labantu bayophebezwa ngani.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12735.0,12783.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/323","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Ngoba kwabona abayiboni inkinga ngoba beza layikhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12783.0,12787.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/324","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Cha angani nangu lo obadonsayo owalapha ekhaya.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12787.0,12790.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/325","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Cha sengisho ukuthi kwabona…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12790.0,12791.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/326","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ehhhe…ababoni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12791.0,12792.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/327","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Angithi manje uyabona kusho ukuthi nabo kungathi baqhamuka ehlathini.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12792.0,12795.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/328","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Yebo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12795.0,12796.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/329","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Abayiboni inkinga.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12796.0,12797.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/330","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Nabo benza njalo emakubo, baluhlupho nasemakubo benzanjalo. Manje ligcwele amanzi ke igula manje kodwa…[uhleko]… wabanqoba ngoba abaphindange babuya uyabona, izingane esinazo manje. La entabeni uma kwakuxoxa umnumzane Buthelezi ngowase…uthi ngiyinsizwa mfana wami, uma ngifika lapha ngijojile ngiyobuka, kunendoda ebithandaza kulentaba yayipholofitha ukuthi kuzona zonke lezintaba ezilapha, intaba enemvula yile. Le elapha ekuthiwa zihlalo hayi iyayibona nje yona, kodwa intaba enemvula yile. Ibifika lendoda le ilale lapha eBathenjini koMbube uShandu igama layo, yayimfishanyana nje ingaka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12797.0,12860.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/331","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Waqala wayibubula umkhulu wathi kuthiwa kunganisa izulu lokhu? [uhleko]. Angithi wayeqale yena ahlangule, kodwa wabona…yalala lendoda. Yavuka lendoda yathi akuyiwe entabeni ngosuku lwangoLwesine. Lapha kulendawo nje akulinywa makunguLwesine lwaluzilwa ngoba wusuku lokucela imvula kunomkhubulwane lapha phezulu. Bakhuphuka abantu, uma bebane, bebahlanu babebaningi kuleyansizwa leya. Iyothi mayithi nje phezulu uyomuzwa lobaba ethi sheshisani, sheshisani ngeke nisafika kuloyamuzi elikhomba ngapha eMpumalanga ifu nje elinganga nani ibala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12860.0,12914.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/332","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Athi sheshisani. Niyothi nehla ngale kulemizi yakoHadebe niyongena nalo impela izulu, engagibeleli amahhala. Wabona lapho ke uMbube waseBathenjini uNqabayembube ukuthi haaa…kanti bengikweya nje, lokhu kuyalinisa izulu! UButhelezi ke usedibana naye la uhamba noMbube, uMbube ke usekholiwe ilensizwa le uthi yeyi wena mfana kaMaZwide uyaphi? Awuboni ukuthi siya le? Athi nyemenyeme uMasayina. Athi uShandu myeke Mthembu ngeke awubuka…bakhuphukela entabeni. Uthi ngathi ngilapha nje kaMalawu, uthi lathi thasa nje ifu phambi kwami uya lapha kwaMpanza umsindo lapho wawukhona. Uthi lathi thasha nje la phambi kwami ufu lase liwukhomba phansi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12914.0,12977.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/333","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uthi ngathi haaa…[uhleko]…kanti leliyakhehla elihamba noMbube linjani. Lisho langamnaki lathi myeke Mthembu ngeke awubuka…phasha, phasha…wabuya ihawu leli liyidokwe akaze awubuke ngampela. Wathi ekhuphuka la, uthi ngaphambana nezimpophoma sezinje izinsuku eziwu-7 azishilo wathi lizona izinsuku ezinti… [ukhombisa ngezandla]…Ukuthi ke izinto ziyenzeka ngoba umhlaba lona ngokaMvelinqangi, yonke into wayibeka wayimisa ngemithetho yakhona wathi izintaba lezi yizo esizokhuphuka siyothandaza kuzo uma sekuxakile okusixakile. Njengoba sikhuluma ngalezingane nje asazi sonephi thina. Asisho ukuthi sasi-right ekukhuleni kwethu, nathi sikhuziwe kodwa nje hayi cha ezibayeni zabantu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=12977.0,13043.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/334","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngoba besifaka kothela ke thina sizithanda. Uma sijojile nje…Uyabona nje bengike ngifike layikhaya umama egaye utshwala buphihla athi yeyi woza la, angikhombise exhibeni athi uyabubona, hamba ke uyobiza obaba. Ukhomba obaba bemizi yonke le hayi abakaKhumalo. Ngibabize, ngibabize, ngibabize ngibuye lapho ngithathe uthela wami, ngithathe ujonkane wami phweee…ngiyobuya ngalezikhathi. Ukuthi bukithi utshwala, buzophuzwa ngamakhehla phela utshwala. Utshwala yinto yamakhehla umthetho wakhona, hayi ibhungu, niyabona. Insizwa nje ayikaze kube yinto ekuthiwa ihlala etshwaleni njengoba lezingane nje zisibiza ngamakhehla, mina ngiyaye ngithi ubolicinga ikhehla ukuthi litholakalaphi. Ikhehla la ulithola khona nje, ulitholaphi konje ikhehla lapho ulithola khona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13043.0,13107.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/335","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Etshwaleni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13107.0,13108.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/336","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ulifica etshwaleni ikhehla, uyabona. Kuthuleke ke uma ngisho njalo, lapho nje ozofica khona ikhehla uzolithola etshwaleni kodwa insizwa ngeke uyifice lapho uzoyifica ezintombini, ayikho, ikuphi lapho ekhona nje ngobunsizwa bayo. Kodwa ikhehla lapho uzolithola khona nje, ulithola lapha etshwaleni. Manje bangakubuki ke lokho ukuthi hayi vele ngikhomba bona, vele phela ngeke usuke la okhambeni, ikhehla leli elingasuki la.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13108.0,13141.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/337","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Heyi, cha madoda ngiyajabula ukuthi sesiyixoxile indaba yentaba bengithi sizophetha ngayo, angazi noma kukhona yini okunye ngoba izindaba kazipheli. Sobuye sihlele futhi ngelinye ilanga siqhubeke.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13141.0,13156.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/338","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Cha Bhungane azipheli izindaba njengoba usho nje azipheli. Ehhh…uma ngingagcina ngalendaba yotshwala, kunesiqubulo uma usikhumbula kahle esiye sishiwo abafana bendlamu esithi, sanibona madoda asotshwaleni…inja isuthe, isuthe, isuthe isisu salentombi siyakhala…uyabona…sithi jo, jo, jo…uyabona. Kusuke kusho abafana abaphilayo ngampela bendlamu ngempela okungesibona abotshwala, ngoba masingagxila otshwaleni ngampela uma sesizichaza izinto eziyinkinga ezidalwa utshwala. Into eyenza ngikhumbule lesisiqubulo yigama elishiwo uMntungwa elithi, utshwala yinto yamakhehla, ikhehla nje mawufuna ikhehla ulithola etshwaleni la ehlala khona axoxe izindaba zawo amakhehla kungabikhona lutho ezixoxela nje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13156.0,13207.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/339","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Nezalukazi mazizihlalele nje lapha endaweni yazo zizixoxela nje, indawo ke yotshwala ke leyo, uyabona. Kodwa uma uthi uyakubuka konke mina njengomuntu owumholi nje la endaweni kuyadinga ukuthi ngike ngihlale phansi nesizwe ngikhulume naso ngibuze ukuthi niyayibuka yini lento. Ngoba ngampela, ngampela baphuza utshwala ngendlela engingayazi, akusaphuzi bona labafana sekuphuza nokuncane lokhu okusezikoleni ko-standard 8 kuphuza utshala kumanje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13207.0,13236.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/340","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Futhi azisahlazi lezingane.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13236.0,13238.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/341","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Uyayizwa leyonto, uphuza utshwala manje o-grade 10 baphuza utshwala bangena shiii bangabi nankinga, bakhishelwe babekelwe la kungabi nankinga namhlanje. Isizwe ke kusafuna sisibumbe isizwe sisikhande sihlale phansi sisikhande isizwe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13238.0,13256.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/342","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hayike mhlawumbe ke kukhona yini okunye okusekhona ngoba ngifisa la sizophetha khona ngifisa sisho lesisisho esikade sisisho…[uhleko]…bese sicela indlela. No, imnandi kakhulu ngoba akusikho nje kuphela ukuxoxa kodwa kuwukwakha. Umuntu kufanele akhandeke.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13256.0,13276.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/343","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Yebo kunjalo impela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13276.0,13278.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/344","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Osavuma futhi naye ukuthi ngiyafisa ukukhandeka. Ongavumeli ukukhandeka okwakhe loko.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13278.0,13285.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/345","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Ngoba uyabuka Bhungane…ehhh…kuze kubekhona nalesisisho esithi injobo enhle ethunyelwe ebandla, kwakusuke kukhulunywa kanje noma kwakusuke kuhlangene izingwevu zendawo, zihlangene ngodiko emzini womnumzane. Ngoba lapha amakhehla asuke engakhulumi zona izindaba nje zamahlazo noma ahlambalaze kusuke sekwakhiwa imizi ukuthi ake nikahleni ke banumzane nangu umasibanibani eseqala manje esefuna ukulala nezingane engishiye elawini ngenzenjani, akusiyo into ongayikhuluma nabafana leyo. Akusiyo into ongayibuza kunoma ubani leyo uyabukhetha ubuso bomuntu, uyazikhetha izinwele zomuntu nekhanda lakhe ongabuze kuye.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13285.0,13347.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/346","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ngeke umane uhambe ubuza nje ngoba uzolahleka, uzongena ehlathini. Aze asho amakhehla ukuthi cha injobo enhle ithungelwa ebandla nangu usibanibani esesizakele kulento abekhala ngayo noma iyiphi eyenzeka ekhaya, noma iyiphi eyenzeka emzini wakhe. Baludika…lwalungaphuzelwa amakhehla ukuthi aphuzela ukudakwa, lwalubekwa emsamo lusale baphinde babuye kusasa ngezikhathi ngoba babethi qabu kuxoxwe. Bese kubakhona othi hayi ake nithule nangu umnumzane wakabani engathi uyakhuluma kunephuzu alibekayo elibalulekile phezu kwamanye amadoda noma abanumnzane niyakubona yini ukuthi lapha kulendawo sekwenzeka ukuthi nokuthi, nithini madoda ngalokhu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13347.0,13404.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/347","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Ubeka iphuzu ukuthi ingwevu nengwevu nayo iveze umbono wayo iyakubona yini lokhu okuwumuga osekwenzeka kulendawo ngoba injobo enhle ethungel’ebandla. Uyabona njengoba sikhuluma kanje mhlawumbe singathi thina siveza umlando, mhlawumbe thina singathi siveza ubuthina noma siveza indawo yakithi. Kodwa khona umuntu ongathi uma eyibuka lento noma eyizwa lento athi eyi yazi, eyi sengathi ngingaya kokwakha kulendawo. Futhi sengathi nami lendawo ngingake ngiyishintshe ike ifane nalamadoda, ngiyayithanda lento ekhulunywa ilamadoda ngoba kukhona lapho efike imthinte khona bese eyabona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13404.0,13451.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/348","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Kwesinye isikhathi ubebona ukuthi uyaduka kodwa manje engazi ukuthi angabuya kanjani, kodwa manje uma esefika eselithola igama lithi kahle, kahle utshwala obamakhehla. Ikhehla uma ulifuna ulitholaphi, ulithola otshwaleni bese ethi hawu, mina pho ngiyini mina ngoba vele ngitholakala khona vele njalo. Uma umuntu engifuna nje akahlali engangitholi esipotini. Lapho kuhlangene khona abanumzane usuwumfana usuhleli usuthe khosombo phakathi, obaba basalokhu bexoxe izindaba ulokhu ufikile okhambeni. Uyaqala usuyasukuma lapho usuyakhuluma usuthi heyi lamakhehla ajwayele ukuphuza wodwa aphuza utshwala obuningi kangaka. Usuyaqala ke manje angithi usumncane wena, laba abadala baphuza ukwakha wena ubuphuza lokhu kwakho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13451.0,13505.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/349","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Uyabona webaba Hadebe siselapho.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13505.0,13509.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/350","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmmm","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13509.0,13510.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/351","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngangibuka siselapha emanxiweni mina makuphuza amakhehla ulokhu udlula la phambi komnyango uyingane ahleli lapha anibize nani nilokhu nihubhana. Athi heyi wozani lapha, wozani lapha anikhelele inkezo igcwale athi phuza uqede, phuza uqede. Manje ngiyabona ukuthi oh, ayesikhipha lokhu kuthanda izinto ezingafanele thina zabantu abadala.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13510.0,13528.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/352","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Yebo.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13528.0,13529.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/353","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ake sikhulume ngalokhu baba ukuthi nakhu manje sengishawa nayisikhathi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13529.0,13533.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/354","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13533.0,13534.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/355","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kunalento iyafuna ngesinye isikhathi sike siyibhekisise thina njengesizwe, nike nikubuke yini ukulobola ukuthi kuhamba kanjani ukulobolelana? [uhleko]","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13534.0,13547.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/356","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hayi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13547.0,13548.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/357","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kulungile ngoba nasi isikhathi sesikanje.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13548.0,13550.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/358","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hhheee…cha manje asibuye sibuye.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13550.0,13551.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/359","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Kodwa manje usemsebenzini lona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13551.0,13552.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/360","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUMISENI SHWALA: Kodwa kuyafuneka ukuthi ngolunye usuku leliphuzu silithinte, hayi lijulile ngoba sekuthathwa ngenye indlela Bhungane.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13552.0,13562.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/361","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Cha, cha lisemqoka.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13562.0,13565.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/362","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngoba kona ke lokulobolelana loku futhi nomathandana loku kwabantu uma kuthiwa uya emzini wendoda uyaqala noma kunjani nje. Uma kuthiwa nje umithisile noma kunjani nje…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13565.0,13576.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/363","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: No, hayi kufanele siyithinte hayi namhlanje ngoba…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13576.0,13577.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/364","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Iyadinga ukuthi ithintwe ukuze ikhulunywe kabanzi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13577.0,13579.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/365","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Udaba olude.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13579.0,13580.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/366","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ngoba manje kunezigodi esezihlukanisile kuthiwa thina senza kanje kulendawo. Bese kubakhona laba abathi sebenokwabo ukuthi ngoba mina ngiyigagu ngizofike mina ngikhulume hayi. Iyadinga siyikhulume indaba ende lento.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13580.0,13592.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/367","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hayi indaba ende. Mntungwa uthini?","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13592.0,13595.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/368","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Cha ngithi mina uNkulunkulu ukhona yena kodwa abantu ababe nenhlanhla obaba, nogogo nomkhulu futhi babehlakaniphile labobantu bengayile kodwa esikoleni bengafundile kodwa nje ubuchule obukubo hayi. Uyabona nje ngalezikhathi akasekho umuntu ongaphandle komuzi, ngalezikhathi. Ingane ekuthiwa ingaphandle komuzi ngalezikhathi hayi, ayisekho engaphandle komuzi bonke bala ekhaya manje. Ngoba kwakunomthetho ungemthetho, kungumthetho wokuthi ugogo ukhona la.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13595.0,13649.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/369","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Uyabona ugogo mayekhona nje ufuna ukubona zonke izingane ukuthi zikhona yini la, usezokhuluma manje lento yokuthi wonke umuntu. Usezokhuluma lento yokuthi uma uke waphuma uzolimala, mawuphuma la…uyasazi isadawane? Isadawane manje ibhakede selisibeke nje lapha emnyango, uma uphuma nje uyokuthatha siyokuphahlaza emadwaleni kuqhashe ubuchopho. Ayiphumi ke ingane lapho umqondo usathe nya. Manje sesakhandelwa o-TV, hayi usuthi uyayixoxa ingane ithi [uhleko]…Angaze athethe kanjena, wawuyibonaphi wena baba leyonto? Sekufuna uchaze kabanzi ukuthi wawuyibonaphi wena leyonto leyo, hayi suka ayikho leyonto leyo kanti sasinqandwa wubala thina, uyabona.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13649.0,13703.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/370","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Mmmm…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13703.0,13704.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/371","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Njengoba besho nje ukuthi babungathelwa ebhesenini utshwala wawuxoshwa lapha ekhaya noma uthunywe lapho kunezinja khona ezilumayo kuthiwe hamba uyongitholela isichitho segeja laphana, isikali segeja kuyaziwa lapha akungenwa izinja lapha. Kusasa umfana uhlala ehlathini, umfana lapho ahlala khona nje akahlali umfana ekhaya uyoze abuye ngalezikhathi ezovalela…Emini ngalezikhathi umfana ula? Woza la, hamba uyongifunela isikali lapha segeja kubani. Uzothi awumtholanga, amanga. Angani bayazana labantu, awufikanga uzokunya induku. Ulokhu udlula lapha kuyaphuzwa, uthelelwe ebhesenini omkhulu ongaka kuthiwe phuza. Ngeke uphinde udlule lapha. Kodwa ke babuhlanzwa, angazi lezi ezingasabuhlanzi lezi…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13704.0,13764.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/372","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Bayabuhlanza.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13764.0,13766.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/373","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ingane iphuzile lapha…","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13766.0,13768.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/374","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLIINI MTHEMBU: Sasibuhlanza siphumele emnyango sibuhlanze.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13768.0,13773.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/375","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Ehhhe…impela inukelwe utshwala ingane, manje abasabuhlazi.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13773.0,13776.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/376","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Babuzibuyela.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13776.0,13778.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/377","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Asishayeni lesisaga sivaleni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13778.0,13779.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/378","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Izingane zami zipheke ukudla kwaze kwaphola Bhungane.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13779.0,13783.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/379","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MUZIWANDILE HADEBE: Hawu!","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13783.0,13784.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/380","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MDUDUZI KHUMALO: Azikulethe.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13784.0,13785.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/381","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MZWANDILE HADEBE: Kulungile. Shayani isaga sivaleni.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13785.0,13788.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/382","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Chanting/Isaga","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13788.0,13844.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/383","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"MPISENDLINI MTHEMBU: Ihubo leNkosi uDinizulu mayehlasela Inkosi yasoSuthu.","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13844.0,13847.0"},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792/transcript/49580/annotation/384","type":"Annotation","motivation":"transcribing","body":{"type":"TextualBody","value":"Chanting/song.\n\nEND","format":"text/plain"},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188792#t=13847.0,13921.791"}]}]},{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188789","type":"Canvas","label":{"en":["Media File 2 of 2 - KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25_Khumalo_Mthembu_Shwala_Audio_80Kbps.mp3"]},"duration":13921.80245,"width":640,"height":360,"thumbnail":[{"id":"https://d9jk7wjtjpu5g.cloudfront.net/collection_resource_files/thumbnails/000/188/789/small/Audio_logo_1000px.png?1685473663","type":"Image","format":"image/png"}],"items":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188789/content/1","type":"AnnotationPage","items":[{"id":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188789/content/2/annotation/1","type":"Annotation","motivation":"painting","body":{"id":"https://aviary-p-kzndsac.s3.wasabisys.com/collection_resource_files/resource_files/000/188/789/original/KZN_ARCH_OHU_RECORDING_2023_A0000048_2023_05_25_Khumalo_Mthembu_Shwala_Audio_80Kbps.mp3?1685473605","type":"Audio","format":"audio/mpeg","duration":13921.80245,"width":640,"height":360},"target":"https://av.kznarchives.gov.za/collections/2203/collection_resources/92777/file/188789","metadata":[]}]}],"annotations":[]}]}